(VietKings Values ‎‎2005-2017) Chân dung Kỷ lục gia Việt Nam (P.19) Cố nhà văn Tô Hoài, "cha đẻ" Dế Mèn phiêu lưu ký - Tác phẩm được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất

31-08-2017

(Kỷ lục - VietKings) Từ khi ra đời cho đến nay, sự phiêu lưu của một chú dế mèn được tác giả miêu tả trong tác phẩm theo thủ pháp "nhân cách hóa” luôn tạo được sự hấp dẫn, lôi cuốn rất lớn đối với nhiều thế hệ bạn đọc thiếu nhi Việt Nam.

Nhà văn Tô Hoài, tên thật là Nguyễn Sen, sinh năm 1920. Ông sinh ra tại quê nội ở thôn Cát Động, Thị trấn Kim Bài, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông cũ trong một gia đình thợ thủ công. Tuy nhiên, ông lớn lên ở quê ngoại là làng Nghĩa Đô, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam. Bút danh Tô Hoài gắn với hai địa danh: sông Tô Lịch và phủ Hoài Đức. Ông thuộc thế hệ vàng thế hệ sinh năm 20, từ năm 1920 ngược về trước. Đó là thế hệ vàng của văn chương hiện đại, làm nên mùa gặt ngoạn mục nhất của văn học thế kỉ XX - làm nên mùa màng 1930-1945, cùng với Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố, Xuân Diệu, Huy Cận.

 

 

Chân dung Nhà văn, Kỷ lục gia Tô Hoài

 

Bước vào tuổi thanh niên, ông đã phải làm nhiều công việc để kiếm sống như dạy trẻ, bán hàng, kế toán hiệu buôn,… nhưng có những lúc thất nghiệp. Khi đến với văn chương, ông nhanh chóng được người đọc chú ý, nhất là qua truyện Dế Mèn phiêu lưu ký. Năm 1943, Tô Hoài gia nhập Hội Văn hóa cứu quốc. Trong chiến tranh Đông Dương, ông chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực báo chí, nhưng vẫn có một số thành tựu quan trọng như Truyện Tây Bắc. Từ năm 1954 trở đi, ông có điều kiện tập trung vào sáng tác. Trong suốt sự nghiệp cầm bút  với hơn 70 năm sáng tác của mình, nhà văn Tô Hoài đã miệt mài sáng tác các tác phẩm thuộc đủ thể loại: từ tiểu thuyết, truyện vừa, bút ký, ký sự, truyện ngắn, hồi ký, tự truyện, tiểu luận phê bình, truyện viết cho thiếu nhi, cho đến cả các bài báo ngắn. Với hơn 200 đầu sách đã xuất bản, có thể nói, Tô Hoài là một trong những nhà văn Việt Nam có nhiều đầu sách nhất từ xưa đến nay.

 

 

Trong số những tác phẩm gắn liền với tên tuổi của nhà văn Tô Hoài, thế hệ trẻ biết đến nhiều nhất là truyện ngắn “Dế mèn phiêu lưu ký” (sáng tác năm 1942) – tác phẩm văn xuôi đặc sắc viết về loài vật, dành cho lứa tuổi thiếu nhi. Có thể nói  “Dế mèn phiêu lưu ký” là khoảng xanh tươi nhất, trong sáng nhất của ông. Với cách quan sát, cái nhìn tinh tế về loài vật, kết hợp với những nhận xét thông minh, hóm hỉnh, nhà văn đã đưa trẻ nhỏ đến với thế giới loài vật sinh động và cũng đầy yêu thương. Ai đã từng đọc “Dế mèn phiêu lưu ký” chắc chắn sẽ không thể quên tình bạn gắn bó của Dế Mèn, Dế Trũi, Xiến Tóc trầm lặng, chị Cào Cào ồn ào duyên dáng, Bọ Ngựa kiêu căng hay Cóc huênh hoang… Mỗi một loài động vật, nhà văn lại dùng ngòi bút của mình để lột tả rõ nét tính cách và đời sống riêng của chúng, để từ đó bày tỏ quan niệm của chính tác giả về nhân sinh, về khát vọng của người lao động, về một cuộc sống hòa bình, yên vui và sự đoàn kết. Không chỉ thu hút bạn đọc trong nước, cuốn truyện hấp dẫn này còn được dịch ra nhiều thứ tiếng và được bạn bè quốc tế (cả trẻ em và người lớn) đón nhận nồng nhiệt như những truyện cổ tích kinh điển của nhà văn hào Andecxen, của anh em nhà Grim…

 

 

Tác phẩm đã được tái bản nhiều lần, được dịch ra nhiều thứ tiếng và xuất bản ở một số nước trên thế giới.  Bản dịch đầu tiên của tác phẩm này là bản tiếng Pháp in vào năm 1958 tại Hà Nội và bản dịch gần nhất cũng là bản tiếng Pháp in năm 2004 tại Paris. Không chỉ tạo sự quan tâm và thích thú nơi bạn đọc trong nước, tác phẩm này còn được chuyển dịch sang 15 ngôn ngữ khác, nhằm thỏa mãn trí tưởng tượng của các bạn đọc trẻ tuổi của các quốc gia, như: Thái Lan, Miến Điện, Lào, Campuchia, Nga, Bungari, Rumani, Đức, Tiệp, Ba Lan, Nam Tư, Hàn Quốc, CuBa… Từ khi ra đời cho đến nay, sự phiêu lưu của một chú dế mèn được tác giả miêu tả trong tác phẩm theo thủ pháp "nhân cách hóa” luôn tạo được sự hấp dẫn, lôi cuốn rất lớn đối với nhiều thế hệ bạn đọc thiếu nhi Việt Nam.

Với nội dung và ý nghĩa sâu sắc mà câu chuyện đem lại, tác phẩm “Dế mèn phiêu lưu ký” quả thực có giá trị lâu bền trong đời sống tinh thần của không chỉ trẻ em mà còn của những con người đã trưởng thành và trải qua bao thăng trầm cuộc sống. Năm 2006, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã trao tặng nhà văn Tô Hoài bằng chứng nhận kỷ lục Dế mèn phiêu lưu ký - Tác phẩm của một nhà văn được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất.

Nhà văn Tô Hoài được nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật (đợt 1 - 1996) cho các tác phẩm: Xóm Giếng, Nhà nghèo, O chuột, Dế Mèn phiêu lưu ký, Núi Cứu quốc, Truyện Tây Bắc, Mười năm, Xuống làng, Vỡ tỉnh, Tào lường, Họ Giàng ở Phìn Sa, Miền Tây, Vợ chồng A Phủ, Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ. Năm 2010, ông còn được trao Giải thưởng Lớn - Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội.

 

 

Do tuổi cao sức yếu, Nhà văn Tô Hoài – tác giả tập truyện “gối đầu giường” của biết bao thế hệ độc giả “Dế mèn phiêu lưu ký”, cây đại thụ cuối cùng của thế hệ nhà văn thành danh trước Cách Mạng tháng 8 của Việt Nam đã từ trần vào trưa 6/7/2014 tại Hà Nội ở tuổi 95. Ông đã ra đi nhưng có một điều chắc chắn rằng, dù nhà văn Tô Hoài không còn nữa nhưng kho tàng sáng tác đồ sộ của ông sẽ vẫn còn mãi với thời gian bởi những giá trị Chân – Thiện – Mỹ mà ông hướng tới. 


Q.Ngọc - Tổng hợp (Hình Internet)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ