Văn miếu Mao Điền – Văn miếu trấn Hải Dương

26-06-2013

Văn miếu Mao Điền hiện còn lưu giữ được 5 cổ vật là: bát hương đá, khánh đá và 3 bia đá. Trong khuôn viên có nhiều cây cổ thụ, điển hình là cây gạo 200 năm tuổi trước sân. Văn miếu Mao ĐIền đang được đề cử là 1 trong Top 5 văn miếu cổ đánh dấu nền học vấn lâu đời ở Việt Nam.




Nằm bên đường quốc lộ 5, cách thành phố Hải Dương 15km về phía Bắc, thuộc xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng (Hải Dương), văn miếu Mao Điền được biết tới là một trong số ít văn miếu hàng tỉnh còn tồn tại ở Việt Nam. Lịch sử của văn miếu bắt đầu từ hơn 500 năm về trước.

Dưới triều vua Lê Thánh Tông, triều đình cho mở thêm một số trường học nữa ngoài trường Quốc Tử Giám ở kinh thành để đẩy mạnh phát triển Nho giáo. Ở xứ Đông (gồm toàn bộ tỉnh Hải Dương, thành phố Hải Phòng, huyện Đông Triều của Quảng Ninh) văn miếu Mao Điền được xây dựng vừa làm nơi thờ các bậc tiên hiền Nho học vừa làm trường thi của vùng.

Từ giữa thế kỷ 15 cho đến khoa thi cuối cùng của nhà Nguyễn, nơi đây trở thành nơi thi hương của vùng trấn Hải Dương. Đặc biệt trong thời Mạc (1527-1593) đã bốn lần tổ chức thi đại khoa ở Mao Điền.




Hai bên tả, hữu trước dãy điện thờ chính là lầu chuông Đồng nặng 1042 kg đường kính miệng 115cm, cao 150cm, lầu trống Đại có miệng 150cm, chu vi tang trống 565cm, dài 188cm. Lầu chuông, lầu trống được thiết kế theo phong cách truyền thống hai tầng tám mái toàn bằng gỗ lim, tuy giản dị nhưng lại rất mềm mại, uyển chuyển.

Dãy nhà chính của văn miếu gồm hai lớp quay về hướng Tây, với 7 gian, mái cong vút, chạm trổ hình rồng, phượng, áp sát vào nhau. Nhà trong thờ Khổng Tử. Nhà ngoài là nơi tụ hội bái lễ của các bậc quan trường học giả và đặt bàn thờ và bát nhang công đồng. Hai bên vách treo bảng danh sách 637 vị tiến sĩ quê ở trấn Hải Dương trong thời đại khoa cử Việt Nam.

Hai bên là hai dãy nhà giải vũ 5 gian đối diện nhau, do nằm ở hai hướng Đông và Tây nên người dân nơi đây vẫn quen gọi là nhà Đông vu, Tây vu.

Hai di vật cổ nhất của văn miếu Mao Điền được đặt ở dãy nhà ngoài là chiếc lư hương bằng đá trên bàn thờ công đồng và khánh đá từ thời Tây Sơn. Chiếc khánh đá có âm thanh trong trẻo thể hiện trình độ rất cao của người thợ chế tác đá Việt Nam đầu thế kỷ 19, với một bên tai đã vỡ.

Phía trong hậu cung của văn miếu thờ 9 bài vị. Chính giữa thờ Khổng Tử, ông tổ của đạo Nho. Lần lượt hai bên là Anh hùng Dân tộc Nguyễn Trãi; Tư nghiệp Quốc tử giám – Nhà giáo Chu Văn An; Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi; Trình quốc công Nguyễn Bỉnh Khiêm; Nhập nội hành kiểm Phạm Sư Mạnh; Thần Toán Vũ Hữu; Đại danh y Thiền sư Tuệ Tĩnh; Nghi ái quan tiến sỹ Nguyễn Thị Duệ. Trong cách bài trí thờ tự cũng có nhiều ý nghĩa sâu sắc. Khổng Tử là ông tổ đạo nên được thờ ở chính giữa, bên trái là Chu Văn An, một người thầy mẫu mực trong truyền thống đạo Nho nước ta. Những người còn lại đều là những người con xuất chúng của trấn Hải Dương. Đặc biệt là trạng nguyên Nguyễn Thị Duệ, nữ trạng nguyên duy nhất của nước Việt.




Cứ vào tháng 2 âm lịch hàng năm, tỉnh Hải Dương lại tiến hành mở hội văn miếu Mao Điền, để mọi người có thể trở về đây chiêm bái, tưởng nhớ các bậc danh tài và thêm tự hào về truyền thống hiếu học của người nước Việt.

Hàng năm Lễ hội được mở vào ngày 18 tháng 02, lễ Dâng hương được tiến hành vào ngày 20 tháng 8 (Âm lịch).

Những đề cử này sẽ tiếp tục được nhận sự bình chọn của cộng đồng kỷ lục gia, các công ty du lịch, khách du lịch trong và ngoài nước. Và sẽ được Trung tâm sách Kỷ lục Việt Nam tiến hành công bố vào tháng 7 năm 2013.

Năm 2012 Văn Miếu Mao Điền đón 226 đoàn khách và hàng nghìn hộ gia đình (tổng khoảng 3 vạn người) trong đó có 7 đoàn khách Trung ương và 5 đoàn khách Quốc tế đến thăm quan và tìm hiểu.


=>>Thăm Văn miếu trên đất Huế

=>>Văn miếu Quốc tử giám – Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam

=>>Văn miếu Xích Đằng – kỳ quan Phố Hiến
=>>Văn miếu Trấn Biên – tụ khí thiêng vùng đất mới

Kyluc.vn


Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ