(Aseanrecords.Values) Hành trình quảng bá kỷ lục Đông Nam Á (P.17) – Dấu ấn văn hóa Thái Lan trong nghề làm mặt nạ ca vũ kịch Khon.

10-11-2018

(Aseanrecords.world – Kyluc.vn) – Khon là một loại mặt nạ truyền thống ở Thái Lan sử dụng đặc biệt trong các vở diễn ca vũ kịch Khon. Việc sử dụng mặt nạ bắt nguồn từ vở Ramakien, là phiên bản tiếng Thái của sử Thi Ấn Độ Ramayana.

Mặt nạ có lẽ là đặc điểm quan trọng nhất của Khon, thông qua nó người ta sẽ hình dung được vai trò của từng nhân vật. Khon là một loại hình nghệ thuật kì lạ khi thay vì sử dụng biểu cảm gương mặt thì lại dùng mặt nạ. Nên mặt nạ cần có độ tinh xảo cao và người làm ra nó phải hiều được nhân vật để thể hiện được hết thần thái lên từng nét vẽ.

Mặt nạ phản ánh tính cách của diễn viên thông qua mảu sắc và các tạo hình khác nhau. Mỗi chiếc mặt nạ sở hữu các đặc điểm riêng biệt về hình dạng, trang trí, màu sắc và nét mặt. Ví dụ như khi thiết kế mặt nạ cho nhân vật quỷ thì người thợ phải tạo ra những đường nét hung ác, trong khi những nhân vật anh hùng thì cần có khí khái chính trực và sức mạnh, còn những nhân vật nữ thì đẹp và nhẹ nhàng.

Có một số quy tắc cần tuân thủ trong quá trình làm mặt nạ vì chỉ cần một lỗi nhỏ trog việc sử dụng màu sắc có thể dễ dàng phá hủy thành phẩm. Vì vậy việc này đòi hỏi những người thợ có tay nghề cao với đôi bàn tay khéo léo. Các bậc thầy sẽ ghi chép lại các chi tiết chuẩn của những nhân vật truyền thống vào các cuốn sách hướng dẫn để truyền lại cho thế hệ sau.

Bước đầu tiên để tạo ra một chiếc mặt nạ là tạo khung bằng đất sét. Sau đó sẽ được đắp thêm giấy bồi và dùng hồ từ bột gạo làm chất kết dính rồi hong khô dưới nắng. Sau khi khô, phần giấy sẽ được gỡ ra bằng cách cắt khung đất sét làm hai và rồi may hai phần tách rời đó lại với nhau. Sau đó mặt nạ giấy trắng sẽ được sơn mài và sơn vẽ màu. Người thợ chỉ sử dụng bột màu và màu pha. Để tạo ra được vẻ đẹp đặc biệt cho mặt nạ, trán của nó sẽ được trang trí bằng thủy tinh hoặc đá ruby vụn. Các mặt nạ thuộc loại cao cấp hơn thậm chí được dùng cả ngọc trai, bột ngọc trai, xà cừ cho các chi tiết cần làm nổi bật. Phần quan trọng nhất để tạo nên sự sống động chính là tạo hình đôi mắt. Đây thậm chí được xem là nghi lễ thêm mắt cho mặt nạ.

Những nhân vật nữ và nhân vật thiện hiện nay sẽ ít sử dụng mặt nạ. Nhưng vẫn còn khoảng hơn một trăm loại mặt nạ quỷ khác nhau và hơn 30 mặt nạ simian được sử dụng trong kịch Khon ngày nay.

Theo Tổ chức Kỷ lục Đông Nam Á (AseanRecords.world)


Thu Phương - Kyluc.vn (nguồn hình : internet) - Nguồn: Tổ chức Kỷ lục Đông Nam Á (AseanRecords.world)

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
VQG Phong Nha
Bia hơi Hà Nội
Vietjetair
Công viên châu Á
Nissin
Làng sen Việt Nam
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
THE FUTURE IS NOWI
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
VINHOME
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ