Những Tổ nghề nổi tiếng thế giới - Số 4: Florence Nightingale, người mẹ khai sinh ngành điều dưỡng hiện đại của thế giới

03-12-2018

KYLUC.VN - Florence Nightingale là một người tiên phong trong ngành điều dưỡng, có tác động lớn đến các chính sách thế kỷ 19 và 20 xung quanh việc chăm sóc bệnh nhân. Bà được biết đến với hình ảnh những buổi tối giúp đỡ những người bị thương, và tạo nên một biểu tương "Phụ nữ với ngọn đèn".

Florence Nightingale là ai?

Florence Nightingale (1820-1910) là y tá người Anh, nhà thống kê, và nhà cải cách xã hội, là nhà triết học nền tảng của điều dưỡng hiện đại. Nightingale được giao nhiệm vụ điều dưỡng binh lính Anh và đồng minh ở Thổ Nhĩ Kỳ trong Chiến tranh Crimean. Bà đã dành nhiều giờ trong các khu vực, và thức trắng đêm để chăm sóc cho những người bị thương và tạo ra hình ảnh của mình như là 'Phụ nữ với ngọn đèn.' Những nỗ lực để chính thức hóa giáo dục điều dưỡng đã dẫn bà thành lập trường điều dưỡng khoa học đầu tiên - Trường  Điều dưỡng Nightingale, tại Bệnh viện St. Thomas ở London (mở cửa năm 1860). Bà cũng thiết lập đào tạo cho nữ hộ sinh và y tá tại các phòng y tế của trại lao động. Bà là người phụ nữ đầu tiên được tặng Huân chương khen thưởng (1907). Ngày Y tế Quốc tế hàng năm vào ngày 12 tháng 5 là kỷ niệm ngày sinh của bà và ghi nhớ vai trò quan trọng của y tá trong chăm sóc sức khỏe.

Tuổi ấu thơ

Từ sớm, bà Nightingale đã bộc lộ thái độ cảm thông với những người nghèo khó.

Florence Nightingale được sinh ra vào ngày 12 tháng 5 năm 1820, tại Florence, Italy, thành phố được lấy cảm hứng đặt cho tên bà. Là con gái của hai đứa con gái, Nightingale là con của một gia tộc người Anh giàu có thuộc về giới xã hội ưu tú.

Cha của bà là William Edward Nightingale, một chủ đất giàu có với hai bất động sản, một ở Lea Hurst, Derbyshire, và một ở Embly, Hampshire. Florence được cung cấp một nền giáo dục cổ điển, bao gồm cả các nghiên cứu về toán học cùng với tiếng Đức, tiếng Pháp và tiếng Ý.

 Từ khi còn trẻ, Nightingale đã hoạt động tích cực trong hoạt động từ thiện, phục vụ cho những người nghèo và ốm yếu trong làng bên cạnh khu nhà của gia đình bà. Nightingale cuối cùng đã đi đến kết luận rằng điều dưỡng đã kêu gọi bà; bà tin nghề này ẩn chứa những mục đích thiêng liêng trong đời của bà.

Khi Nightingale bày tỏ ý muốn trở thành một y tá, cha mẹ bà đã không hài lòng và cấm cô theo đuổi việc học. Trong thời kỳ thời Victoria, nơi phụ nữ Anh hầu như không có quyền tài sản, một phụ nữ trẻ ở tầm cỡ xã hội của Nightingale được mong đợi sẽ kết hôn với một người đàn ông "môn đăng hộ đối" để đảm bảo đẳng cấp của mình

Năm 1849, Nightingale từ chối một đề nghị kết hôn từ Richard Monckton Milnes, người đã theo đuổi cô trong nhiều năm. Quyết định từ chối chịu sự phản đối của cha mẹ bà, Nightingale cuối cùng đã ghi danh troe thànhmột sinh viên điều dưỡng vào năm 1850 và '51 tại Tổ chức các tín đồ Tin Lành ở Kaiserswerth, Đức.

Chiến tranh Crimean

Vào đầu những năm 1850, Nightingale trở về London và làm điều dưỡng tại bệnh viện Harley Street cho những người đau yếu. Với khả năng của mình, Nightingale được thăng chức giám đốc. Nightingale cũng tình nguyện tại một bệnh viện Middlesex khoảng thời gian này, vật lộn với một ổ dịch tả và điều kiện không hợp vệ sinh có lợi cho sự lây lan nhanh chóng của bệnh. Nightingale đã thực hiện sứ mệnh của mình để cải thiện thói quen vệ sinh, giảm đáng kể tỷ lệ tử vong tại bệnh viện trong quá trình này.

Vào tháng 10 năm 1853, Chiến tranh Crimea bùng nổ. Các lực lượng đồng minh của Anh và Pháp đang có chiến tranh chống lại Đế quốc Nga để kiểm soát lãnh thổ Ottoman. Hàng ngàn binh lính Anh đã được gửi đến Biển Đen. Đến năm 1854, không ít hơn 18.000 binh sĩ đã được nhận vào các bệnh viện quân sự.

Vào thời điểm đó, không có nữ y tá nào đóng quân tại các bệnh viện ở Crimea. Sau trận Alma, nước Anh đang náo động về việc bỏ bê những người lính bị thương của họ, những người không chỉ thiếu sự chăm sóc y tế đầy đủ do bệnh viện bị khủng hoảng nặng nề mà còn bị suy yếu trong những điều kiện không hợp vệ sinh.

Nữ Y tá tiên phong

Vào cuối năm 1854, Nightingale nhận được một bức thư của Bộ trưởng Chiến tranh Sidney Herbert, yêu cầu bà phải tổ chức một đội quân y tá để chăm sóc những người lính bị bệnh và thương vong  ở Crimea. Với toàn quyền kiểm soát hoạt động này, bà nhanh chóng tập hợp một đội gồm gần ba tá y tá từ một loạt các lệnh và đi thuyền cùng họ đến Crimea chỉ vài ngày sau đó.

Nightingale trong bệnh viện ở Scutari, 1856.

Mặc dù họ đã được cảnh báo về những điều kiện khủng khiếp ở đó, nhưng Nightingale và y tá của bà đã không thể tưởng cho những gì họ nhìn thấy khi họ đến Scutari, bệnh viện cơ sở của Anh ở Constantinople. Bệnh viện đặt trên đỉnh một bể nước lớn, làm ô nhiễm nước và tòa nhà. Bệnh nhân nằm trong phân của họ trên cáng rải rác khắp hành lang. Loài gặm nhấm và bọ hung tràn ngập. Các nguồn cung cấp cơ bản nhất, chẳng hạn như băng và xà phòng, ngày càng khan hiếm khi số người bị bệnh và bị thương đều đặn tăng lên. Nhiều binh sĩ đã chết vì các bệnh truyền nhiễm như thương hàn và dịch tả hơn là do các chấn thương phát sinh trong trận chiến.

Nightingale nhanh chóng thiết lập công việc. Bà đã mua hàng trăm bàn chải chà và yêu cầu những bệnh nhân ít mắc bệnh nhất phải chà xát bên trong bệnh viện từ sàn đến trần nhà. Nightingale đã dành từng phút thức dậy chăm sóc cho những người lính. Vào buổi tối, bà di chuyển qua các hành lang tối mang với một chiếc đèn. Những người lính được an ủi bởi lòng từ bi vô tận của bà, đã gọi bàlà 'Người phụ nữ với ngọn đèn'. Những người khác chỉ đơn giản gọi cô là 'Thiên thần của Crimea'. Công việc của bà đã giảm 2/3 tỷ lệ tử vong của bệnh viện.

Ngoài việc cải thiện đáng kể các điều kiện vệ sinh của bệnh viện, Nightingale đã thiết lập một 'nhà bếp của người bệnh', nơi thực phẩm cho bệnh nhân có các yêu cầu chế độ ăn uống đặc biệt được chuẩn bị. Bà cũng đã thiết lập một phòng giặt để bệnh nhân có khăn trải giường sạch sẽ. cũng như một lớp học và thư viện để kích thích trí tuệ và giải trí.

Ghi nhận và đánh giá cao

Nightingale vẫn ở Scutari trong một năm rưỡi. Bà rời đi vào mùa hè năm 1856, một khi cuộc xung đột Crimean đã được giải quyết, và trở về ngôi nhà thời thơ ấu ở Lea Hurst. Trước sự ngạc nhiên, bà đã được chào đón như một người hùng, mà y tá khiêm tốn như bà đã cố hết sức né tránh. Năm trước đó, Nữ hoàng Victoria đã thưởng cho thành quả của Nightingale bằng cách tặng cho cô một chiếc trâm khắc được gọi là 'Ngọc Nightingale' và trao tặng bà giải thưởng trị giá 250.000 đô la từ chính phủ Anh.

Cuối đời

Một nhóm sinh viên trường Cao đẳng Viễn Đông dưới tượng đài của Florence Nightingale tại Bệnh Viện Nhiệt đới Tp. HCM, năm 2014.

Florence Nightingale mất vào lúc 2h chiều ngày 12/10/1920, sau khi ngã bệnh vào tháng 8.

Đặc biệt, bà đã bày tỏ mong muốn rằng đám tang của bà thật yên tĩnh và khiêm tốn, bất chấp mong muốn của công chúng để tôn vinh Nightingale - người không ngừng cống hiến cuộc sống của mình để ngăn ngừa bệnh tật và đảm bảo điều trị an toàn và từ bi cho người nghèo và đau khổ. Tôn trọng mong muốn cuối cùng của bà, người thân đã từ chối một đám tang quốc gia. 'Lady with the Lamp' an nghỉ tại dãi nghĩa trang của gia đình tại Nhà thờ St. Margaret, East Wellow, ở Hampshire, Anh.

Bảo tàng Florence Nightingale, nằm tại địa điểm của Trường đào tạo ban đêm Nightingale cho y tá, có hơn 2.000 hiện vật kỷ niệm cuộc đời và sự nghiệp của 'Thiên thần của Crimea'. Cho đến ngày nay, Florence Nightingale được thừa nhận rộng rãi và tôn kính như là người tiên phong của điều dưỡng hiện đại.

Ngày nay, trong nhiều bệnh viện toàn thế giới, tượng bà được đặt trang trọng tại các khuôn viên, như bày tỏ lòng thành kính đối với người phụ nữ đã có những cống hiến xuất sắc cho ngành y tế thế giới.

Duy Khang - Kyluc.vn (VietKings)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Bia hơi Hà Nội
Vietjetair
Công viên châu Á
Nissin
Làng sen Việt Nam
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ