[Thế giới sưu tập] (P2): Kỷ lục gia Nguyễn Viết Vui - Ông vua tiêu bản bướm Việt Nam

02-07-2016

(Kỷ lục - Vietkings) Trong căn nhà bình dị của ông Nguyễn Viết Vui nằm ở số 40 đường Trưng Trắc bên bờ sông Cà Ty, thành phố Phan Thiết, đã trở thành bảo tàng của hàng trăm hộp bướm khô lớn nhỏ được treo kín trong nhà và xếp thành từng chồng cao, trong các hộp đó chứa khoảng 7.000 tiêu bản bướm và rất nhiều loài khác...

 

 

Hình ảnh cụ già bên cạnh hàng ngàn bức tranh bướm từng xuất hiện trên nhiều tờ báo trong và ngoài nước đã trở nên quen thuộc đối với nhiều người sưu tầm ép khô côn trùng - và ông chính là kỷ lục gia Nguyễn Viết Vui - nhà sưu tầm bướm với "đẳng cấp quốc tế”.

 


Kỷ lục gia Nguyễn Viết Vui bên một tác phẩm của mình (Ảnh Internet)
 

 

Ngay từ nhỏ, Nguyễn Viết Vui rất yêu thích những chú bướm rực rỡ đầy màu sắc để rồi thương tiếc cho cuộc đời ngắn ngủi của những chú bướm này (có con chỉ sống được khoảng 24 tiếng) và đến một ngày niềm ao ước được kéo dài thêm vẻ đẹp rực rỡ cho những đôi cánh mỏng manh đã có dịp thực hiện. Nguyên vào năm 18 tuổi, Nguyễn Viết Vui gặp được ông Henri de Monestrol, một nhà thám hiểm và nghiên cứu sinh vật học người Pháp cho xem các tiêu bản sinh vật, Nguyễn Viết Vui ngưỡng mộ và ham thích, biết ông đọc rất giỏi tiếng Pháp, Henri đã cho mượn rất nhiều sách về thú vật, đồng thời hướng dẫn cặn kẽ cách làm tiêu bản. Chính sự quyến rũ của các con vật đã làm ông trở nên đam mê và bước vào nghề sưu tập côn trùng từ đây. Trong thời gian này ngoài kiến thức thầy truyền cho ông Nguyễn Viết Vui còn tự mình tìm đọc và dịch rất nhiều sách ngoại văn về côn trùng, về bướm làm phong phú thêm kinh nghiệm cho mình. Các sản phẩm của ông lúc ấy được bầy bán trên phố Catinat (Đồng Khởi ngày nay) và từng được đưa đi dự ở: Lào, Đức, Pháp, Nhật… các tác phẩm của ông đều được đánh giá rất cao.

 

Tiêu bản bướm

 

Cho đến nay đã trên 80 tuổi nhưng niềm đam mê sưu tập côn trùng vẫn vẹn nguyên trong ông. Như một nhà nghiên cứu khoa học thực thụ ông lên rừng xuống biển đi đến tận nơi xa xôi nhất của đất nước, thậm chí sang cả các nước lân cận để tìm bắt côn trùng đặc biệt là những loài bướm lạ. Hiện tại trong tay ông có khoảng 7.000 con bướm, trong đó có nhiều loài bướm rất quý chỉ có ở Việt Nam.

 

Dù tuổi cao, ông Vui vẫn không ngại lặn lội bắt từng con bướm thế này

 

Tiếp xúc với chúng tôi, ông đã chỉ cho chúng tôi thấy vô vàn vết sẹo trên người, đó là những vết sẹo mà trong quá trình trèo đèo, lội suối, lên rừng, xuống biển tìm bắt bướm đã để lại. Ông cho biết không phải cứ lên rừng là bắt được bướm, bướm thì nhiều thật nhưng để tìm một con bướm lạ thì phải chịu khó đi nhiều nơi, vào tận rừng sâu, núi cao, vì mỗi nơi có một loài bướm đặc biệt riêng. Có khi vượt rất nhiều ngày đường mà chẳng mang lại kết quả gì, có lần từ Phan Thiết ông qua Di Linh lên Đà Lạt nghỉ đêm, hôm sau xuống Phan Rang rồi trở về Phan Thiết chỉ để bắt duy nhất một con bướm lá cây màu sôcôla

Cũng có khi bắt cả ngày trời mới được 10 con bướm, tối về xem kỹ lại thấy bướm đều bị rách cánh, chẳng chọn được con nào. Săn bướm vất vả tốn kém là vậy, mà khi làm tiêu bản bướm còn vất vả hơn, ông xem việc sử lý tiêu bản của mình vừa là nghệ thuật vừa là khoa học, nên rất cẩn thận tỷ mẩn chăm chút từng tác phẩm. Sau khi mang bướm về phải xử lý ngay bằng thuốc, sau đó là quá trình căng cánh, chỉnh râu, sấy, đảo… rất công phu, một con bướm nhỏ, 2 cánh xoè ra cỡ 5cm, làm một tháng mới vô khung. Còn loại lớn, thân to, hai cánh xoè cỡ 25 cm trở lên, phải mất 4 tháng mới xong.

 

 

Ông Vui hướng dẫn cách làm bướm khô

 

Nguyên tắc của ông là lưu giữ lại mà không giả tạo thiên nhiên, thế nên ông đặc biệt chú ý đến khâu tạo hình để làm sao cho các tiêu bản đều sống động nhất. Ông cho biết: "Người nước ngoài mê bướm Việt Nam lắm, bởi lẽ xứ mình khí hậu đa dạng nên bướm cũng đa dạng theo. Đặc biệt, tại khu rừng ráp ranh giữa Bình Thuận và Lâm Đồng, là khu vực giao nhau giữa vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt, nên ở đây có nhiều loài bướm quý hiếm mà các quốc gia ôn đới không có”.

Trong "bảo tàng” mini của mình, ông còn có hơn 3.000 tiêu bản côn trùng khác, trong đó có nhiều loại rất có giá trị như bộ sưu tập kiến vương giả 10.000 USD, hai con bướm "lá cây khô” (tên khoa học Kallima inachus inachus) và tiêu bản họ cánh cứng hơn 100 năm tuổi được trả với giá 20.000 USD nhưng ông không bán, bởi vì đây là món quà vô giá do người thầy Henri đã để lại, ngoài ra còn hàng ngàn tiêu bản giá trị khác do ông làm ra…

 

 

Những tiêu bản do ông làm ra có thể lưu giữ được đến vài chục năm, đó là nhờ ông học hỏi công thức từ người thầy quá cố và kinh nghiệm bao nhiêu năm miệt mài tìm tòi, ngoài loại thuốc chuyên dùng mua ở nước ngoài, ông pha chế theo một công thức riêng mà ông đã học hỏi từ người thầy quá cố và từ kinh nghiệm bao nhiêu năm miệt mài với từng cánh bướm mỏng. Chính vì vậy những tiêu bản của ông lưu giữ được rất lâu, ông có một vài tiêu bản bướm đã có tuổi trên 50 năm mà vẫn còn nguyên vẹn vẻ đẹp như thuở ban đầu.

 

 

Hiện nay, căn nhà của ông đã trở thành địa chỉ tham quan quen thuộc của nhiều du khách đến Phan Thiết. Tuy nhiên, ông Vui chẳng có tham vọng giữ nó cho riêng mình mà hi vọng một ngày nào đó, bộ sưu tập của mình sẽ nằm trong bảo tàng bướm của Việt Nam.


PV - Kyluc.vn

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ