[WORLDKINGS] Hành trình tìm kiếm những kỷ lục gia tinh hoa thế giới (P.15) - Henri Mattise (Pháp): Danh họa đi ngược với số đông để tạo nên một trường phái nghệ thuật mới.

21-08-2020

(kyluc.vn – WorldKings.org) Vào đầu thế kỷ 20, một người đàn ông 30 tuổi với tên gọi Henri đã gây sốc trong giới nghệ thuật Paris cùng bức tranh Woman with a Hat (1905) với cách thể hiện màu sắc kỳ quặc, khác xa với xu thế hội họa bấy giờ, chẳng có tí logic nào, khiến các nhà phê bình phải đau đầu - mặt người phụ nữ thì xanh mòng két, cổ màu cam rồi cánh tay thì xanh xanh, hồng hồng.

Mặc dù gây ra tranh cãi nhưng không thể phủ nhận bức tranh này rất có ý nghĩa với Henri. Ông không vẽ những gì mà ông nhìn thấy được trong thực tế mà ông vẽ những gì ông cảm được bằng tâm hồn. Chính điều này đã đặt nền móng tiên phong cho trường phái Dã thú và khiến Henri trở thành một trong những họa sĩ vĩ đại trong giới nghệ thuật thế kỷ 20.

Henri Matisse (31 tháng 12 năm 1869 - 3 tháng 11 năm 1954) là một nghệ sĩ người Pháp, nổi tiếng với khả năng sử dụng màu sắc cũng như khả năng hội họa tuyệt vời và nguyên sơ. Thời kì đầu dấn thân vào lĩnh vực của đường nét và màu sắc, ông chọn lựa chủ đề tĩnh vật và phong cảnh. Lúc này, ông theo phương pháp sắc màu của phái ấn tượng, nổi bật là tác phẩm “Phồn thực, yên tĩnh và khoái lạc”. Những năm đầu thế kỷ 19, ông thích vẽ các mảng màu bệt và những sắc màu chói lọi như các bức “Camelia” -1903, hay 2 bức “Cái nhìn về nhà thờ Đức bà” 1900-1902.

Tranh của Matisse khiến người xem luôn thấy sự thư giãn, thoải mái và đầy xúc cảm. Cái tên “Dã thú” ra đời từ đây, mở đầu cho một xu hướng nghệ thuật chống lại trường phái ấn tượng, chống lại sự mất mát không gian do dùng quá nhiều ánh sáng, do sự phân tích tỉ mỉ, không theo quy luật nào, vì thế chỉ là sự ngẫu nhiên và không có suy tính trước. Trường phái Dã thú nhấn vào màu sắc, chứ không phải vẽ như thấy thực tế, mà là phải sáng tạo sắc độ. Bức tranh là một bố cục nhiều màu, không phải là sự sao chép thiên nhiên; là sự liên tục tạo hình sống động, không là cảnh sắc vặt vụn, là một sự bố cục màu sắc mạnh bạo, không phải là sự tình cờ đẹp mắt.

Mattise chính là điển hình của kẻ chuyên đi ngược lại những quy tắc truyền thống của xã hội. Đầu tiên, ông dũng cảm rời bỏ trường luật năm 1892 mặc sự phản đối của gia đình để bắt đầu học vẽ. Nhưng ngay sau đó, ông lại chán học trong trường, nơi mà theo ông thì được "cai trị" bởi những nghệ sĩ luôn bắt ông đi theo lối mòn cổ điển. Năm 1898, sau khi được giới thiệu về trường phái Ấn tượng, Mattise đã dành cả một năm để vẽ ra bức tranh mà ông muốn. "Tôi chỉ làm việc vì bản thân mình. Tôi tìm thấy hứng thú với các loại vật liệu và lợi ích của chúng đem lại.”

Phải nói rằng, cuộc đời nghệ thuật của Mattise chưa bao giờ thiếu tính độc đáo, sáng tạo. Ví dụ, ông thường sử dụng màu đen trong sơn dầu, khác xa so với phong cách của đồng nghiệp hoặc là thế hệ sau.

Vào 1/1941, Mattise lúc ấy đã bước vào giai đoạn cuối của đời người và được chẩn đoán mắc ung thư tá tràng. Mặc dù phẫu thuật đã cứu sống ông nhưng những năm tháng cuối ông phải sống chung với những biến chứng trên giường bệnh và xe lăn.

Nhưng thay vì chán nản bởi bệnh tật giày vò và đánh dấu kết thúc sự nghiệp làm nghệ thuật của mình thì Matisse lại coi đây là cơ hội cho sự khởi đầu mới. Ông sắp xếp lại phòng ngủ của mình để mọi thứ ông cần để vẽ đều nằm trong tầm tay: bàn cạnh giường có ngăn kéo đựng đồ vẽ; một tủ sách xoay chứa các cuốn sách kinh điển và từ điển, và một tấm ván gỗ đặt trên đầu gối của ông, dùng làm bàn kê để ông có thể vẽ phác thảo. Đối với các bức tranh lớn hơn, Matisse sẽ gắn cọ hoặc một miếng than củi vào một cái que dài để ông có thể với tới giá vẽ ở phía cuối giường.

Thậm chí khi bệnh tật chuyển biến xấu khiến ông phải thực sự rời bỏ đời cầm cọ thì ông lại chuyển sang kỹ thuật cắt dán giấy mà ông đã khám phá ra trong những thập niên trước. Ông có trợ lý hỗ trợ trong việc nhúng những mảnh giấy với màu theo tông mà ông yêu cầu, sau đó ông có thể tự cắt dán chúng lên trên một tờ giấy khác theo ý của mình. Điều này cho phép ông tạo ra những bức tranh có độ hoành tráng hơn bao giờ hết mặc dù hạn chế về di chuyển. Ví dụ như tác phẩm Swimming Pool có độ lớn lên đến 54 feet.

Henri Mattise không chỉ là một họa sĩ có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20 nhờ tài năng hội họa hơn người mà ông còn là điển hình của sự dũng cảm dám phá bỏ các quy tắc truyền thống, đi ngược với số đông và đặc biệt là tinh thần đam mê với nghệ thuật ngay cả khi bệnh tật, tuổi già bủa vây.

Theo Liên minh Kỷ lục Thế giới (WorldKings.org)


Mihan - Kyluc.vn (Nguồn: Liên Minh Kỷ Lục Thế Giới (worldkings.org)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ