[THE FIRST OF VIETNAM - VIETKINGS] P13: Nữ soạn giả cải lương đầu tiên của Việt Nam

22-03-2019

[THE FIRST OF VIETNAM - VIETKINGS] Không dừng lại ở tài nghệ diễn xuất và khả năng quán xuyến một gánh hát đại ban, nghệ sĩ nhân dân Bảy Nam (1913 – 2004)là Nữ soạn giả cải lương đầu tiên của Việt Nam với gần 20 vở cải lương nổi tiếng: Nỗi đau lòng mẹ, Tiêu Anh Phụng loạn trào, Người đàn bà Việt Nam, Gươm Vàng Máu Đỏ, Lê Lợi Khởi Nghĩa… Bà là nghệ sĩ lớn của sân khấu cải lương cũng như kịch nói, bà cùng với NSND Phùng Há được xem là "vị tổ của bộ môn cải lương"

 

Nghệ sĩ nhân dân Bảy Nam lúc trẻ

Chân dung Nghệ sĩ nhân dân Bảy Nam lúc trẻ



NSND Bảy Nam tên thật Lê Thị Nam, sinh ngày 10-7-1913 ở làng Điều Hòa, tỉnh Mỹ Tho (nay là thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang) trong một gia đình công chức. Trong gia đình bà có chín người con thì đến bảy người đã trở thành nghệ sĩ sân khấu; trong đó có đến hai nghệ sĩ nhân dân: NSND Năm Phỉ và bà - NSND Bảy Nam. Con gái NSND Bảy Nam chính là NSND Kim Cương - người được mệnh danh là "Kỳ nữ" của sân khấu Việt Nam.

 

NSND Kim Cuong va mẹ-NSND Bảy Nam vở Lá Sầu Riêng

Hai mẹ con NSND Bảy Nam và NSND Kim Cương trong vở Lá Sầu Riêng

 

Năm 1927, lúc bà 14 tuổi, bà chính thức gia nhập vào làng cải lương trong gánh hát của người chị thứ 5 là nghệ sĩ Năm Phỉ là lấy nghệ danh là Bảy Nam. Vai diễn đầu tiên lúc 14 tuổi này đã dẫn bà vào con đường nghệ thuật. 5 năm sau, năm 19 tuổi, bà đã thành lập gánh Nam Hưng, trở thành nữ bầu gánh trẻ tuổi nhất trong lịch sử cải lương Việt Nam. Không chỉ thế, bà còn là nữ soạn giả đầu tiên ở nước ta với gần 20 vở cải lương nổi tiếng: Nỗi đau lòng mẹ, Tiêu Anh Phụng loạn trào, Người đàn bà Việt Nam, ...
 

 

Gia đình nghệ thuật kỳ nữ Kim Cương - Kỳ 4: NSND Bảy Nam - Tượng đài sân khấu

NSND Bảy Nam - Ảnh: Tư liệu gia đình


Đặc biệt, từ trước năm 1945, bà là nữ diễn viên Việt Nam đầu tiên được hãng Intermondial Film (Pháp) mời đóng vai cô thôn nữ Việt Nam trong bộ phim “Mort en fraude” của đạo diễn Marcel Camus. Từ đó về sau bà đã đảm nhận nhiều vai diễn khác nhau.

 

NSND Bảy Nam vị tổ sống của cải lương Nam bộ qua đời!

NSND Bảy Nam cùng con gái Kim Cương và NS Hồng Nga - người thay bà đóng vai bà mẹ trong vở Lá sầu riêng - đêm Những cánh chim không mỏi của NSƯT Kim Cương - Ảnh: T.T.D

 

Nghệ sĩ Bảy Nam không những nổi tiếng trong lãnh vực cải lương, mà còn được nhiều mến mộ trong lãnh vực kịch nghệ, điện ảnh. Trên lĩnh vực kịch nói, bà cũng tạo một tiếng vang lớn, thành công nhất qua các vai diễn hình ảnh người mẹ hiền hòa, hy sinh vì chồng con trong các vở: Lá sầu riêng, Sắc hoa màu nhớ, Bông hồng cài áo, Nhân danh công lý...  Hai vở diễn thành công nhất trong sự nghiệp diễn xuất của bà, đó là vở "Lá sầu riêng "và "Bông hồng cài áo". Chỉ hai vở ấy thôi cũng đủ chứng minh tài năng tuyệt vời, làm rung động biết bao trái tim khán giả.

Và một kỳ tích khác không thể quên nhắc: bà đã sinh cho đời người con gái tài sắc mà sau này cùng với bà làm nên một dòng kịch riêng đậm chất Nam bộ: kịch Kim Cương.

 

NSND Bảy Nam

NSND Bảy Nam - Ảnh: T.L

 

65 năm theo nghiệp, mọi biến cố của cuộc đời từ sinh nở, con mất, chồng qua đời đều trên đường lưu diễn, trong chiến tranh loạn lạc một mình phải gồng gánh cả đoàn hát nghèo, có những đêm cùng đoàn lưu lạc tận trong rừng cao su, vừa hát dưới trời mưa vừa đầm đìa nước mắt..., bà đều đã trải qua và nuốt mọi cay đắng vào trong.

Nhận xét trong hồi ký của bà, Cố Giáo sư Hoàng Như Mai viết: “Nghệ sĩ sân khấu, nếu thật sự là nghệ sĩ tài năng, là bảo vật vô giá của nhân loại, không vàng ngọc nào sánh được. Nghệ sĩ Bảy Nam là một trong số quý hiếm ấy”.

 

NSND Bảy Nam và NSƯT Thành Lộc

 

Năm 1993, Bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân Dân.

NSND Bảy Nam mất ngày 18/8/2004, hưởng thọ 91 tuổi, an táng tại nghĩa trang TP.HCM.

Năm 2005, Bà được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam tôn vinh Kỷ lục ở hạng mục Nữ soạn giả cải lương đầu tiên của Việt Nam.


TỔ CHỨC KỶ LỤC VIỆT NAM - VIETKINGS (Ảnh Tư liệu)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ