NASA: Mặt trăng đang ‘teo’ đi như trái nho khô

18-05-2019

Mặt Trăng đang có dấu hiệu co lại do các lõi bên trong vệ tinh của Trái Đất đang nguội dần. Kéo theo đó là hàng loạt các hoạt động địa chấn xảy ra thường xuyên hơn.

Theo một phân tích hình ảnh do Tàu quỹ đạo trinh sát Mặt Trăng (LRO) của NASA công bố mới đây, Mặt Trăng đang có dấu hiệu co lại và các trận động đất từ bên trong đang tạo ra các nếp nhăn trên bề mặt. Đây có thể là dấu hiệu của hoạt động kiến tạo của vệ tinh Trái Đất.

Trong số 12 ngàn bức ảnh thu thập từ vệ tinh cho thấy, lưu vực Mare Frigoris gần cực Bắc của Mặt Trăng - một trong những lưu vực rộng lớn và được cho không có hoạt động địa chất - đã bắt đầu nứt và dịch chuyển.

Khác với Trái Đất, Mặt Trăng không có các mảng kiến tạo. Thay vào đó, hoạt động kiến tạo trên vệ tinh này xảy ra khi nó dần mất lượng nhiệt ở bên trong lõi sau khi hình thành cách đây khoảng 4,5 tỷ năm.

NASA: Mat trang dang ‘teo’ di nhu trai nho kho hinh anh 1
Mặt Trăng đang có dấu hiệu co lại.

Thomas Watters - Nhà khoa học cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Trái đất và Hành tinh tại Bảo tàng không gian quốc gia Smithsonian ở Washington cho biết, việc mất đi lượng nhiệt bên trong khiến nó dần teo lại giống như một quả nho khô bị hút hết nước.

Do lớp đất bề mặt của Mặt Trăng dễ nứt gãy nên chỉ cần một lực co kéo từ bên trong cũng đủ để xảy ra hiện tượng nứt và xô lệch bề mặt. Kết quả là Mặt Trăng đã "gầy" đi khoảng 50 m so với vài triệu năm trước.

Các phi hành gia thuộc chương trình thám hiểm Apollo của Mỹ lần đầu đo hoạt động địa chấn trên Mặt Trăng vào những năm 1960 và 1970 đã phát hiện thấy những hoạt động bất thường bên trong lõi của Mặt Trăng.

Sau hàng loạt các sứ mệnh Apollo 11, 12,14, 15 và 16, NASA đã đặt được các máy đo địa chấn trên bề mặt của Mặt Trăng. Trong giai đoạn từ năm 1969 đến 1977, bốn trong số các máy đo địa chấn đã ghi nhận được 28 trận động đất với cường độ dao động từ 2-5 độ richter.

NASA: Mat trang dang ‘teo’ di nhu trai nho kho hinh anh 2
Các vết co kéo trên bề mặt của Mặt Trăng được vệ tinh quan sát ghi lại.

Một nghiên cứu gần đây đã phân tích dữ liệu của các trận động đất và nhận thấy 8 trong số 28 trận động đất nông được ghi nhận có vị trí rất gần với lõi của Mặt Trăng và nguyên nhân gây ra động đất khả năng cao là do phần lõi.

Các nhà khoa học cũng phát hiện thấy 6 trong 8 vụ động đất trên Mặt Trăng xảy ra khi vệ tinh này ở xa Trái Đất nhất. Theo dự đoán, nguyên nhân có thể do sự cố trượt khi căng thẳng tích tụ ở lớp vỏ mặt trăng bị nén bởi lực co giãn và lực thủy triều.

"Khả năng cao lõi bên trong của Mặt Trăng vẫn còn hoạt động cho tới ngày nay. Bạn hiếm khi thấy các hoạt động kiến tạo tích cực ở bất cứ đâu ngoài Trái Đất. Do đó sẽ thật thú vị khi nghĩ rằng, trên Mặt Trăng cũng có thể xảy ra động đất", Nicholas Schmerr - Tiến sỹ địa chất tại Đại học Maryland, đồng tác giả nghiên cứu cho biết.

NASA đang lên kế hoạch sẽ đưa người trở lại Mặt Trăng vào năm 2024 và đây có thể là sứ mệnh đầu tiên đưa phụ nữ lên Mặt Trăng. Trước đó tổng thống Trump đã kêu gọi quốc hội nước này sớm tăng thêm 1,6 tỷ USD cho NASA vào năm 2020 để cơ quan này có đủ nguồn lực sớm đưa con người lên Mặt Trăng vào năm 2024 như đã định.


Theo Tiến Thanh/vnreview - Zing.vn

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ