LẨU CÁ BỚP - MÓN ĂN ĐẶC SẢN ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC VÙNG BIỂN PHAN THIẾT - BÌNH THUẬN 

Cá bớp (hay còn gọi là cá bóp) có tên khoa học là Rachycentron canadum sinh sống dọc theo các vùng biển Việt Nam, trong đó có Phan Thiết - Bình Thuận. Đây là loại cá thịt trắng, ngọt, giàu dinh dưỡng nên thường được người Phan Thiết chọn dùng làm nguyên liệu nấu lẩu. Nói về món lẩu cá bớp, ngư dân Phan Thiết kể rằng: “Khi đánh bắt cá ngoài khơi, đến bữa cơm ngư dân thường bắt những con cá tươi ngon chế biến tại thuyền với các nguyên liệu dự trữ sẵn như cà chua, thơm, rau thơm, hành thành món canh cá nấu phớt. Theo thời gian, người dân Phan Thiết đã thay đổi cách chế biến tạo nên món lẩu cá bớp nấu chua mang hương vị đặc biệt khác hẳn lẩu cá ở các vùng miền khác”.

Tận dụng thế mạnh vùng nguyên liệu, các nhà hàng, quán ăn tại địa phương đã biến món lẩu cá bớp thành món ăn đặc trưng thường có trong thực đơn. Khi du lịch Phan Thiết bắt đầu phát triển, món lẩu cá này dần trở thành một trong những món ăn thu hút sự chú ý của du khách. 

Những lúc tiết trời se lạnh, quây quần bên nồi lẩu quả là lựa chọn lý tưởng cho nhiều thực khách. Ảnh: VietKings

Nguyên liệu đặc trưng của món ăn này gồm những lát cá bớp tươi được cắt khoang, thêm bao tử, gan cá điểm xuyết cho hương vị nồi lẩu thêm phần hấp dẫn. Lẩu cá bớp là sự kết hợp hài hòa vị chua của thơm, me, vị cay nồng của ớt, mùi thơm của hành tỏi phi, màu đỏ nổi bật của cà chua và một ít rau thơm, hành lá. Món lẩu cá bớp Bình Thuận còn lọt Top 100 món ăn đặc sản và Top 100 đặc sản quà tặng nổi bật của 63 Tỉnh/Thành phố Việt Nam (Lần V, Năm 2021 - 2022).

LẨU CÁ TỶ - QUÁN ĂN TRÊN 20 NĂM BÁN DUY NHẤT MỘT MÓN TRONG THỰC ĐƠN

Nếu có dịp đến thành phố Phan Thiết, du khách có thể thưởng thức món ngon đặc sản này tại Quán Lẩu cá Tỷ, số 34 Chu Văn An, phường Đức Thắng, thành Phố Phan Thiết. Quán chỉ bán duy nhất một món lẩu cá bớp trong thực đơn, xuyên suốt hơn 20 năm qua. Quán mở cửa từ 11h30p trưa đến tối.

Bàn ghế chỗ ngồi trong nhà, sạch sẽ, thoáng mát. 

Năm 2001, bà Nguyễn Thị Thanh Vân (sinh năm 1959) với lợi thế nhà gần khu vực cảng cá, bà học thêm cách chế biến món lẩu cá bóp để đa dạng thêm thực đơn quán ăn của gia đình. Sau khi nấu thành thục thì mở bán món lẩu cá bóp tại nhà là địa chỉ số 34 Chu Văn An cho đến hiện nay. Tại thời điểm mở bán, thành phố Phan Thiết có rất ít quán ăn có bán món lẩu này cộng với hương vị tươi ngon của cá, nước dùng đậm vị, quán ăn của bà trở thành địa chỉ quen thuộc của người dân địa phương mỗi khi “thòm thèm” hương vị lẩu cá bớp. Sau này bà chuyển sang chuyên tâm bán một món lẩu cá bớp đặc sản và nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của thực khách. Sau hơn 20 năm đứng bếp, bà Vân đã truyền nghề lại cho con dâu là chị Nghiêm Thị Khánh Vy. Quán lẩu dù đã được "truyền lửa" nhưng hằng ngày bà vẫn đứng cùng các con phụ vài công đoạn chuẩn bị món lẩu khi có thực khách, phần vì để phục vụ được chu đáo hơn phần vì bà còn yêu nghề. 

Vị chua cay nồng nàn của cà chua và ớt, mùi thơm của rau om cùng với các loại rau đặc trưng ăn kèm được thấm đẫm trong nước lẩu, cảm giác ấm áp quây quần bên nồi lẩu và mùi thơm thoang thoảng của chén nước mắm ngon sẽ khiến bữa ăn trở nên trọn vẹn hơn bao giờ hết.

Chia sẻ về công thức lẩu, bà Vân cho biết màu đỏ bắt mắt của nồi lẩu là do sử dụng cà chua, thơm, ớt vào tao dầu (xào sơ qua dầu) cho ra màu đẹp chứ không sử dụng màu điều hay màu thực phẩm. Bà Vân cũng hoàn toàn sử dụng đường phèn để nêm nếm vì thế nước lẩu có vị chua thanh, cay nhẹ, vị ngọt từ cá và các nguyên liệu tự nhiên.

Khi khách gọi món, bà Vân sẽ bắt đầu sơ chế cá bớp cho vừa chín để khử mùi tanh, cá vẫn giữ được độ ngọt, không bị bở khi đun cùng nước lẩu. Ảnh: VietKings

Không thể thiếu tóp mỡ, rau om (hình trái), màu sắc bắt mắt từ các nguyên liệu tự nhiên (hình trái). Ảnh: VietKings

Lẩu cá bớp quán Tỷ ăn kèm 04 loại rau sống mà theo bà Vân là giữ nguyên từ hồi mới bán: rau đắng, bắp chuối, đậu bắp, bạc hà. Điều khiến món lẩu của bà Vân đặc biệt chính là món rau đắng ăn kèm. Theo bà, tùy thuộc vào độ khan hiếm mà có thể thay thế bắp chuối bằng rau muống bào nhưng riêng rau đắng quán bà luôn phải có. “Nhiều khách quen đến quán phải gọi thêm rau đắng để ăn cùng, không có họ cứ thấy “thiếu thiếu”, không đúng điệu khi thưởng thức lẩu cá bóp tại quán Tỷ. Tôi thường đặt rau tại mối quen, về nhà còn tuyển chọn lại loại ngon nhất để thực khách thưởng thức”, bà Vân vừa cười vừa giải thích. 

Lẩu vừa sôi, thực khách cho các loại rau ăn kèm vào và thưởng thức. Ảnh: VietKings

Khi gọi 1 phần lẩu cá bớp, quán sẽ phục vụ một nồi lẩu gồm thịt cá bớp, gan, ruột cá bớp; phần rau ăn kèm; phần bún và không thể thiếu chén nước mắm ngon đậm đà của Phan Thiết. Phần thịt cá giòn ngọt, phần gan và ruột cá beo béo, giòn giòn chấm cùng nước mắm hơi cay the góp phần tạo nên sự bùng nổ vị giác. Khi trời se lạnh, húp một ít nước lẩu, lập tức vị chua chua, ngọt ngọt, cay nhẹ, thơm ngon của nước dùng lan tỏa cùng với độ ấm nóng của của nước lẩu khiến thực khách không ngớt xuýt xoa.

Quán lẩu cá Tỷ chinh phục thực khách suốt hơn 20 năm. Ảnh: VietKings

Quán lẩu cá Tỷ có hơn 20 năm mở bán, không những là nơi gìn giữ văn hóa ẩm thực địa phương mà còn là địa điểm thưởng thức đặc sản thu hút khách du lịch mỗi khi đến thành phố Phan Thiết du lịch. Giá trị cốt lõi giúp Lẩu cá Tỷ chính là tình yêu dành cho ẩm thực. Các thành viên của quán mong muốn những món ăn truyền thống không chỉ được lưu giữ “vẹn tròn” mà hy vọng tất cả thực khách đều có thể thưởng thức món ngon đúng điệu.

Món lẩu cũng phản ánh sự gắn kết của người dân với biển cả, sử dụng nguồn nguyên liệu sẵn có từ tự nhiên một cách khéo léo. Món lẩu cá bớp đã trở thành một phần quan trọng trong văn hóa ẩm thực của Phan Thiết, góp phần làm phong phú thêm nền ẩm thực Việt Nam. Đây không chỉ là một món ăn ngon mà còn là biểu tượng của sự sáng tạo trong chế biến ẩm thực và tinh thần yêu biển, yêu quê hương của người dân nơi đây. 

-------------------------------------------------------------------------

Từ tháng 01 năm 2024, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings), Viện Kỷ lục Việt Nam triển khai “Hành trình tìm kiếm và quảng bá hệ thống nhà hàng, quán ngon nổi tiếng của 63 tỉnh, thành Việt Nam năm 2024" và giao cho Trung tâm Top Việt Nam, Trung tâm Bếp Vàng Việt Nam phối hợp thực hiện. Thông qua hành trình, VietKings mong muốn tìm kiếm và giới thiệu các nhà hàng, quán ngon tiêu biểu của mỗi tỉnh/thành trên cả nước để góp phần vinh danh và quảng bá ẩm thực đặc sắc của mỗi địa phương. Mọi thông tin trong loại bài VietKings Đề cử Nhà hàng, quán ngon nổi tiếng của 63 tỉnh, thành Việt Nam năm 2024 là kết quả của quá trình xem xét hồ sơ, ghi nhận trực tiếp của đoàn thẩm định tại tỉnh Bình Thuận. Bài viết nhằm mục đích đề cử, thông tin kết quả vinh danh sẽ được công bố theo quy trình. 

Mọi thông tin Đề cử xin liên hệ:

Tổ Chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) - Viện Kỷ lục Việt Nam

Trung tâm Bếp Vàng Việt Nam - Trung tâm Top Việt Nam

Số 1 Đặng Văn Ngữ, Quận Phú Nhuận, TP. HCM

Email: noidungtopplus@gmail.com

Website: www.kyluc.vn/ bepvang.org.vn/www.topplus.vn