Trận hải chiến đầu tiên với hải quân châu Âu trong lịch sử Việt Nam

04-04-2012

(ĐXKL) - Trong Festival Huế 2010, lần đầu tiên đã tái hiện cảnh thao diễn thủy binh thời chúa Nguyễn, khắc họa lại và gợi nhớ chiến công của một đội thủy quân từng đánh bại chiến hạm Hà Lan vào thế kỷ 19 trên sông Hương. Sự kiện lịch sử hào hùng đó đã được Niên giám kỷ lục Việt Nam 2009 ghi lại qua các tài liệu và các bài viết trên báo chí ngày nay. Qua đó, chúng ta biết, chiến thuyền người Ô Lan (tức Hà Lan) đã xâm phạm vào cửa biển Thuận An nước ta năm 1644.

Đoàn thuyền của hải quân Hà Lan nói trên gồm 3 chiến thuyền dưới sự chỉ huy của Issac Davids tiến về phía Bắc ra thẳng Đàng Ngoài được ghi nhận như cánh thứ nhất của cuộc tiến quân trên biển. Cánh thứ hai cũng gồm 3 thuyền chiến do Waterhond và Vosdo Beak chỉ huy tiến vào vùng biển nước ta. Hay tin, chúa Nguyễn Phúc Lan bàn kế đối phó. Cuốn Đại Nam thực lục cho biết: "Bấy giờ, giặc Ô Lan đậu thuyền ngoài biển, cướp bóc lái buôn. Quân tuần biển báo tin, chúa đương bàn kế đánh dẹp. Thế tử (tức Nguyễn Phúc Tần) tức thì mật báo với chưởng cơ Tôn Thất Trung (con thứ tư của Hy Tông), ước đưa thủy quân ra đánh. Trung lấy cớ chưa bẩm mệnh, ngần ngại chưa quyết. Thế tử tự đốc suất chiến thuyền của mình tiến thẳng ra biển. Trung bất đắc dĩ cũng đốc suất binh thuyền theo đi, đến cửa biển thì thuyền của thế tử ra ngoài khơi. Trung lấy cớ vẫy lại, nhưng thế tử không quay lại. Trung bèn giục binh thuyền tiến theo. Chiến thuyền trước sau lướt nhanh như bay, giặc trông thấy thất kinh hoảng sợ…”.

Festival Huế 2010 tái hiện cảnh Chúa Nguyễn Phúc Lan tập trận thủy binh (ảnh: laodong.com.vn)

Đó là ngày 7.7.1644, đoàn thủy binh ta do thế tử Nguyễn Phúc Tần cầm đầu, tiến thẳng ra biển Đông, vây đánh đoàn thuyền Hà Lan do Baek chỉ huy. Khi đối đầu với đoàn thủy binh của ta, quân Hà Lan quá hoảng sợ, chống cự không nổi, phải bỏ chạy ra khơi. Trong tình thế hoảng loạn, quân địch tự phóng lửa đốt cháy tàu Wijdenesm, tướng Beak chết theo tàu. Từ xa, các chiến thuyền khác của Hà Lan thấy chiến thuyền của Phúc Tần nổ súng vang trời, không dám tiến đến sông Gianh nữa, chúng chạy trốn ra đảo Tây Sa.

Cũng theo Đại Nam thực lục, khi hay tin Nguyễn Phúc Tần ra biển một mình, chúa Thượng rất lo lắng, liền tự mình đốc suất binh thuyền đi tiếp ứng. Vừa tới cửa biển, từ xa trông thấy khói đen bốc cao mịt mù; chúa ra lệnh cho thủy binh ta tiến lên tiếp ứng. Đến khi được tin quân ta thắng trận, chúa mừng lắm, kéo quân về hải đinh để chờ đợi. Khi Nguyễn Phúc Tần đến bái yết, chúa trách: "Làm thế tử sao không thận trọng giữ mình?”. Chúa còn trách Tôn Thất Trung về tội không bẩm mệnh. Trung cúi đầu tạ tội, sau đó đã hết lời khen ngợi thế tử. Chúa Thượng cười và nói: "Trước kia, tiến quân qua đã từng đánh phá giặc biển, nay con ta cũng lại như thế, Ta không lo gì nữa". Nói xong, Chúa trọng thưởng thế tử và đoàn thủy binh rất hậu…

Lê Châu - kyluc.vn
Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ