Đề cử Top đặc sản Việt Nam 2019 (P.22): Rượu Cần (tỉnh Đắk Nông)

30-05-2019

Hành trình tìm kiếm các loại đặc sản đặc biệt của từng địa phương trên khắp cả nước lần thứ 2 (2019 – 2025) của Trung tâm Top Việt Nam (VietTop) đã chính thức khởi động với rất nhiều đề cử tích cực từ các địa phương trong cả nước.

Trung tâm Top Việt Nam - Tổ chức Kỷ lục Việt Nam sẽ lần lượt giới thiệu đến quý độc giả trong và ngoài nước các đề cử đặc sản được đề cử trong hành trình này.

Sau thời gian đề cử, ban biên tập hành trình sẽ tiến hành công bố Top các đặc sản nổi bật nhất để giao bằng chứng nhận trong Hội ngộ Top Việt Nam dự kiến diễn ra vào nửa cuối năm 2019 này.

Sau đây, Trung tâm Top Việt Nam xin giới thiệu đến tất cả độc giả đặc sản: Rượu Cần (tỉnh Đắk Nông) 

Image result for rượu cần đăk nông

Từ xa xưa, rượu cần là thức uống không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt của đồng bào Tây Nguyên nói chung và đồng bào các dân tộc của tỉnh Đắk Nông nói riêng. Rượu cần đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu của đồng bào nơi đây mỗi dịp lễ hội, đồng thời ché (chum, hũ…) rượu là tài sản để đánh giá sự giàu nghèo của các gia đình trong cộng đồng nên chiều sâu về giá trị tinh thần càng cao thì ý nghĩa vật chất càng lớn. 

Ngày xưa, người dân nơi đây tin rằng, mỗi ché rượu có một vị thần trông giữ, nên người ta rất kiêng kỵ việc làm vỡ ché rượu trong khi uống. Để tránh những việc đáng tiếc xảy ra trong khi uống, người dân thường buộc ché rượu vào một cái cột hoặc một cọc gỗ thường cao khoảng một mét, nhưng ở nhà rông thì chiếc cọc này cao vút đến tận nóc nhà. Trên đầu cây, có hoa văn trang trí những tua ren hoa lá sặc sỡ. Rượu cần quý vì nhiều lẽ, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cho rằng, rượu của họ là do Yang (thần) bày cho cách làm, mỗi khi cúng Yang hoặc tế lễ thần linh thì phải có rượu cần lời cầu nguyện mới linh nghiệm.

Rượu cần có nhiều loại. Rượu thóc là lúa mới xay, rửa cho sạch, ngâm nước rồi trộn men để bỏ vào ché. Lấy lá chuối bịt chặt miệng ché khoảng 5-6 ngày là dùng được. Rượu cơm là rượu làm bằng gạo nấu thành cơm ủ với men, hoặc là trộn đều bỏ vào ché, hoặc bỏ một lớp cơm, một lớp men. Cơm rượu khoảng vài ngày sẽ nở tràn ché. Còn rượu kê, bo bo, bắp, mì... cũng làm theo cách trên.

Image result for rượu cần đăk nông

Để xác định được giá trị đích thực của ché rượu cần rất khó, vì ở mỗi nơi, mỗi gia đình lại xác định riêng một vị Thần ché để nâng giá trị của ché rượu lên. Chính vì vậy, cùng một tên gọi nhưng hai ché có thể khác nhau hoàn toàn về kiểu dáng, chất liệu và cách chế tác. Tuy nhiên, dù lớn hay bé, kiểu dáng có thế nào đi nữa thì việc uống rượu cần của đồng bào Tây Nguyên cũng là một nghệ thuật, nó chịu sự chi phối của phong tục, tập quán của mỗi tộc người. Tùy theo nghi lễ mà người ta dùng nhiều hay ít cần uống rượu và quy định nam hay nữ uống trước. Rượu cần được xem là sản vật, lễ vật, có mặt ở mọi lúc, mọi nơi trong đời sống sinh hoạt văn hóa xã hội. Không có rượu cần thì không có các lễ: cưới xin, ma chay, sum họp cộng đồng…

Rượu cần giữ vai trò là lễ vật khi dâng lên các thần linh, giao tiếp với các đấng siêu hình. Với bạn bè, rượu cần là phương tiện chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, giao kết tình duyên đôi lứa. Trước khi thực hiện giao lưu tình cảm, rượu cần làm nghĩa vụ thông báo, dâng mời, cầu xin các vị thần linh chứng giám hoặc ban phước. Dù sử dụng trong dịp nào, tục uống rượu cần cũng vẫn là một nét văn hóa đẹp trong đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.

Rượu cần được uống trực tiếp từ ché, cần uống được làm từ cây trúc hay tre nhỏ, thông ruột. Uống rượu cần là một nét văn hóa đẹp trong đời sống của đồng bào các dân tộc Nam Tây Nguyên cũng như của tỉnh Đắk Nông từ xưa đến nay. Ngoài nghĩa vụ với các thần linh, uống rượu cần còn biểu hiện đầy đủ tính tập thể của cộng đồng, lòng mến khách của gia chủ, thể hiện sự đoàn kết... Mọi người cùng uống với nhau chung cần, trẻ, già, trai, gái nhâm nhi thịt trâu nướng. Khi uống rượu, nam nữ có thể múa hát, những người già kể chuyện cổ tích, trường ca, sử thi bên đống lửa và những câu chuyện xung quanh ché rượu cần… Men rượu cần nhẹ nhưng cũng tạo cảm giác say, rất dễ kích thích tâm trạng con người cởi mở, vui vẻ, hòa đồng với nhau. Sự góp rượu của các gia đình là điều phổ biến trong các buôn, bon nơi đây.


Trung tâm Top Việt Nam tổng hơp (bài viết do địa phương cung cấp)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Bia hơi Hà Nội
Vietjetair
Công viên châu Á
Nissin
Làng sen Việt Nam
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ