GS.TS.AHLĐ Bùi Đức Phú và dấu ấn những ca ghép tim trong lịch sử ghép tạng Việt Nam

04-11-2017

(Kỷ lục - VietKings) Giáo sư, Tiến sĩ, Anh Hùng Lao Động, Thầy thuốc Nhân dân (GS.TS.AHLĐ.TTND) Bùi Đức Phú, nguyên Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, Chủ tịch Hội phẫu thuật tim mạch và lồng ngực Việt Nam được mệnh danh là “Đôi bàn tay vàng” của Hội ngoại khoa Việt Nam. Ông là người trực tiếp thực hiện thành công ca ghép tim đầu tiên ở Việt Nam do chính người Việt thực hiện vào năm 2011.

 
GS.TS, Anh hùng lao động, Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Phú sinh năm 1956 tại Hà Tĩnh. Người ta biết nhiều đến ông qua ca phẫu thuật ghép tim trên người đầu tiên do chính ê kíp người Việt Nam thực hiện tại Bệnh viện Trung ương Huế. Chính ca phẫu thuật này đã đưa Việt Nam lên bản đồ ghép tim thế giới.

 

GS.TS. Bùi Đức Phú

GS.TS, Anh hùng lao động, Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Phú
 
 
Ngày 1 và 2/3/2011, dưới sự hỗ trợ của một đội ngũ khoảng 100 bác sĩ, y tá của Bệnh viện Trung ương Huế, GS.TS.TTND Bùi Đức Phú đã trực tiếp thực hiện thành công ca ghép tim cho bệnh nhân Trần Mậu Đức, 26 tuổi, trú tại phường Phú Hậu, thành phố Huế từ người cho chết não. Đây là ca ghép tim đầu tiên do chính các bác sĩ người Việt Nam trực tiếp thực hiện. Trước đó, vào ngày 17/6/2010, các bác sĩ Bệnh viện 103 của Học viện Quân y cũng đã thực hiện thành công ca ghép tim đầu tiên tại Việt Nam nhưng có sự trợ giúp của các chuyên gia Đài Loan.
 
 

GS.TS. Bùi Đức Phú và bệnh nhân Trần Mậu Đức sau ca phẫu thuật ghép tim thành công. Ảnh: Công Đạt
 
 

Ca phẫu thuật ghép tim được tiến hành từ 22h ngày 1/3 và hoàn tất lúc 3h sáng 2/3/2012 đối với bệnh nhân Trần Mậu Đức ở Phú Hội, thành phố Huế. Ca ghép tim này hết sức phức tạp bởi kỹ thuật ghép tim đồng vị trí với hai miệng nối tĩnh mạch chủ này đã tận dụng mô tâm nhĩ lành của quả tim hiến, giúp cải thiện tình trạng loạn nhịp tim cũng như hạn chế máu phụt ngược qua van 2 lá và van 3 lá và đặc biệt phù hợp với độ tuổi còn trẻ của bệnh nhân cũng như xu hướng phát triển kỹ thuật mổ ghép tim thế giới.

 


Trung tâm tim mạch Bệnh viện Trung ương Huế với hệ thống phòng mổ hiện đại là một công trình tâm huyết của GS.TS. Bùi Đức Phú. Ảnh: Công Đạt.
 


Thành công có tính đột phá trên là kết quả của một quá trình tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp và công sức nghiên cứu khoa học của GS.TS Bùi Đức Phú cùng đồng nghiệp. Ông đã công bố hơn 50 bài báo khoa học, 9 cuốn sách bao gồm giáo trình và sách chuyên khảo. Trong đó, cuốn "Quy trình kỹ thuật và hệ thống tổ chức trong ghép tim lấy từ người cho chết não" vào năm 2009 của ông đã trở thành tiền đề khoa học quan trọng để hiện thực hóa ước mơ ghép tim từ bấy lâu ở Việt Nam. GS.TS Bùi Đức Phú cho biết: Chính ghép tim là cứu cánh cuối cùng, mở ra cơ hội mới cho đối tượng bệnh nhân mắc bệnh lý tim mạch bị suy tim giai đoạn cuối, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và nâng cao tuổi thọ cho nhân dân.

Thành công này là bước khởi đầu quan trọng để Bệnh viện Trung ương Huế triển khai các ca ghép tim tiếp theo, đồng thời sử dụng thêm các phủ tạng khác của người cho tim (thận, giác mạc, gan, tụy...) để ghép cho những bệnh nhân chờ ghép.

 


GS.TS. AHLĐ Bùi Đức Phú (tháng7/2011). Ảnh: Công Đạt
 

 

Nhớ lại ca mổ lịch sử ấy, GS.TS Bùi Đức Phú tâm sự: “Ca phẫu thuật trải qua 5 giờ đầy căng thẳng, khẩn trương, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong từng động tác và công đoạn của cả ê kíp gần 100 bác sĩ, y tá. Ca ghép tim được thực hiện với kỹ thuật ghép tim tiên tiến nhất thế giới. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên, các nhà khoa học Bệnh viện Trung ương Huế đã trực tiếp ghép tim thành công mà không cần có sự trợ giúp của các chuyên gia nước ngoài”.

Ngày 6.6.2014, GS.TS. AHLĐ Bùi Đức Phú và ê kíp Bệnh viện Trung ương Huế đã thực hiện Ca cấy tim nhân tạo đầu bán phần Heartware đầu tiên tại Việt Nam. Ca phẫu thuật đã cấy thiết bị hỗ trợ tâm thất Heartware cho bệnh nhân bị mắc bệnh cơ tim giãn giai đoạn cuối, có tiên lượng sống còn dưới sáu tháng. Ca mổ được thực hiện trong 5 giờ. Sau mổ, quả tim nhân tạo hoạt động rất hiệu quả, bệnh nhân hồi phục tốt. Đến nay, bệnh nhân đã sống với quả tim ghép khỏe mạnh hơn 6 năm và là người được ghép tim sống lâu nhất tại Việt Nam.

 

17 kỷ lục ghép tạng tại Việt Nam - ảnh 2

Thực hiện ghép quả tim nhân tạo bán phần lần đầu tiên tại Việt Nam - Ảnh bác sĩ cung cấp
 

 

Ca mổ đã mở ra một hướng đi mới trong việc điều trị các bệnh nhân suy tim, suy tim - phổi giai đoạn cuối bằng công nghệ hiện đại tại nước ta. Đây là công trình nghiên cứu cấp nhà nước nằm trong phạm vi chương trình “Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghiệp tiên tiến phục vụ bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cộng đồng”, mã số KC.10/11-15 do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì và được sự cho phép của Bộ Y tế.

Vừa qua, tại sự kiện Hội nghị Khoa học Ghép tạng Việt Nam tổ chức tại TP.Vũng Tàu, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã vinh danh GS.TS. AHLĐ Bùi Đức Phú với hai Kỷ lục Việt Nam Ca cấy tim nhân tạo đầu bán phần Heartware đầu tiên tại Việt Nam Ca ghép tim đầu tiên do người Việt Nam thực hiện.

 

GS.TS Bùi Đức Phú tốt nghiệp Đại học Y Huế năm 1981; học nội trú ngoại khoa tại Bệnh viện Việt Đức và Đại học Y khoa Hà Nội, bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đại học Y khoa Hà Nội năm 1995. Ông đã hai lần tu nghiệp tại Pháp vào các năm 1988-1990, 1997-1998 và bảo vệ xuất sắc luận văn lấy bằng chuyên khoa sâu về phẫu thuật tim tại Đại học Rennes và bằng về phẫu thuật nội soi tại Đại học Strasbourg. Ônglà chuyên gia hàng đầu tại Việt Nam trong các lĩnh vực phẫu thuật tim mạch và ghép tạng ở Việt Nam.

Với những thành tích xuất sắc và đóng góp không mệt mỏi cho nền y học nước nhà ông đã vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 2009), danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân (năm 2008), Chiến sĩ thi đua toàn quốc, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác; tập thể Bệnh viện do ông lãnh đạo được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng nhất năm 2009, danh hiệu Anh hùng Lao động năm 2000. Đặc biệt, GS.TS. Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Phú đã được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2013.

Ông nguyên là GĐ Bệnh viện TƯ Huế, GĐ Trung tâm tim mạch - BV TƯ Huế, GĐ Trung tâm Điều trị theo yêu cầu và quốc tế - BV TƯ Huế; Trưởng Bộ môn Ngoại - ĐH Y Huế. Hiện GS là Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City từ tháng 1/2017.

Ông hiện là Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Chuyên môn bảo vệ sức khoẻ TƯ, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn bảo vệ sức khỏe TƯ miền Trung; Chủ tịch Hội Phẫu thuật Tim mạch Lồng ngực Việt Nam (giai đoạn 2010-2016), Phó chủ tịch Hội Ngoại khoa Việt Nam (từ 2004 đến nay), Phó Chủ tịch Hội Ghép tạng Việt Nam (2015-2020), Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam (2016-2020); Chủ tịch Hội các nhà phẫu thuật Lồng ngực và Tim mạch châu Á năm 2014; Đại biểu Quốc hội khóa XIII (nhiệm kỳ 2011 – 2016), Ủy viên Ủy ban Khoa học công nghệ và môi trường Quốc hội.

 

Quỳnh Ngọc - Kyluc.vn

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ