Nhắc đến các loại bánh trái, người ta thường nghĩ ngay đến miền Nam với hằng hà sa số các loại bánh ngọt làm từ nước cốt dừa ngọt béo và nguyên liệu lá dứa thơm thảo. Thế nhưng, ở vùng Đông Bắc của Tổ quốc, người dân cũng tự hào rằng họ có một loại bánh đặc sản truyền thống mà không nơi nào sánh bằng. Đó là món bánh gio Bắc Kạn.

Bánh gio đã có ở Bắc Kạn từ hàng trăm năm. Làm bánh gio cầu kì đòi hỏi người làm phải khéo tay, tinh mắt. Muốn làm bánh được ngon ta phải bắt đầu từ khâu chọn loại cây đốt thành gio trắng mịn đem hoà với nước vôi có nồng độ thích hợp. Quan trọng nhất là khâu thử độ đậm nhạt của nước gio trước khi ngâm gạo. Nếu nước gio đậm quá bánh sẽ chát không thể ăn được, còn nhạt quá sẽ làm bánh nhão.

Gio để làm bánh cũng được chế biến từ chất liệu đặc biệt, được nghiền nhỏ rồi lọc từng giọt như pha cà phê phin. Để có đủ gio làm một mẻ bánh phải lọc mất 10 tiếng. Nước gio trong được đun nóng rồi đổ gạo xuống ngâm chừng 7 tiếng là có thể gói được bánh.

Gạo để gói bánh phải là nếp rẫy vừa dẻo vừa thơm. Lá để gói bánh phải là lá chít bánh tẻ, chỉ có lá chít mới làm cho bánh có mầu vàng sáng và dễ bóc, khi ăn bánh có mùi thơm rất đặc trưng.

Thứ nước mật để chấm bánh được làm bằng đường mía được trồng trên đất cát, canh lên bảo đảm sánh, thơm và có mầu vàng sậm. Bánh gio ngon là phải mịn, dẻo, dai và có vị đậm đặc trưng, mát, lành và để được rất lâu. Trưa hè oi bức bóc chiếc bánh gio chấm mật mới cảm nhận được hết hương vị của đặc sản này.

Bánh gio nấu đạt yêu cầu thì khi mở ra, nếp không còn ở dạng hột mà cả cái bánh trở thành một khối bột chắc như một khối thạch, không nồng vôi tro. Đồng thời, bánh phải mịn, dẻo dai và có vị đậm đặc trưng, mát lành và để được lâu. Bánh thường được thưởng thức "đúng điệu” nhất vào dịp Tết Đoan Ngọ.

Tổ chức Kỷ lục Việt Nam chính thức công bố món Bánh gio (Bắc Kạn) lọt vàoTop 50 món ăn đặc sản nổi tiếng Việt Nam lần thứ 3 - 2015.

Vietkings

(Tham khảo nguồn: tramtrongmot, dulichhagiang Ảnh: Zing,vinadiscover, naungon)