Lễ trao bằng Tôn vinh giá trị Kỷ lục Việt Nam đến Hội đồng Gia tộc họ Ngô Lý Trai (Nghệ An)

04-10-2013

Hai cha con Ngô Trí Tri và Ngô Trí Hòa đậu Đồng Khoa Tiến sĩ đã đi vào lịch sử Khoa bảng của thời đại phong kiến Việt Nam, đánh dấu một mốc son chói đỏ vào con đường Khoa cử Việt Nam được người đời ngợi ca.


Gia tộc Họ Ngô ở xã Diễn Kỷ, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An (trước đây là thôn Lý Trai, xã Lý Trai, huyện Đông Thành) theo tộc phả của họ, khởi tổ từ ông Ngô Nhật Đại. Dòng họ Ngô Lý Trai trong cộng đồng họ Ngô của Việt Nam và dòng chảy lịch sử của đất nước là dòng họ có bề dày về truyền thống hiếu học, là mảnh đất "địa linh, nhân kiệt”. Tiêu biểu và kỳ tài có hai cha con Ngô Trí Tri và Ngô Trí Hòa cùng đỗ Tiến sĩ lần đầu tiên trong một khoa thi.

Ông Ngô Trí Tri sinh ngày 23 tháng 3 năm Đinh Dậu (1537) tại thôn Đệ Nhất, tổng Thái Giá (nay là Diễn Nguyên, Diễn Châu). Theo Đông Yên nhị huyện Khoa phổ thì ông thọ 92 tuổi, tức là mất năm 1628. Nhưng theo tộc phả thì ông mất năm 1600, hưởng thọ 64 tuổi. Ông đậu Hương Cống khoa Mậu Ngọ năm Thiên hữu thứ 2 (1558) dưới triều vua Lê Anh Tông. Ba mươi tư năm sau, khoa Nhâm Thìn năm Quang Hưng thứ 15 (1592) ông mới đậu Tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân, tên đứng thứ nhất. Lúc này ông đã 56 tuổi. Ông làm quan đến Giám sát Ngự sử, Lễ Bộ Tả Thị Lang, lúc mất được nhà vua tặng chức Thái Bảo, tước Khánh Diễn bá.

Ông Ngô Trí Hòa (hiệu là Tĩnh Uyên) là con trai thứ hai của ông Ngô Trí Tri. Ông sinh ngày 21 tháng 11 năm Ất Sửu (1565) tại thôn Đông Trai, xã Lý Trai, tổng Lý Trai (nay là xã Diễn Kỷ, huyện Diễn Châu). Năm 1582, đỗ Hương cống cùng anh trai là Ngô Trí Trung. Khoa Nhâm Thìn năm Quang Hưng thứ 15 (1592) đỗ Tiến sĩ (Hoàng giáp). Ông từng giữ chức cao nhất là Hộ Bộ Thượng Thư kiêm chức Tế Tửu Quốc Tử Giám, Thiếu bảo, tước Phú Xuân hầu, khi mất được tặng Thiếu phó, tước Xuân Quận công. Ông mất ngày 21 tháng 11 năm Ất Sửu (1625).




Đền thờ Cụ Ngô Trí Hòa

Hai cha con đậu Đồng Khoa Tiến sĩ đã đi vào lịch sử Khoa bảng của thời đại phong kiến Việt Nam, đánh dấu một mốc son chói đỏ vào con đường Khoa cử Việt Nam được người đời ca ngợi:

"Cha con đồng khoa, đồng triều, cửa nhà vui vẻ, xưa nay chưa từng thấy”
hay:
"Bao nhiêu thiên hạ Đăng khoa
Cha con chỉ có Trí Hòa, Trí Tri”
Cảm phục người học rộng, tài cao, lại cha con đồng khoa Tiến sĩ, Vua Lê Thế Tông đã ban tặng bức gấm thêu mười chữ vàng:
"Khoa danh thiên hạ hữu
Phụ tử thế gian vô”
(Khoa danh thiên hạ có, cha con đậu cùng bảng thế gian không).


Hai cha con Ngô Trí Tri và Ngô Trí Hòa được các sử gia, các nhà nghiên cứu văn hóa, văn học tôn vinh là người khởi phát một truyền thống văn hóa mạnh mẽ cho dòng họ, quê hương. Kể từ cụ Ngô Trí Tri về sau, trong 4 đời đã có 5 người đậu Tiến sĩ, làm quan to, có nhiều công lao đối với đất nước, được vua Lê khen tặng "Nhất môn ngũ đại khoa” và là dòng học được nhà Lê xếp vào "dòng họ công thần”, nhân dân ca ngợi là "dòng họ Khoa bảng”. Hai cha con ông không chỉ làm rạng danh cho dòng họ Ngô Lý Trai mà còn làm rạng danh mảnh đất xứ Nghệ - mảnh đất "địa linh, nhân kiệt”.

Hiện, đền thờ và mộ cụ Ngô Trí Hòa đã được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia. Mộ và Đền thờ cụ Ngô Trí Tri cũng được UBND Tỉnh Nghệ An ra quyết định xếp hạng Di tịch Lịch sử - Văn hóa cấp Tỉnh. Các công trình, đền đài, lăng mộ nhà thờ hai cụ đều được các triều đại phong kiến có nhiều bằng sắc phong thần xây dựng cho con cháu và nhân dân tưởng nhớ đã hàng trăm năm nay, nhưng vẫn giữ được nét cổ kính, đậm đà bản sắc vùng Bắc Trung Bộ. Số lượng khách du lịch đến tham quan, viếng thăm, tế lễ ngày một đông hơn.

Vào ngày 01.9.2013, tại Đền thờ Họ Ngô Lý Trai, với sự nhất trí của cơ quan quản lý cấp trên, Đảng ủy – UBND xã Diễn Kỷ, Hội đồng Gia tộc họ Ngô Công thần Lý Trai đã long trọng tổ chức Lễ đón nhận bằng xác lập: "Tôn vinh giá trị nội dung kỷ lục "Cha và con cùng đỗ Tiến sĩ lần đầu tiên trong một khoa thi": Doanh nhân Ngô Trí Tri - Cha (1537 - 1628) và Doanh nhân Ngô Trí Hòa - Con (1565 - 1625), tại Khoa thi năm Nhâm Thìn, niên hiệu Quang Hưng thứ 15 (1592) đời Lê Thế Tông” do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao tặng.


Ông Nguyễn Hữu Oanh – Phó Chủ tịch Hội đồng Xác lập Kỷ lục Việt Nam
trao bằng Tôn vinh giá trị nội dung Kỷ lục đến Dòng họ Ngô Lý Trai.


Đại diện Tổ chức kỷ lục Việt Nam, Ông Nguyễn Hữu Oanh – Phó Chủ tịch Hội đồng Xác lập Kỷ lục Việt Nam đã đọc diễn văn nêu rõ mục đích, ý nghĩa của Tôn vinh giá trị nội dung Kỷ lục Việt Nam đến Hội đồng Gia tộc họ Ngô Lý Trai.



Ông Nguyễn Hữu Oanh - Phó Chủ tịch Hội đồng Xác lập Kỷ lục Việt Nam phát biểu tại buổi lễ

Đây là hoạt động trong chuỗi Hành trình quảng bá, tôn vinh giá trị nội dung kỷ lục của Tổ chức Kỷ lục Việt Nam.

Theo Cẩm nang Thông tin Kỷ lục

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ