[Vietmaster - Đề xuất Kỷ lục - P.09] Chùa Từ Hiếu (Huế): Lăng mộ thái giám duy nhất ở Việt Nam

07-06-2019

(Kỷ lục - VietKings) Chùa Từ Hiếu hay còn gọi là chùa Thái giám nằm trên ngọn núi Dương Xuân thuộc phường Thủy Xuân (TP Huế). Ngoài lịch sử lâu đời cùng với kiến trúc độc đáo mang đậm nét đặc trưng của vùng đất cố đô, chùa Từ Hiếu còn nổi tiếng khắp trong ngoài nước bởi nơi đây còn có một nghĩa trang độc nhất vô nhị - nơi chôn cất các quan thái giám của triều Nguyễn năm xưa.

Chùa tọa lạc ở tây nam kinh thành Huế (thuộc làng Dương Xuân Thượng, P. Thủy Xuân, TP. Huế), cách Đàn Nam Giao khoảng 2km. Phía trước cổng chùa là một khu đồi xanh mát, bên cạnh có một con suối nhỏ trong vắt quanh năm nước chảy tạo cho nơi đây phong cảnh trầm mặc, thanh tịnh đậm chất chốn thiền môn. Cùng với chùa Thiên Mụ, chùa Từ Hiếu nằm trong những ngôi chùa cổ gắn bao thăng trầm đất cố đô

Bước qua cổng tam quan của chùa là một hồ bán nguyệt nước trong vắt phản chiếu bóng hình rêu phong cổ kính cùng từng đàn cá to tung tăng bơi lội... Tất cả, tạo nên một bức tranh phong thủy rất đỗi hữu tình. Tiền thân của chùa Từ Hiếu là An Dưỡng Am được xây dựng lên từ khoảng đầu thế kỷ XIX.

Kết quả hình ảnh cho chua tu hieu hue

Đến năm 1843, dưới thời vua Thiệu Trị, quan thái giám Châu Phước Năng do ý thức và lo lắng rằng sau này khi mình nằm xuống do không có con nối dõi, bát hương sẽ nguội lạnh trong những ngày cúng giỗ nên đã đứng ra quyên tiền góp của để trùng tu xây dựng An Dưỡng Am thành một ngôi chùa khang trang với mong muốn sau này làm nơi yên nghỉ, hương khói.

Kết quả hình ảnh cho unesco world heritage site

Về sau, An Dưỡng Am được vua Tự Đức sắc phong “Sắc tứ Từ Hiếu Tự”. Từ đó chùa chính thức có tên là Từ Hiếu và tất cả những thái giám trong triều Nguyễn có phần công đức tại chùa sau khi mất đều sẽ được nhà chùa mai táng, chôn cất và hương khói tại chùa trong những ngày cúng giỗ. Cũng chính vì lẽ đó nên ngoài tên gọi Từ Hiếu, chùa còn có các tên gọi khác như “chùa Thái giám” hay “chùa Hoạn quan”.

Kết quả hình ảnh cho chùa thái giám

Nằm cách chính điện khoảng 50m về phía bên trái của chùa Từ Hiếu chính là khu mộ địa của các quan thái giám với hơn 20 ngôi mộ được chia thành 3 dãy rõ rệt, phía trên mỗi bia mộ đều có khắc tên tuổi, quên quán, pháp danh, chức vụ và ngày mất của từng vị thái giám.

Hình ảnh có liên quan

Khu lăng mộ của chùa được chia làm 3 bậc tương ứng với vai trò và đóng góp khác nhau của các thái giám. Bậc trên cùng là thái giám Châu Phước Năng, người đề xuất và quyên góp nhiều tiền nhất cho chùa. 

Kết quả hình ảnh cho ruins

Toàn bộ khu lăng mộ có 25 ngôi mộ, trong đó có 2 ngôi mộ gió (không có thi hài), phần lớn chữ trên bia còn đọc được khá rõ, ghi tên, chức vụ, quê quán và ngày mất của thái giám nằm tại đó.  Hằng năm, cứ đến ngày rằm tháng 11 âm lịch, nhà chùa lại đứng ra tổ chức ngày giỗ chung để tưởng nhớ đến công đức những người đã mất, trong đó có các quan thái giám triều Nguyễn có phần công đức tại chùa.

Cổng chính giữa có đặt một tấm bia đá được dựng từ năm 1901 do Cao Xuân Dục soạn, ghi lại những tâm sự của thái giám triều Nguyễn: “Trong khi song, chúng tôi tìm thấy ở đây sự yên lặng, khi đau ốm chúng tôi đến lánh mình và sau khi chết được an táng cùng nhau. Sống hay chết, ở đây chúng tôi đều được yên tĩnh”.

Một thời vàng son đã khép lại, mỗi khi nhắc đến Huế, nhiều người vẫn còn nhớ khá rõ những giai thoại về các vị vua chúa, quan lại triều Nguyễn. Thế nhưng, nhắc đến thân phận thái giám lại rất ít ai để ý đến. 

Giờ đây mỗi khi đến Huế, sau khi đã dạo bước tham quan những lăng tẩm, đền đài, dạo chơi trên sông Hương núi Ngự, nhiều người tìm đến tham quan chùa Từ Hiếu - nơi vẫn còn lưu dấu những nét kiến trúc đặc sắc của đất cố đô xưa. Một chút lắng lòng và cũng để hiểu hơn thân thế, phận đời của những vị thái giám từng phục vụ trong cung cấm năm xưa.
 

Với những điểm nhấn đặc biệt cùng ý nghĩa lịch sử quan trọng, Chùa Từ Hiếu đang trong giai đoạn được Bộ phận Đề cử Kỷ lục Việt Nam thiết lập hồ sơ đề xuất kỷ lục: Lăng mộ thái giám duy nhất ở Việt Nam​.

Thái giám ra đời từ thời Tây Chu ở Trung Quốc, là chức quan chiếm vị trí quan trọng trong triều đình xưa chuyên lo hầu hạ, phục dịch, sắp xếp lịch, ghi chép ngày tháng các phi tần vào hầu hạ vua để khi có con sẽ được xác nhận, tránh nhầm lẫn.

Cho đến ngày nay, hình ảnh hiếm hoi của các thái giám còn lưu lại chỉ là một vài tấm ảnh được in trên những tấm bưu thiếp được Collection Dieulefils, Hà Nội ấn hành năm 1908 do nhà nghiên cứu Huế Phan Thuận An sưu tầm được.

Người Pháp mô tả các thái giám triều Nguyễn như sau: “Người ta gọi những thái giám là những người có danh vọng trong thành. Nói đúng hơn, họ là những người tai to mặt lớn. Đó là những người đặc biệt trong dân chúng An Nam. Cũng như các đồng hương của họ, những người thái giám đội khăn đóng chứ không che mặt như kiểu các tín đồ Công giáo ở bên Pháp của ta. Ngược lại, họ để lộ mặt mũi, hình dung rất rõ ràng. - Huế 20.3.1908”.

 

Theo H.N - Bộ phận Đề cử Kỷ lục Việt Nam (Tổng hợp thông tin)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ