Tổ nghề phòng cháy chữa cháy

16-11-2012

Ở Việt Nam, thần Lửa có hai truyền thuyết: Nam Phương Xích Đế và Quang Hoa Mã Nguyên Suý được thờ tại đền Hoả Thần, với mong muốn thần phù giúp, phòng trừ hỏa họa ở chốn Kinh thành.

Truyền thuyết Quang Hoa Mã Nguyên Suý chịu nhiều của tư tưởng Phật, Lão, Nho. Khởi đầu, Thần vốn là Phật đăng - cây đèn trong cửa Phật, được nghe thuyết pháp tụng kinh nhiều nên giác ngộ và trở thành môn đệ Phật gia. Do tính "hoả” nên không giữ được nghiêm giới luật, phải xuống trần đầu thai vào nhà họ Phùng. Khi đắc đạo được về trời làm môn đệ của Ngọc hoàng Thượng đế, chuyên việc trừ hoả tai và Thần Hỏa được coi là ông tổ của nghề phòng cháy chữa cháy.


Đền Hoả Thần được xây dựng từ năm Minh Mệnh thứ 19 (1838). Tấm bia "Hoả Thần miếu bi ký” dựng vào ngày tốt tháng 7 đời vua Thiệu Trị tại đền Hoả Thần cho biết, đền được xây dựng ở ngoài Cửa Đông thành hà Nội theo hình chữ "Công”, gồm tiền tế, phương đình và hậu cung. Tiền tế là một nếp nhà ngang 3 gian, mái lợp ngói mũi hài, bộ khung đỡ mái có 4 bộ vì kèo, nền nhà lát gạch Bát Tràng cổ. Toà phương đình được xây dựng tiếp giáp sau tiền tế, mặt bằng hình vuông, kiểu 4 mái với các góc đao cong. Dọc theo hai bên diềm của mái sau và trước chạm thủng hoa văn rồng chầu. Kiến trúc toà phương đình trang trí đậm đặc trên các con rường, đấu kê với các hình chạm nổi vân mây, lá lật và cánh hoa sen. Đặc sắc nhất là giữa câu đầu và xà đai nối các cột có tượng nghê lớn chạm bằng gỗ. Hậu cung là nếp nhà ngang ba gian, cao vượt lên so với các kiến trúc ở phía trước. Nhà được xây theo kiểu tường hồi bít đốc, bốn bộ vì kèo đều làm theo kiểu kẻ chuyền. Gian giữa xây bệ cao làm bàn thờ thần Hoả.


Tượng thần Hoả được thể hiện trong tư thế ngồi, mặt đỏ, phương phi, áo long bào và được đặt trang trọng trong khám thờ lớn chạm rồng. Hai bên thần có hai tượng thị giả trong tư thế đứng.

Với mục đích cầu mong thần phù giúp, ngăn ngừa hoả hoạn ở chốn kinh thành, một số người đã gọi ngôi đền này là đền thờ "ông tổ phòng cháy chữa cháy”. Hai tác giả sách "Đường phố Hà Nội” là Nguyễn Vinh Phúc và Trần Huy Bá đã cho biết: "Trước đây, đền Hoả Thần có một quả chuông to, bằng đồng, hễ có hoả thoạn thì thỉnh chuông lên, Hoả thần nghe thấy sẽ về trừ hoả hoạn”.

Su Vi (tổng hợp)

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ