Top 100 Di sản Thế Giới của UNESCO – P.87 – Pháo đài Agra (Ấn Độ): Pháo đài đỏ Agra sở hữu kiến trúc độc nhất vô nhị trên thế giới

26-02-2021

(Kyluc.vn - Worldkings.org) Pháo đài Agra hay còn có tên gọi là pháo đài đỏ Agra, đây là một trong những pháo đài Mughal quan trọng nhất của Ấn Độ. Bốn thế hệ của các hoàng đế Mughal cai trị đều chịu ảnh hưởng từ pháo đài Agra trong lúc thành phố Agra là thủ đô của đế chế Mughal hưng thịnh. Nó phản ánh cả sức mạnh và sự huy hoàng của vương triều Mughal, nơi thống trị Ấn Độ trong 3 thế kỷ.

Pháo đài Agra là pháo đài lớn bằng đá sa thạch đỏ vào thế kỷ 16 nằm trên sông Yamuna ở thành phố lịch sử Agra, phía tây trung tâm bang Uttar Pradesh, bắc trung bộ Ấn Độ. Nó được thành lập bởi hoàng đế Mughal Akbar và từng là trụ sở của chính phủ khi thủ đô Mughal ở thành phố Agra. 

Kiến trúc của nó cùng thời với lăng mộ Humayun ở Delhi (khoảng 200 km ở phía tây bắc) đã phản ánh sự hùng vĩ kiến trúc của triều đại Mughal ở Ấn Độ. Tổ hợp pháo đài được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1983.

Pháo đài Agra được xây dựng theo hình thức hiện tại bởi Akbar, hoàng đế Mughal thứ 3 của Ấn Độ vào thế kỷ 16. Khi Hoàng đế Akbar quyết định chiến lược thành lập thủ đô mới ở Agra vào năm 1558, pháo đài đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh và tổn thất.

Vào thời điểm đó, nó là một pháo đài bằng gạch được gọi là Badalgarh, ban đầu thuộc về các vị vua Rajput. Do ảnh hưởng chiến tranh nên phần còn lại của pháo đài trong tình trạng vỡ nát và Akbar đã xây dựng lại nó bằng đá sa thạch đỏ. Công việc bắt đầu vào năm 1565 và hoàn thành 8 năm sau đó vào năm 1573. 

Pháo đài Agra được coi là pháo đài lớn đầu tiên của người Mughals. Nó được thiết kế chủ yếu như một căn cứ quân sự với 70 chân tường cao trải dài hơn 2 km. Hoàng đế Shah Jahan (cháu trai của Akbar) đã thêm các cung điện và nhà thờ Hồi giáo bằng đá cẩm thạch trắng vào pháo đài trong triều đại của ông từ năm 1628 – 1658. (Một người hâm mộ lớn của đá cẩm thạch trắng, ông cũng đã sử dụng nó cho lăng mộ Taj Mahal).

Con trai của Shah Jahan ( Aurangzeb) tiếp tục mở rộng pháo đài bằng cách làm một bức tường bên ngoài với một con đường sâu hút. Pháo đài thậm chí còn có một đường hầm bí mật để hoàng gia trốn thoát mặc dù nó đã bị chính phủ Ấn Độ niêm phong. 

Người ta nói rằng, hoàng đế Akbar được truyền cảm hứng từ pháo đài Gwalior ở Madhya Pradesh và các khía cạnh của nó đã được hợp nhất vào pháo đài Agra. Shah Jahan sau đó đã mô hình hóa pháo đài đỏ ở Delhi trên pháo đài Agra khi ông tuyên bố làm thủ đô mới của mình ở Delhi 1638.

Pháo đài ban đầu có 4 cổng, 2 trong số đó đã được dựng lên sau. Ngày nay, du khách chỉ được phép vào tham quan theo cổng Amar Singh. Jehangir Mahal là tòa nhà đáng chú ý đầu tiên mà du khách nhìn thấy khi bước qua cổng Amar Singh. Jehangir Mahal được xây dựng bởi Akbar là một khu nhà cho phụ nữ. 

Nó được xây dựng bằng đá và được trang trí đơn giản ở bên ngoài. Những câu thơ Ba Tư trang trí đã được chạm khắc trên một bát đá lớn, có lẽ được sử dụng để chứa nước hoa hồng thơm. Akbar đã xây dựng một cung điện, liền kề với Jahangir Mahal cho nữ hoàng yêu thích của mình Jodha Bai. 

Pháo đài Agra nổi tiếng với kiến trúc tráng lệ, kết hợp phong cách Hồi giáo và Ấn Độ giáo đặc trưng của Akbar. Rõ ràng, ông đã tạo ra hàng trăm tòa nhà với các đặc điểm của người Bengal và Gujarati bên trong pháo đài. Shah Jahan đã phá hủy một số để nhường chỗ cho những sáng tạo bằng đá cẩm thạch trắng xa hoa của mình, trong khi những người khác bị người Anh phá hủy khi họ thiết lập doanh trại. 

Cung điện Jahangir là cấu trúc còn sót lại đáng chú ý nhất của hoàng đế Akbar. Ông đã làm nó cho con trai của mình mặc dù phụ nữ hoàng gia cư ngụ ở đó. Kiến trúc mạnh mẽ và trang nghiêm của cung điện Jahangir đã tạo nên nét hấp dẫn của nó. 

Nó được trang trí bằng vàng nguyên chất, đá quý và đá cẩm thạch trắng bao phủ trong các bản khắc phức tạp cũng như công việc khảm hoa. Nó có trần trang trí, đài phun nước, nhà gỗ và cửa sổ mắt lưới nhìn ra sông qua lăng mộ Taj Mahal. Hai bên là các gian hàng vàng, nơi con gái của Shah Jahan ngủ. Ở bên trái của Khas Mahal là Musamman Burj, một tòa tháp hình bát giác nơi Shah Jahan được cho là đã bị con trai giam cầm cho đến khi chết. 

Nó có thêm đá cẩm thạch trắng khảm đá quý có hình thành họa tiết hoa. Hầu hết các tác phẩm trang trí này đến từ nghệ thuật Ba Tư và tình yêu hoa của họ. Ngôi vị Peacock sang trọng của Shah Jahan được làm bằng vàng và đá quý (được cho là bao gồm cả viên kim cương Kohinoor quý giá) được đặt ở trung tâm của Diwan-i-Khas.

Các điểm tham quan khác bao gồm 3 nhà thờ Hồi giáo bằng đá cẩm thạch trắng (Moti Masjid, Nagina Masjid và Mina Masjid) được xây dựng bởi Shah Jahan, một hội trường khán giả bằng đá cẩm thạch, sân trong và vườn. Những ai xem phim Bollywood cũng có thể nhận ra phông nền từ các cảnh trong Jodha-Akbar và Mere Brother Ki Dulhan, được quay một phần tại pháo đài Agra. 

Theo Liên minh Kỷ lục Thế Giới (Worldkings.org) (Nguồn bài viết: tourhot24h.vn)


Kiến Trung (sưu tầm và biên tập) (nguồn ảnh: internet)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ