(VietKings.Values) Hành trình quảng bá Kỷ lục Việt Nam (P.196) Nhạc sư, Kỷ lục gia Nguyễn Vĩnh Bảo - Nghệ sĩ cao tuổi nhất dạy trực tuyến âm nhạc dân tộc cho học trò

30-09-2018

(#Kỷ Lục-VietKings) "Nhạc sư Vĩnh Bảo là một nhân vật đã sống trọn vẹn cuộc đời cho đờn ca tài tử nam bộ qua việc dạy học, diễn giảng , biểu diễn, đóng đàn và sang tạo nhạc cụ và các loại lên dây (tunings),cùng với kỹ thuật diễn tấu cũng như tư duy mỹ quan âm nhạc Việt Nam..." (GS.Trần Quang Hải)

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo sinh năm 1918 tại Sa Đéc, trong một gia đình điền chủ có thú chơi âm nhạc tài tử. Ông là nhạc sư, nhà nghiên cứu âm nhạc, giáo sư giảng dạy âm nhạc truyền thống vừa là nhạc sĩ trình tấu, lại kiêm cả nghệ nhân đóng đàn.

 

 

 

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo - Ảnh tcdulichtphcm.vn

 

Thời thơ ấu của ông trôi qua khá êm đềm trong một gia đình điền chủ đất Cao Lãnh, theo nho học nên cũng yêu thích “cầm, kỳ, thi, họa”, sành nhạc lễ, nhạc tài tử và hát bội, lâu lâu cha ông lại mời bạn bè họp mặt bàn chuyện văn chương, đờn ca. Có lẽ những hạt giống nghệ thuật đã nảy mầm trong ông từ đó. Năm 12 tuổi, ông được chính thức thọ giáo đàn tranh với một số thầy đờn có tiếng trong vùng. Khi kinh tế gia đình đến hồi sa sút, Vĩnh Bảo muốn sống tự lập để đỡ gánh nặng cho cha mẹ nên theo người cậu học nghề thợ bạc. Thế nhưng, nghề thợ bạc cũng chẳng dễ kiếm sống. Sau đó, ông  quyết định sang Nam Vang (Campuchia) mưu sinh. Ở Nam Vang, ông làm thu ngân trong hãng nước đá Le Sud Industry của một ông chủ người Pháp, rồi làm thư ký đánh máy cho Sở Trường Tiền. Trong thời gian ở đây, những lúc rảnh rỗi, ông lại tụ họp bạn đồng hương yêu thích văn nghệ lập “gánh hát tự phát”.

 

 

 

 

Năm 1938, ông quay lại Sài Gòn, được hãng đĩa Béka - thuộc Công ty John Keller (Đức) - mời thu thanh một số bản đờn, đó là “vinh dự lớn đối với một chàng trai lãng tử, lang bạt kỳ hồ như tôi” - ông nói. Năm 1946, ông quay về Sa Đéc. Chính trong chuyến trở về này, hạnh phúc đã đến với ông thật bất ngờ, mối tình thầm kín đã có cái kết tuyệt đẹp, ông và cô thiếu nữ Trâm Anh mà ông thầm thương trộm nhớ ngày xưa nên duyên vợ chồng.

Từ năm 1955, ông cùng một số người bạn (Michel Nguyễn Phụng, Nguyễn Hữu Ba…) trở thành những người thầy đầu tiên của Trường Quốc gia Âm nhạc (nay là Nhạc viện TP HCM) từ thuở mới khai sinh, ông dạy đàn tranh và được giao chức vụ trưởng ban cổ nhạc miền Nam. Từ đây, ông bắt đầu hoạt động nghệ thuật thường xuyên hơn, chuyên nghiệp hơn.

 

 

 

GS Trần Văn Khê , nhạc sĩ Phạm Duy, nhạc sư Vĩnh Bảo thời trẻ

 

Không chỉ trong phạm vi quốc gia mà tiếng đàn của nhạc sư Vĩnh Bảo còn làm rạng danh âm nhạc Việt Nam trên thế giới qua đĩa Nhạc tài tử Nam Bộ do ông và GS-TS Trần Văn Khê diễn tấu, được hãng Ocara và UNESCO thu âm tại Paris - Pháp năm 1972. Cũng vào khoảng thời gian này, ông và 2 tài hoa khác trong nền âm nhạc Việt Nam là GS-TS Trần Văn Khê và nhạc sĩ Phạm Duy đã được ĐH IIlinois (Mỹ) mời sang giảng dạy.

 

 

 

Nhạc sư Vĩnh Bảo & GS Trần Văn Khê là đôi bạn tri kỷ

 

Năm 2005, ông và GS-TS Trần Văn Khê được trao tặng Giải thưởng Đào Tấn của Việt Nam tại TP HCM. Năm 2006, ông là một nhạc sư hiếm hoi của Việt Nam trong số 6 nhạc sư có tầm ảnh hưởng trên thế giới, được vinh danh tại hội thảo Dân tộc Nhạc học thế giới (Ethnomusicology) tại TP Honolulu - Mỹ.

 

 

 

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo và dĩa hát do Unesco phát hành

 

Không chỉ ở lĩnh vực diễn xướng, ông còn là một “nhà phát minh, sáng chế” khi đã cải tiến cây đàn tranh từ 16 dây thành 17, 19 và 21 dây cũng như cách đóng đàn… để cây đàn này có thể dễ dàng xử lý các “hơi và điệu” trong âm nhạc truyền thống Việt Nam mà không cần phải sửa dây, kéo nhạn.

Năm 2008, đích thân đại sứ Pháp tại Việt Nam thay mặt Bộ Văn hóa Pháp tặng ông huân chương Officier des Art et des Lettres, phần thưởng cao quý của nước Pháp dành cho những văn nghệ sĩ có cống hiến to lớn cho nghệ thuật và văn chương trên thế giới.

Ông thường được nhắc đến với rất nhiều biệt danh: “Người bảo vệ cuối cùng của truyền thống”, “Đệ nhất danh cầm đàn tranh”, “Nhà sáng tạo nhạc khí tài hoa”… Đến nay, Đệ nhất danh cầm Nguyễn Vĩnh Bảo là “báu vật của đờn ca tài tử” còn sót lại sau sự ra đi của GS-TS Trần Văn Khê và NSND Bảy Bá (Viễn Châu). Tiếng đàn của ông không chỉ thuộc hàng đẳng cấp mà đến hôm nay vẫn là độc nhất vô nhị, nó được GS-TS Nguyễn Thuyết Phong gói gọn trong 4 chữ nhưng lột tả đầy đủ ý tứ để diễn tả tiếng đàn lẫn cốt cách của một tài năng: tinh tường, tinh tế.

 

 

 

Lão nhạc sư Vĩnh Bảo (bìa trái) tới viếng người bạn tri âm - Cố GS.TS Trần Văn Khê

 

Cuộc đời gần một thế kỷ của ông với bao biến đổi, thăng trầm. Là người gắn bó với nghệ thuật đờn ca tài tử trên 90 năm, có lượng lớn học trò trong và ngoài nước, phương pháp nghiên cứu và truyền dạy rất đa dạng kể cả qua thư từ, máy vi tính… Dẫu tuổi cao, sức yếu, nhạc sư Vĩnh Bảo vẫn cần mẫn mỗi ngày lên mạng dạy đàn tranh cho các học trò cách Việt Nam nửa vòng trái đất. Năm 2010, ông được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam vinh danh Kỷ lục “Người nghệ sĩ cao tuổi nhất bằng internet dạy trực tuyến âm nhạc dân tộc cho học trò”.

 

 

 

Nhạc sư Vĩnh Bảo dạy đàn tranh qua máy vi tính

 

Có thể nói, nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo là một trong những người tiên phong trong việc dạy đàn cho người nước ngoài qua phương pháp hàm thụ. Từ những năm 1960, ông đã ghi âm tiếng đàn vào băng cassette gửi ra nước ngoài qua đường bưu điện. Sau này những học trò của ông đã trang bị cho thầy dàn máy vi tính, Mp3, máy in… để ông chuyển sang dạy trực tuyến (online) cho học trò nước ngoài. Tới nay dù gần tuổi 100, nhạc sư Vĩnh Bảo vẫn tiếp tục dạy đờn trên mạng internet cho một số người Việt hay ngoại quốc (Pháp , Bỉ, Hà Lan, Thụy Sĩ, Mỹ…).

 

 

Nhac su Nguyen Vinh Bao - Nguoi thay dac biet - Anh 1

 

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo hướng dẫn học trò nước ngoài học đàn tranh Ảnh: LÊ HỒNG PHƯỚC

 

GS.Trần Quang Hải đã nhận xét rằng: "Nhạc sư Vĩnh Bảo  sống với âm nhạc dân tộc lên đến mức tuyệt đỉnh. Vì ông là người có khả năng đi vào tiếng đàn của người khác, nương nhẹ và nâng người chơi cùng mình lên đến mức thăng hoa. Đối với người chơi đàn tài tử, đó là bản lĩnh của tài năng". "Nhạc sư Vĩnh Bảo là một nhân vật đã sống trọn vẹn cuộc đời cho đờn ca tài tử nam bộ qua việc dạy học, diễn giảng , biểu diễn, đóng đàn và sang tạo nhạc cụ và các loại lên dây (tunings),cùng với kỹ thuật diễn tấu cũng như tư duy mỹ quan âm nhạc Việt Nam. Ông là “cây cổ thụ, đại thụ”,  là “báu vật sống” , là “gia tài âm nhạc cổ truyền” , là “hậu tổ của đờn ca tài tử” (theo GSTS Trần Văn Khê), là “nhạc sĩ toàn tài – đàn, dạy và đóng đàn – duy nhứt của Việt Nam và Thế giới “ (theo GS Trần Quang Hải).

 

Nhạc sư Vĩnh Bảo chơi đàn trong dịp mừng thọ năm 2015 - Clip: Pháp luật TP.HCM Online

 


Theo Q.Ngọc - Tổng hợp (Hình Internet)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Bia hơi Hà Nội
Vietjetair
Công viên châu Á
Nissin
Làng sen Việt Nam
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ