Những Kỷ lục ngành Y Việt Nam ghi danh trên bản đồ Y khoa trong và ngoài nước (Phần 1)

27-02-2020

(KỶ LỤC - VIETKINGS) Liên tiếp trong thời gian qua, hệ thống y tế nước nhà đã tiếp tục có thêm nhiều thành tựu gây tiếng vang lớn trong và ngoài nước. Những Kỷ lục mới trong ngành Y được xác lập là những dấu ấn đặc biệt, ghi nhận những nỗ lực và cống hiến của đội ngũ Y – Bác sĩ cùng các cơ sở Y tế tại Việt Nam. Nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2/2020, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam – VietKings trân trọng giới thiệu cùng độc giả một số Kỷ lục tiêu biểu trong lĩnh vực Y tế nước nhà.


Kỷ lục gia - GS.TS.BS Trần Ngọc Sinh: Người thực hiện ca phẫu thuật ghép thận từ người hiến thận chết não, lấy và ghép thận từ người hiến thận tim ngừng đập đầu tiên tại Việt Nam


GS-TS-BS Trần Ngọc Sinh sinh năm 1954, hiện là Chủ tịch Hội Niệu Thận học TP.HCM, Trưởng bộ môn Tiết niệu học Trường ĐH Y Dược TP HCM, nguyên Trưởng khoa Ngoại - Tiết niệu BV Chợ Rẫy. Ông được biết đến như là một chuyên gia thận niệu hàng đầu trong nước và cả quốc tế. Là Bác sĩ thực hiện nhiều ca ghép thận nhất nhưng bản thân ông luôn cho rằng đó là những con số nhỏ nhoi so với nhu cầu ghép thận thực tế của người dân. Mong muốn của ông là vận động thêm nhiều người hiến tạng khi chết.

 

GS Trần Ngọc Sinh trong phòng mổ.

GS-TS, Bác sĩ Trần Ngọc Sinh trong phòng mổ

 

Ngày 23/4/2008, Ca ghép thận từ người hiến thận chết não đầu tiên tại Việt Nam đã được thực hiện tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ca ghép thận tiến hành cho một bệnh nhân vị suy thận mạn giai đoạn cuối là mẹ của một nam thanh niên bị chấn thương sọ não, đồng ý hiến 1 thận cho mẹ. Về mặt chuyên môn, việc mổ và ghép thận là đúng chuẩn, đúng quy định luật pháp, nhưng cách cho thận trong gia đình chưa phải là điển hình trong sự hiến tặng vô tư và nhân đạo, nên các nhà chuyên môn chưa công nhận ca mổ đạt chuẩn hiến thận từ người cho chết não. Đến năm 2010, 2 trường hợp đầu tiên hiến thận sau chết não được công nhận là điển hình trong hiến tặng. Ca mổ diễn ra lúc 11h00 ngày 11/2/2010 thành công. Theo đó 2 người hiến tặng sau chết não đã cứu sống 4 người trong cùng 1 ngày. Về mặt chuyên môn, việc mổ và ghép thận là đúng chuẩn, đúng quy định luật pháp, người cho và người nhận chưa hề quen biết, không có cuộc tiếp xúc nào trước đó nên được xem là  điển hình trong hiến tặng vô tư và nhân đạo, nên các nhà chuyên môn công nhận ca mổ đạt chuẩn hiến thận từ người cho chết não.

Ca ghép thận từ người hiến thận tim ngừng đập đầu tiên tại Việt Nam do Ông cùng Ekip bệnh viện Chợ Rẫy thực hiện thành công diễn ra ngày 19/6/2015. Người hiến tạng trước đó nhập viện trong tình trạng đột quỵ, xuất huyết não nguy kịch. Khi tim bệnh nhân ngừng đập, ngưng tuần hoàn, người nhà đã đồng ý hiến tặng nội tạng cứu người. Trong danh sách chờ ghép thận tại Bệnh viện Chợ Rẫy, 4 người có cùng nhóm máu. Sau khi tiến hành các xét nghiệm, 2 người phù hợp nhất được lựa chọn nhận 2 quả thận một cách công khai minh bạch.

Đây là trường hợp ghép tạng từ người hiến ngừng tim đầu tiên tại Việt Nam. Các trường hợp hiến tạng trước đây là chết não nhưng tim còn đập.


Kỷ lục gia - PGS.TS. Bác sĩ Trần Ngọc Lương - "Bàn tay vàng" của ngành y tế với kỹ thuật mổ nội soi tuyến giáp

PGS.TS. Bác sĩ Trần Ngọc Lương sinh ngày 25/03/1961, hiện là Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, Trưởng khoa Phẫu thuật Tuyến giáp Bệnh viện. Ông là “cha đẻ” của kỹ thuật mổ nội soi tuyến giáp mang tên “Dr Lương”, là một trong những “bàn tay vàng”của ngành y tế Việt Nam. Từ nhu cầu phẫu thuật tuyến giáp ở Việt Nam cùng với vốn kiến thức, kinh nghiệm, PGS, TS Trần Ngọc Lương đã sáng tạo ra cách mổ nội soi tuyến giáp Trần Ngọc Lương và năm 2003, ông thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi tuyến giáp đầu tiên. Đề tài “Nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi điều trị một số bệnh lý ở tuyến giáp” của ông đã đạt loại xuất sắc cấp Nhà nước, đạt giải Nhất giải thưởng Nhân tài đất Việt năm 2014. Đây cũng là đề tài đạt loại xuất sắc của chương trình KC10-15 của Bộ Khoa học công nghệ và là phương pháp được vinh danh là một trong những thành tựu lớn của ngành Y tế.

 

Bác sĩ Trần Ngọc Lương cùng đồng nghiệp thực hiện một ca phẫu thuật nội soi tuyến giáp.


Vào thời kỳ đầu bác sĩ Lương tiến hành mổ nội soi tuyến giáp, trên thế giới rất ít các bác sĩ, chuyên gia thực hiện và bằng những kỹ thuật khác nhau nhưng còn nhiều hạn chế. Với sự mày mò sáng tạo, ông đã cho ra đời kỹ thuật riêng về mổ mở cải tiến rất nhiều so với kỹ thuật mổ mở truyền thống mà ông đã được học ở Pháp mang tên Dr Lương với tính đột phá là sử dụng đường nách, ngực với những vết rạch nhỏ trên da. Các vết này kích thước từ 0,5 - 1cm, biến mất sau vài tháng và hoàn toàn có thể che đi bằng trang phục một cách dễ dàng. Ông không sử dụng kỹ thuật kẹp cắt, khâu truyền thống khi cắt tuyến giáp mà sử dụng dao điện, từ năm 2008, ông sử dụng dao cắt đốt siêu âm. Phương pháp này đã giúp giảm tối đa chi phí và mang lại hiệu quả cao khi rút ngắn thời gian phẫu thuật, an toàn và mang tính thẩm mỹ cao. Kỹ thuật này cũng được chuyển giao, đào tạo trong và ngoài nước nhiều nhất Việt Nam, mở ra một hướng mới trong việc điều trị các bệnh lý về tuyến giáp. Tính đến nay đã có 327 giáo sư, bác sĩ của gần 20 nước trong khu vực và trên thế giới như: Úc, Bồ Đào Nha, Singapore, Malaysia, Indonesia, Philippines, Thái Lan, Pakistan, Úc, Ấn Độ, Ả rập Saudi... tới Bệnh viện Nội tiết Trung ương để học tập kỹ thuật "Dr Lương". Ở trong nước, ông cũng thuyết trình và chuyển giao kỹ thuật này cho trên 30 bệnh viện trong cả nước như bệnh viện Chợ Rẫy, Hoàn Mỹ, Đa khoa Cần Thơ, Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108... cử bác sĩ đến học và triển khai mổ thành công cho gần 20.000 bệnh nhân bằng phương pháp phẫu thuật ưu việt này. Kỹ thuật này đến nay đã trở thành niềm tự hào của nền y học Việt Nam.

Đánh giá của các chuyên gia Việt Nam, kỹ thuật mổ này xứng tầm thế giới nhưng chi phí chỉ bằng 1/25 so với các nước trong khu vực. Pháp này đáp ứng các tiêu chí nhanh, an toàn và hiệu quả, tiết kiệm chi phí, có thể áp dụng cho tất cả bệnh lý của tuyến giáp như bướu nhân, basedow, ung thư tuyến giáp, có thể mổ được những bướu lớn mà không cần phải cắt bất cứ cơ cổ trước nào.

Kỷ lục gia - GS.TS.AHLĐ Bùi Đức Phú - Người góp phần đưa Việt Nam lên bản đồ ghép tim thế giới


Giáo sư, Tiến sĩ, Anh Hùng Lao Động, Thầy thuốc Nhân dân (GS.TS.AHLĐ.TTND) Bùi Đức Phú, nguyên Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, Chủ tịch Hội phẫu thuật tim mạch và lồng ngực Việt Nam được mệnh danh là “Đôi bàn tay vàng” của Hội ngoại khoa Việt Nam. Ông là người trực tiếp cùng đội ngũ khoảng 100 bác sĩ, y tá của Bệnh viện Trung ương Huế thực hiện thành công Ca ghép tim đầu tiên ở Việt Nam do chính người Việt thực hiện vào ngày 1 và 2/3/2011 cho bệnh nhân Trần Mậu Đức, 26 tuổi, trú tại phường Phú Hậu, thành phố Huế từ người cho chết não. Đây là ca ghép tim đầu tiên do chính các bác sĩ người Việt Nam trực tiếp thực hiện. Ca ghép tim này hết sức phức tạp bởi kỹ thuật ghép tim đồng vị trí với hai miệng nối tĩnh mạch chủ này đã tận dụng mô tâm nhĩ lành của quả tim hiến, giúp cải thiện tình trạng loạn nhịp tim cũng như hạn chế máu phụt ngược qua van 2 lá và van 3 lá và đặc biệt phù hợp với độ tuổi còn trẻ của bệnh nhân cũng như xu hướng phát triển kỹ thuật mổ ghép tim thế giới. Chính ca phẫu thuật này đã đưa Việt Nam lên bản đồ ghép tim thế giới.
Trước đó, vào ngày 17/6/2010, các bác sĩ Bệnh viện 103 của Học viện Quân y cũng đã thực hiện thành công ca ghép tim đầu tiên tại Việt Nam nhưng có sự trợ giúp của các chuyên gia Đài Loan. Thành công này là bước khởi đầu quan trọng để Bệnh viện Trung ương Huế triển khai các ca ghép tim tiếp theo, đồng thời sử dụng thêm các phủ tạng khác của người cho tim (thận, giác mạc, gan, tụy...) để ghép cho những bệnh nhân chờ ghép.

 

17 kỷ lục ghép tạng tại Việt Nam - ảnh 2

Ca ghép quả tim nhân tạo bán phần lần đầu tiên tại Việt Nam


Ngày 6.6.2014, GS.TS. AHLĐ Bùi Đức Phú và ê kíp Bệnh viện Trung ương Huế tiếp tục thực hiện Ca cấy tim nhân tạo đầu bán phần Heartware đầu tiên tại Việt Nam. Ca phẫu thuật đã cấy thiết bị hỗ trợ tâm thất Heartware cho bệnh nhân bị mắc bệnh cơ tim giãn giai đoạn cuối, có tiên lượng sống còn dưới 6 tháng. Ca mổ được thực hiện trong 5 giờ. Sau mổ, quả tim nhân tạo hoạt động rất hiệu quả, bệnh nhân hồi phục tốt. Đến nay, bệnh nhân đã sống với quả tim ghép khỏe mạnh hơn 6 năm và là người được ghép tim sống lâu nhất tại Việt Nam.Ca mổ đã mở ra một hướng đi mới trong việc điều trị các bệnh nhân suy tim, suy tim - phổi giai đoạn cuối bằng công nghệ hiện đại tại nước ta.

Kỷ lục gia - GS.TS Nguyễn Anh Trí và những công trình nghiên cứu về huyết học - truyền máu

Trên 30 năm gắn bó với ngành Y tế, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng Lao động, GS.TS Nguyễn Anh Trí – Nguyên Viện trưởng Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương (Bộ Y tế) đã thổi lửa nhiệt huyết vào phong trào hiến máu nhân đạo, huy động đủ máu, đảm bảo chất lượng cung cấp cho hơn 110 bệnh viện ở Hà Nội và các tỉnh lân cận phục vụ người bệnh. Ông là một bác sĩ giỏi hết lòng vì người bệnh, một người làm khoa học đa tài, một nhà lãnh đạo xuất sắc, là niềm tự hào của ngành y tế Việt Nam.

 

GS.TS. Nguyễn Anh Trí kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhi ung thư máu

GS.TS. Nguyễn Anh Trí kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhi ung thư máu

 

GS.TS Nguyễn Anh Trí đã chủ trì và tham gia nghiên cứu 175 đề tài (02 đề tài cấp nhà nước, 07 đề tài cấp bộ, 166 đề tài cấp cơ sở). Đến nay GS.TS Nguyễn Anh Trí đã có 328 bài báo công bố trên các tạp chí trong và ngoài nước (trong đó có 306 bài tiếng Việt và 22 bài tiếng Anh). Trong khoảng 10 năm làm Viện trưởng Viện Huyết học truyền máu T.W, ông Trí và các cộng sự đã làm thay đổi bệnh viện này với nhiều cải cách hiếm bệnh viện làm được, như: Nâng số giường bệnh lên gấp 3 lần; Đưa rất nhiều kỹ thuật mới vào điều trị ung thư máu; Thay đổi cách vận động hiến máu với hàng loạt chương trình như Lễ hội Xuân hồng, Hành trình Đỏ... 

Từ đó góp phần làm thay đổi diện mạo của ngành huyết học truyền máu đặc biệt là ở khu vực miền Bắc, nâng tỷ lệ máu hiến tặng từ người tình nguyện lên chiếm đa số trong tổng số máu sử dụng trong điều trị cho người bệnh.

Kỷ lục gia, Thầy thuốc Ưu tú, Thạc sĩ, Bác sĩ Chu Tấn Sĩ: Ca mổ lịch sử bằng Robot Modus V Synaptive

 

Thầy thuốc Ưu tú - ThS.BS Chu Tấn Sĩ - người được mệnh danh bàn tay vàng phẫu thuật ngoại thần kinh là kíp trưởng của ca phẫu thuật lịch sử ngày 15/2/2019

 

Với gần 30 năm kinh nghiệm, Thầy thuốc ưu tú - ThS.BS Chu Tấn Sĩ được xem là “bàn tay vàng” trong lĩnh vực Ngoại thần kinh. Ông được đào tạo chuyên sâu Ngoại Thần kinh tại Pháp với văn bằng Đào tạo chuyên sâu Phẫu thuật Thần kinh (Diplôme d'AFSA de Neurochirurgie), cấp tại Đại học Clermont-Ferrand I, Cộng hòa Pháp và Chứng chỉ Phẫu thuật Thần kinh Stereotaxy (Neurochirurgie stereotaxique), cấp tại Đại học Clermont-Ferrand I , Cộng hòa Pháp.

Ngày 15/2/2019 trở thành dấu ấn quan trọng trên bản đồ y khoa Việt Nam và cả Châu Á. Bởi đây là ca mổ u não bằng Robot Modus V Synaptive đầu tiên thành công được tiến hành tại Bệnh viện Nhân dân 115 do Thầy thuốc Ưu tú, Thạc sĩ-Bác sĩ Chu Tấn Sĩ đóng vai trò "chỉ huy trưởng" cùng 2 chuyên gia kỹ thuật đến từ Canada và Úc thực hiện. Người được phẫu thuật là nữ bệnh nhân sinh năm 1952, ngụ Tây Ninh. Bà nhập viện với biểu hiện đau đầu, khó nói, yêu tay chân phải. Sau quá trình thăm khám, khảo sát cận lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán u não ở vùng trán đính (T) khoảng 2cm, cách vỏ não khoảng 1,5 - 2cm, chi phối đến chức năng vận động.Ca mổ bắt đầu lúc 9g, ngày 15/2 và kết thúc khi kim đồng hồ chỉ 10g30, dưới sự hỗ trợ của hệ thống định vị robot Modus V Synaptive, Ê-kíp phẫu thuật đã bóc tách lấy nguyên khối u 20mm trong não của người bệnh. Ca phẫu thuật gần như không gây tổn thương cấu trúc não kế cận. Sau 2 tiếng phẫu thuật, bệnh nhân đã hồi tỉnh, sức khỏe ổn định và được chuyển về khoa Ngoại thần kinh chăm sóc.

 

Sau những thành công đó là sự hy sinh thầm lặng cả về tinh thần và sức khỏe của đội ngũ Y - Bác sĩ bệnh viện cùng sự nỗ lực của cả tập thể các cơ sở Y tế nhằm mang lại những dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho người bệnh, kéo dài sự sống, hồi sinh sự sống cho bệnh nhân, góp phần khẳng định và ghi danh ngành Y Việt Nam trên bản đồ Y khoa Thế giới.

 

(Còn tiếp)


Quỳnh Ngọc - Kyluc.vn (tổng hợp)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ