[WORLDKINGS] Hành trình tìm kiếm kỷ lục gia tinh hoa thế giới (P.64) - Louis Leakey: Nhà khảo cổ học Kenya, người đã có những khám phá quan trọng về tổ tiên của loài người.

10-09-2020

(WorldKings.org) Louis Leakey, tên đầy đủ là Louis Seymour Bazett Leakey, còn được gọi là Louis S.B. Leakey, (7/8/ 1903 – 1/10/1972), nhà khảo cổ học và nhân chủng học người Kenya.

Ông đã khám phá hóa thạch ở Đông Phi và chứng minh rằng con người đã tồn tại từ lâu hơn nhiều so với những gì khoa học đã tìm ra được trước đó. Ông cũng tìm ra rằng sự tiến hóa của con người tập trung ở châu Phi, chứ không phải ở Châu Á. Leakey được chú ý vì những giải thích gây tranh cãi về những phát hiện khảo cổ này.

Cha mẹ ông là những nhà truyền giáo người Anh, Leakey đã trải qua thời thơ ấu và tuổi trẻ của mình với những người Kikuyu ở Kenya. Ông được đào tạo tại Đại học Cambridge và bắt đầu nghiên cứu khảo cổ học ở Đông Phi vào năm 1924; sau đó ông được giúp đỡ bởi người vợ thứ hai, nhà khảo cổ học Mary Douglas Leakey (nhũ danh Nicol), và các con trai của họ trong các cuộc khai quật. Danh tiếng của ông đã giúp ông trở thành nhân vật được kính trọng trong giới khảo cổ, ông thường được các trường đại học lớn tại Anh và Mỹ tham khảo ý kiến và mời ông phát biểu tại các buổi nói chuyện với sinh viên. Từ năm 1945 đến năm 1961, ông là người phụ trách Bảo tàng Tưởng niệm Coryndon ở Nairobi.

Năm 1931, Leakey bắt đầu nghiên cứu tại Hẻm núi Olduvai ở Tanzania, nơi sẽ trở thành địa điểm khám phá nổi tiếng nhất của ông. Những phát hiện đầu tiên là hóa thạch động vật và các công cụ bằng đá thô sơ, nhưng vào năm 1959, Mary Leakey đã phát hiện ra một hóa thạch hominin (Tông người) được đặt tên là Zinjanthropus (hiện nay thường được coi là một dạng người nguyên thủy) và được tin rằng khoảng 1,7 triệu năm tuổi.

Leakey sau đó đưa ra giả thuyết rằng Zinjanthropus không phải là tổ tiên trực tiếp của người hiện đại; ông tuyên bố sự khác biệt này đối với các di tích hóa thạch hominin khác mà nhóm của ông đã phát hiện tại Hẻm núi Olduvai vào năm 1960–63 và Leakey đặt tên là Homo habilis (Người khéo léo).

Leakey cho rằng H. habilis sống cùng thời với Australopithecus (Chi Vượn người phương Nam) ở Đông Phi và đại diện cho một hominin cao cấp hơn trên đường tiến hóa trực tiếp thành H. sapiens (Người tinh khôn). Ban đầu, nhiều nhà khoa học tranh cãi cách giải thích và phân loại của Leakey về các hóa thạch mà ông đã tìm thấy, mặc dù họ chấp nhận tầm quan trọng của những khám phá này. Họ cho rằng H. habilis không đủ khác biệt với Australopithecus để được coi là một phân loại riêng biệt. Tuy nhiên, những phát hiện sau đó của gia đình Leakey và những người khác đã chứng minh rằng H. habilis thực sự đại diện cho một bước tiến hóa giữa loài australopiths (là một nhánh của Chi Vượn người phương Nam) và H. erectus (Người đứng thẳng), loài có thể là tổ tiên trực tiếp của người hiện đại.

Nhóm của Leakey còn thực hiện được một số phát hiện quan trọng khác, chẳng hạn vào năm 1948 tại Đảo Rusinga ở Hồ Victoria, Kenya, hài cốt của Proconsul africanus, tổ tiên chung của cả người và vượn sống cách đây khoảng 25 triệu năm. Vào năm 1962 tại Fort Ternan (phía đông Hồ Victoria), nhóm của Leakey đã phát hiện ra tàn tích của Kenyapithecus, một mối liên hệ khác giữa loài vượn và người sơ khai sống cách đây khoảng 14 triệu năm.

Những khám phá của Leakey đã tạo cơ sở cho những nghiên cứu quan trọng tiếp theo về nguồn gốc đầu tiên của con người. Ông cũng là người có công trong việc thuyết phục Jane Goodall, Dian Fossey và Biruté M.F. Galdikas thực hiện các nghiên cứu mang tính tiên phong của họ về tinh tinh, khỉ đột và đười ươi trong môi trường sống tự nhiên của chúng. Viện Tưởng Niệm Louis Leakey Về Thời Tiền Sử Châu Phi ở Nairobi được con trai ông Richard Leakey thành lập, nơi đây cũng là một kho lưu trữ hóa thạch, một trung tâm nghiên cứu sau đại học và phòng thí nghiệm.

Theo Liên minh Kỷ lục Thế giới (WorldKings.org)


Mihan - Kyluc.vn (Nguồn: Liên Minh Kỷ Lục Thế Giới (worldkings.org)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ