Đề cử Top đặc sản Việt Nam 2019 (P.31): Rượu Kim Long (Hải Lăng, Quảng Trị)

09-06-2019

Hành trình tìm kiếm các loại đặc sản đặc biệt của từng địa phương trên khắp cả nước lần thứ 2 (2019 – 2025) của Trung tâm Top Việt Nam (VietTop) đã chính thức khởi động với rất nhiều đề cử tích cực từ các địa phương trong cả nước.

Trung tâm Top Việt Nam - Tổ chức Kỷ lục Việt Nam sẽ lần lượt giới thiệu đến quý độc giả trong và ngoài nước các đề cử đặc sản được đề cử trong hành trình này.

Sau thời gian đề cử, ban biên tập hành trình sẽ tiến hành công bố Top các đặc sản nổi bật nhất để giao bằng chứng nhận trong Hội ngộ Top Việt Nam dự kiến diễn ra vào nửa cuối năm 2019 này.

Sau đây, Trung tâm Top Việt Nam xin giới thiệu đến tất cả độc giả đặc sản: Rượu Kim Long (Hải Lăng, Quảng Trị) 

 

 

 

 
Rượu Kim Long là tên gọi một loại rượu có nguồn gốc từ làng Kim Long, xã Hải Quế, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, thường gọi là Xika. Là loại rượu đế nổi tiếng từ lâu. Trong Đại Nam nhất thống chí đã viết rượu Kim Long ở Hải Lăng, Quảng Trị là ngon hơn hết (sách “Đại Nam nhất thống chí”, quyển thứ 8, mục “Thổ sản” ).  Người dân nơi đây đã gắn bó với nghề nấu rượu truyền thống từ hơn 200 năm nay. Rượu Kim Long nức tiếng nồng đượm, thơm ngon, là một trong “Tứ đại danh tửu” của Việt Nam.
Từ thế kỷ XIX, sau khi khảo sát, thực dân Pháp đã chọn làng Kim Long để thiết lập hãng rượu. Họ chuyển hết các lò rượu truyền thống của người dân vào nhà máy, đồng thời áp đặt lệnh cấm nấu rượu trong dân gian để độc quyền cung cấp rượu. Rượu Kim Long vào thời điểm đó được đem đi tiêu thụ khắp nơi. Khi rượu ra lò đóng vào chai, thì được đem ngâm trong hồ nước lạnh một thời gian ấn định trước khi phân phối khắp cả nước và mang lên tàu chở về Pháp, từ đó xuất cảng khắp thế giới. 
Yếu tố làm nên nét đặc trưng của rượu Kim Long xuất phát từ loại nước dùng để ủ cơm nấu rượu và loại men tự nhiên do người dân tự làm. Nước là nước giếng tự nhiên. Men được chế biến từ 18 vị thuốc bắc, bột gạo, bột riềng, men mồi, nước; quan trọng nhất, người làm men rượu phải biết điều tiết thời gian ủ men, phơi men để men được thơm và không bị hỏng.
 
Rượu Kim Long được đánh giá là loại rượu ngon nhất vì có độ tinh khiết cao, trong vắt, có sủi lăn tăn, uống có mùi vị thơm, ngọt, cay, có độ cồn hơi cao (từ 45 đến hơn 50 độ) nhưng êm dịu và không gây đau đầu.
 

 

 

 
Người dân làng Kim Long đến nay vẫn giữ cách nấu rượu từ thời xa xưa. Đầu tiên là ủ gạo liên tục trong 5 ngày 5 đêm và 3 kg gạo chỉ lấy 01 lít rượu nên chất lượng rượu được xem là hảo hạng. Sau khi ủ, gạo sẽ được nấu theo cách “thủy thượng” (chưng cất), từ cơm rượu nấu bốc hơi lên ngưng tụ tạo nên những giọt rượu nồng. Người dân nơi đây chỉ chọn cây phi lao làm củi nấu rượu để giữ được lửa đều, sức nóng ổn định nhằm cho ra rượu tốt.
Để làm nên một hương vị của độc đáo của loại rượu này người dân nơi đây chọn nồi đồng để nấu rượu. Việc sử dụng nồi đồng sẽ luôn giữ cho rượu được vị nồng cay độc đáo. Gạo sau khi ủ lên men sẽ được cho vào nồi đồng, đổ nước theo tỷ lệ nấu rượu.  Phía trên là 1 cái lao (phễu) bằng gỗ đổ đầy nước lạnh, mục đích là để làm lạnh hơi rượu trước khi dẫn rượu thoát ra ngoài. Khi nấu, hơi rượu sẽ bốc lên, gặp nước từ lao phía trên sẽ ngưng tụ và thoát ra ngoài theo 01 ống dẫn vào chai. Đặc biệt rượu được nấu theo phương pháp truyền thống nên hoàn toàn không có độc tố, để càng lâu uống càng ngon.
 
       Hiện tại, người dân Kim Long còn sử dụng thêm gạo đỏ, gạo thảo dược để nấu rượu. Về làng Kim Long hôm nay du khách có thể lựa chọn 20 loại rượu, thuộc 3 dòng chính: dòng rượu gạo nhằm thay thế dần rượu gạo trôi nổi trên thị trường, dòng rượu màu và rượu bổ nhằm đáp ứng nhu cầu và thị hiếu đa dạng của người tiêu dùng. Rượu bổ có nhiều loại như rượu sâm, rượu rắn, bìm bịp, tắc kè…trong đó, có những loại sử dụng nguồn nguyên liệu quý “sưu tầm” từ phương xa, chẳng hạn như với rượu rắn, nguồn nguyên liệu rắn được đặt mua từ làng nghề nuôi rắn hẳn hoi tận miền Bắc, đó là làng Vĩnh Tường, xã Vĩnh Sơn, tỉnh Vĩnh Phúc. Giờ đây, cơ sở sản xuất rượu Kim Long được phục hồi với hơn 500 hộ gia đình, mỗi ngày có thể sản xuất được khoảng 600 lít rượu đặc sản Kim Long. Nhờ đa dạng hoá sản phẩm, hàng năm, Công ty TNHH Xika đã tiêu thụ khoảng 150 ngàn lít rượu cho dân làng Kim Long, ngoài chế biến để bán trong nước ra còn xuất khẩu sang Lào, Thái Lan (lượng xuất khẩu chiếm 20% tổng sản phẩm).  
Với nước, gạo, khí hậu đặc trưng khi kết hợp với cách nấu rượu gia truyền đã làm nên rượu Kim Long nồng nàn khó nơi nào có được.
 

 


Trung tâm Top Việt Nam (tổng hợp) - bài viết và hình ảnh do địa phương cung cấp

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ