Kỹ sư Việt Nam đầu tiên tham gia xây Thiên An môn

16-02-2012

Đó là Nguyễn An thời Trần, người nổi tiếng về nghệ thuật kiến trúc cách đây hơn 500 năm.

Vẻ đẹp tráng lệ của Thiên An môn về đêm (ảnh: internet)

Cuối thế kỷ XIV đầu thế kỷ XV với cớ phù Trần diệt Hồ, triều đình nhà Minh sai tướng Trương Phụ đem quân xâm chiếm nước ta, chúng thu hết sách vở quý giá, như những tác phẩm của Trần Hưng Đạo đại vương, sách Minh Đạo của Hồ Quý Ly đem về nước cùng với các nhà trí thức Việt Nam trong đó có cha của Nguyễn Trãi là Nguyễn Phi Khanh. Trong số trí thức Việt Nam bị Trương Phụ đưa về Trung Quốc có hai nhà trí thức tên Nguyễn An, một người chuyên về nghề thủ công, còn một người tuy mới mười mấy tuổi nhưng đọc thiên kinh vạn quyển kiến thức bách khoa.

Do thông thiên kinh vạn quyển và có kiến thức bách khoa nên Nguyễn An khiến Trương Phụ lo ngại, hắn đã ra lệnh đưa ông vô cung làm thái giám để cho đầu óc nhà trí thức này thui chột, nào ngờ Nguyễn An khi trở thành quan thái giám A Lưu đã phát tiết tài hoa không thua gì Tư Mã Thiên khiến cho vua Minh lúc đó là Vĩnh Lạc đã mê A Lưu, làm gì cũng hỏi ý kiến A Lưu. Năm Vĩnh Lạc thứ tư (1406) vua Vĩnh Lạc quyết định xây Tử Cấm Thành và giao cho A Lưu làm công việc thiết kế và tham gia xây dựng.

Tử Cấm Thành

Tử Cấm Thành được xây dựng trong 14 năm với những vật liệu cao cấp như gạch Tô Châu, ngói men ngọc An Huy, đá quý Phòng Sơn, gỗ quí Phương Nam. Mỗi phiến đá để xây dựng Tử Cấm Thành nặng trung bình sáu tấn, đặc biệt có phiến đá lớn nặng tới 250 tấn. Tường thành bao quanh đại diện cao 10 thước và có chu vi 3,5km. Bao bên ngoài tường thành là con sông đào rộng 5,5m, sâu 8m. Cửa chính Bắc là cửa Huyền Vũ (hay Thần Vũ), cửa chính Nam là cửa Ngọ Môn, hai cửa còn lại là Tây Môn Hoa, Đông Môn Hoa. Ngay công việc lát gạch đá dưới nền toàn bộ diện tích không phải chỉ một lớp mà tới 10 lớp. Hệ thống cống thoát nước ở Tử Cấm Thành đều là loại cống đúc bằng đồng nằm chi chít dọc ngang, cống chính đường kính tới 1m. Từ cửa Ngọ Môn đi vào là 9 tòa đại điện, phía sau Ngọ Môn là sân rộng dùng để tế cáo trời đất. Điện cao nhất là điện Thái Hòa, rồi hai bên là điện Bảo Hòa và Trung Hòa. Ba điện này chiếm diện tích ba vạn mét vuông. Điện Thái Hòa có tên là điện Kim Loan là nơi vua ngự. Điện này cao 35m, bề ngang 64m, bề sâu 37m; điện được đỡ bởi 72 cây cột khổng lồ, bằng gỗ lim chạm trổ hình rồng uốn lượn. Điện Trung Hòa là nơi vua nghỉ ngơi, điện Bảo Hòa là nơi vua trực tiếp làm chủ khảo các cuộc thi chọn nhân tài. Sau ba điện là ba cung: Càn Thanh, Đông Lục và Tây Lục. Vua làm việc tại cung Càn Thanh, các cung Đông Lục và Tây Lục dành cho hoàng hậu và các phi tần mỹ nữ ở. Sau ba cung là Ngự hoa viên có diện tích 6.000m2. Ngự hoa viên có mấy trăm cây tùng cây bách cổ thụ tuổi đời cả mấy trăm năm; giữa Ngự hoa viên có ao Long Trì nuôi nhiều cá cảnh đẹp, hiếm và quý. Tử Cấm Thành là một kiến trúc kỳ vĩ và độc đáo vô cùng. Theo sử sách của nhà Minh thì Nguyễn An tức A Lưu không phải chỉ thiết kế và chỉ huy xây dựng công trình mà còn đích thân ra hiện trường hằng ngày coi sóc việc thực hiện công trình. Ông không những xem xét kỹ lưỡng cách thức thi công mà còn kiểm soát việc đối xử cũng như chế độ ăn uống của thợ và phụ dịch phục vụ công trình xem có chu đáo không. A Lưu đã săn sóc từ miếng ăn đến giấc ngủ của những người làm việc với ông và ông tỏ ra khắt khe trong việc nghiệm thu công trình, do đó mà tới nay trải qua bao nhiêu biển dâu công trình vẫn còn tồn tại.

Ngoài công trình trên, Nguyễn An tức A Lưu còn hoàn thành xuất sắc công trình trị thủy tại các sông Tài Dương và Thu Dịch, Hoàng Hà. Ông qua đời vào tuổi sáu mươi. Đến nay người Trung Quốc còn lập đền thờ Nguyễn An ở Bắc Kinh, coi ông là tổng công trình sư xây dựng Tử Cấm Thành và nhà trị thủy thiên tài, trị thủy được nạn lụt tại Hoàng Hà.

T.P.Nhạc
Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ