Điểm tin kỷ lục: Cao nguyên Thanh Tạng - Mái nhà của thế giới ở nơi Tây Tạng huyền bí

08-08-2019

[VIETKINGS- ĐIỂM TIN KỶ LỤC]: Cao nguyên Thanh Tạng (gọi tắt trong tiếng Trung Quốc của cao nguyên Thanh Hải-Tây Tạng) hay cao nguyên Tây Tạng, là một vùng đất rộng lớn và cao nhất Trung Á cũng như thế giới, với độ cao trung bình trên 4.500 mét so với mực nước biển, bao phủ phần lớn khu tự trị Tây Tạng và tỉnh Thanh Hải của Trung Quốc cũng như Ladakh tại Kashmir của Ấn Độ.

Cao nguyên Thanh Tạng chiếm một khu vực với bề rộng và dài vào khoảng 1.000 và 2.500 cây số. Được mệnh danh là “mái nhà của thế giới”, với diện tích khoảng 2,5 triệu km² (khoảng 4 lần lớn hơn diện tích bang Texas hay nước Pháp). Nó có những rặng núi cao nhất Trái Đất, như dãy Himalaya với đỉnh Everest là đỉnh cao nhất Trái Đất. Hình thành cách đây khoảng 55 triệu năm, cao nguyên Thanh Tạng vẫn đang trong quá trình kiến tạo, tiếp tục cao lên.

cao-nguyen-thanh-tang-trung-quoc

Cao nguyên nhấp nhô trùng điệp từ Nam lên Bắc từng dãy núi dài liên miên không đứt. Dãy núi Hymalaya nguy nga uốn lượn phía Tây nam. Ở giữa là dày núi Ganđixơ và Tancula. Phía Bắc là núi Côn Lôn, núi Ankin, núi Kỳ Liên rộng mênh mông. Rất nhiều ngọn núi phủ đầy băng tuyết. Giữa các dãy núi là những sông băng màu bạc trượt dần theo dốc núi. Phần dưới cùng của sông băng Lungbây cũng độ cao 5029 mét so với mặt biển, là sông băng cao nhất thế giới.

Sông băng Inxucaiti ở sườn bắc ngọn Chêquari thuộc dãy KhalaCônLơn dài 42km, là sông băng dải nhất của Trung Quốc. Sông băng Ikhaxahalưngquala thuộc núi Kỳ Liên có diện tích 55km2 là sông băng đinh băng lớn nhất của Trung Quốc. Các sông băng là “mẹ” của các dòng sông lớn, cung câp nguồn nước phong phú. Các sông nổi tiếng thế giới như Trường Giang, Hoàng Hà, sông Hằng, sông Ấn Độ đều bắt nguồn từ đây.

dong-song-chay-ra-tu-cao-nguyen-thanh-tang

Lòng chảo Saitamu thuộc cao nguyên Thanh Tạng có địa thế thấp, chỉ cao 2-3 ngàn mét so với mặt biển. Thung lũng sông Yazangbu có thể coi là vùng thấp nhất của cao nguyên này. Vậy mà, thành phố Lasa nằm trong thung lũng vẫn nằm ở độ cao gấp đôi độ cao núi Thái Sơn là núi đứng đầu trong Ngũ nhạc kỳ sơn!

Trên cao nguyên có những đồng cỏ rộng lớn, nhiều đầm hồ trong xanh đan xen, liễu đỏ quanh hồ, những đỉnh núi trắng tuyết in bóng xuống hồ đậm đà phong cảnh đặc thù của cao nguyên. Nhiều suối nước nóng phun ra từ các khe hở vách đá, hơi nóng ngùn ngụt tương phản với núi tuyết lạnh giá bên cạnh.

Trên cao nguyên này có một hiện tượng đặc biệt hết sức đọc đáo. Do không khí loãng, khí áp thấp, nên nước sôi ở 82°c. Con người ở đây tim thường đập dồn mạnh, hô hấp khó khăn. Những người không khỏe mạnh không thể lên đến đây được.

dong-co-tay-tang

Cao nguyên Thanh Tạng có đường bộ vào thành phô cao nhất thế giới. Đường ôtô Thanh Tạng nằm ở độ cao 4500 mét đến 5400 mét so với mặt biển đoạn quốc lộ cao nhât tới 5500 mét so với mặt biển. Đó là điểm cao nhất của đường giao thông thế giới. Thị trấn Hắc Hà nằm trên con đường giao thông Thanh Tạng có độ cao 4604 mét so với mặt biển, cao hơn 954 mét so với thành phố thủ đô cao nhất thế giới – thủ đô Lapaz (3650m) của Bôlivia.

Tuy cao nguyên Thanh Tạng có địa thế cao, khí hậu tương đối khô hạn rét mướt. Nhưng cũng chính do địa thế cao, diện tích lớn nên nhiệt lượng mặt trời mà nó nhận được tương đối phong phú, phần nào bù đắp được sự giá lạnh do ở độ cao lớn, tạo điều kiện tốt cho hoạt động của con người và sự phát triên của sinh vật. Ở đó, chỉ cần trời không mưa, phần lớn các khu vực đều có ánh nắng mặt trời chiếu tới khoảng 12 tiếng. Tổng số giờ có ánh nắng mặt trời trong năm thường từ 2500 đến 3200 giờ. Thành phố Lasha có số giờ nhận được ánh sáng mặt trời trong năm lên tới hơn 3000. Bởi thế nên Láhe còn có tên là “Thành phố ánh sáng”.

nang-chieu-cao-nguyen-tay-tang

Cao nguyên Thanh Tạng tại sao cao đến như vậy? Căn cứ vào hàng loạt hỏa thạch khủng long, hóa thạch ngựa 3 móng, hóa thạch sinh vật biển và hóa thạch thực vật cạn khai quật được ở Cao Nguyên Thanh Tạng, các nhà khoa học chứng minh rằng 230 triệu năm về trước, cao nguyên Thanh Tạng vẫn còn là một vùng biên dài nối liền với Thái bình dương, Đại tây dương. Về sau, vỏ Trái đất xảy ra sự vận động mãnh liệt, hình thành hệ núi gấp, nếp đại cố sinh. Biển biến mất, xuất hiện núi Kỳ Liên cổ, núi Côn Lôn cổ. Còn lục địa Saitama cổ lún xuồng, biến thành lòng chảo hồ nội địa cỡ lớn.

thanh-pho-co-ben-ho-nuoc

Qua đại Trung sinh kéo dài 150 triệu năm, những núi cao đó, do phong hóa lâu dài dần dần bị san bằng. Đất cát bị bào mòn, trầm tích trở lại trong hồ. Sau đại Tân sinh, lại xảy ra đợt vận động của vỏ trái đất, các dãy núi cổ lại dâng lên, trở thành những dãy núi cao Hymalaya. Hơn 30 triệu năm lại đây, núi Hymalaya từ dưới đáy biển trồi lên cao lên, với mức độ rất lớn. Cao nguyên từ đó trở thành “nóc nhà” của thế giới.

 


Theki.vn

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Bia hơi Hà Nội
Vietjetair
Công viên châu Á
Nissin
Làng sen Việt Nam
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ