Nhà Kiều học, Kỷ lục gia Phạm Đan Quế qua đời, hưởng thọ 86 tuổi

28-01-2022

(Kỷ lục - VietKings) Theo thông tin từ gia đình, sau một thời gian lâm bệnh nặng, Nhà Kiều học Phạm Đan Quế qua đời vào lúc 10h30, sáng ngày 27/01/2022 tại nhà riêng, hưởng thọ 86 tuổi. Linh cữu của Ông hiện được đặt tại Nhà tang lễ Chùa Vĩnh Nghiêm (Quận 3, TP.Hồ Chí Minh). Lễ Động quan lúc 14h ngày 29/01/2022, sau đó linh cữu Ông được an táng tại Nghĩa tang Phúc An Viên, Quận 9.

 
Nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế (sinh năm 1936) tại Phạm Kha, Thanh Miện, Hải Dương, tốt nghiệp Khoa Toán Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1957. Ông sinh trưởng trong một gia đình nông thôn và được thừa hưởng cách gìn giữ hồn Việt truyền thống trong các gia đình yêu văn học ở thế kỷ trước. Từ nhỏ, ông đã thuộc được đến gần nửa Truyện Kiều và khắc sâu vào ký ức của ông.

Ông Phạm Đan Quế học tú tài ở Hà Nội (1950-1954), thời Truyện Kiều là tác phẩm chủ yếu trong chương trình giảng dạy văn học và thường được các thầy giáo đi sâu vào nghệ thuật và các điển cố, chữ nghĩa kiểu tầm chương trích cú. Sách giáo khoa lại nhiều loại do nhiều tác giả viết nên những đoạn trích Kiều khá nhiều và được bình giảng rất đa dạng, phong phú. Phạm Đan Quế may mắn được nghe giảng và lĩnh hội kiến thức từ các giáo sư vốn uyên bác về Kiều như Đoàn Phú Tứ, Vũ Hoàng Chương, Lê Văn Hòe... Đó cũng chính là cơ duyên mà những hạt giống văn chương với cái phôi chỉ chứa đựng chất liệu âm hưởng của câu từ hay hay, lạ lạ và do vần điệu thơ lục bát tạo nên được học thuộc lòng từ thủa ấu thơ để cậu bé Phạm Đan Quế có cơ hội nảy mầm.

 

Nhà nghiên cứu, Kỷ lục gia Phạm Đan Quế (1936 - 2022)

 

Khi có bằng Tú tài năm 1954 ở Hà Nội, miền Bắc được giải phóng, ông Phạm Đan Quế được xếp vào học tại trường Đại học Sư phạm Khoa học Hà Nội. Năm 1957, tốt nghiệp và lên dạy ở trường cấp 3 Cao Bằng, làm chủ nhiệm 3 năm liền một lớp học mà ngoại ngữ là môn Trung văn. Năm 1960, chuyển về dạy ở Thái Nguyên, tuy dạy Toán, nhưng có cơ may tìm được một quyển Kiều chữ Nôm. Vì đã biết được ít nhiều chữ Hán, ông mày mò tìm hiểu và học thêm chữ Nôm qua bản Kiều này. Say mê sưu tầm, và nghiên cứu Truyện Kiều bỗng trở thành nguồn vui, nỗi đam mê mà ông không sao từ bỏ được. Niềm đam mê và mong muốn tiếp cận Nguyễn Du cùng kiệt tác Truyện Kiều cứ thế lớn dần lên trong ông, thôi thúc ông và giúp ông phát hiện ra rất nhiều điều độc đáo của Truyện Kiều.

Một số tác phẩm về Truyện Kiều của Nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế

 

Sau hơn 20 năm tìm tòi và nghiên cứu Truyện Kiều, năm 1991, ông cho ra mắt 2 cuốn sách đầu tiên: “Truyện Kiều đối chiếu” và “Bình Kiều,vịnh Kiều, bói Kiều”. Đến năm 2005, ông tiếp tục in thêm 13 quyển nữa viết về truyện Kiều lập Kỷ lục Việt Nam về Tác giả nghiên cứu có sách viết về Truyện Kiều nhiều nhất. Từ năm 2013 đến năm 2015, ông đã xuất bản thêm 5 tác phẩm nghiên cứu về truyện Kiều. Như vậy trong vòng 25 năm (1991 – 2015), Nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế đã ra mắt bạn đọc 20 tác phẩm viết về Truyện Kiều. Đến ngày 29/8/2015, Ông đã phá kỷ lục của chính mình được xác lập năm 2005.

Nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế hiện còn sở hữu Kỷ lục "Kiều Nương cửa Phật" - Bài thơ có nhiều cách đọc nhất vào năm 2013. Kiều nương cửa Phật là bài thơ khá đơn giản nói về tâm sự của Thúy Kiều khi đi tu bên bờ sông Tiền Đường, gồm 8 câu chia làm 4 khổTuy nhiên, bằng cách hoán vị các câu thơ khi đọc xuôi hay đọc ngược từng câu, hoặc bỏ bớt 2 chữ đầu của mỗi câu, bài thơ có ít nhất 1.728 cách đọc mà tất cả đều là thơ cổ phong. Một điểm rất quan trọng khác là cả 1.728 bài đều có cùng một nội dung, gần như không thể phân biệt, chỉ khác nhau ở cách chọn số thứ tự các câu thơ, trừ bài thơ chính đầu tiên.

Năm 2013, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam Tôn vinh Giá trị Nội dung Kỷ lục là “Tác giả nghiên cứu có sách viết về văn hóa Kiều nhiều nhất" (Xác lập ngày 21/9/2013).

Cho đến hơi thở cuối cùng, ông vẫn say mê nghiên cứu Truyện Kiều. Đối với Nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế, có lẽ đến với Truyện Kiều phải có một mối lương duyên, không chỉ là duyên mà còn là nợ nên phải đeo đẳng suốt đời để đến được thành công... Truyện Kiều mãi mãi là niềm say mê nguyên vẹn với ông bởi chính từ tầm vóc lớn lao của tác phẩm bất hủ này.

 

THÔNG TIN VỀ KỶ LỤC GIA PHẠM ĐAN QUẾ

  • Sinh năm 1936 tại Phạm Kha, Thanh Miện, Hải Dương.
  • 1957, tốt nghiệp ĐH Sư phạm Toán. Dạy trường cấp 3 Cao Bằng và Thái Nguyên.
  • 1967 tập trung nghiên cứu Truyện Kiều.
  • 1976, chuyển về công tác ở Sở giáo dục Hà Nội, có điều kiện đến các thư viện Hà Nội để nghiên cứu và học thêm chữ Hán, Trung Văn.
  • Trong 15 năm (1991 - 2013), ngoài một số sách khác, đã cho ra mắt hơn 20 quyển sách về Truyện Kiều.

TÁC PHẨM ĐÃ XUẤT BẢN :

  • Truyện Kiều đối chiếu - NXB Hà Nội 1991
  • Bình Kiều, vịnh Kiều, bói Kiều - NXB Hà Nội 1991
  • Truyện Kiều và các nhà nho thế kỷ XIX - NXB VănNghệ TpHCM 1994
  • Tập Kiều, một thú chơi tao nhã - hay Thú chơi Tập Kiều - NXB Văn Hóa ThôngTin 1994
  • Từ lẩy Kiều, đố Kiều...đến các giai thoại về Truyện Kiều - NXB Văn học 2000
  • Truyện Kiều và Kim Vân Kiều Truyện - NXB Văn học 2000
  • Tìm hiểu điển tích Truyện Kiều - NXB Văn học 2000
  • Về những thủ pháp nghệ thuật trong văn chương Truyện Kiều - NXB Giáo Dục 2002
  • Truyện Kiều đọc ngược - NXB Thanh Niên 2002
  • Lục bát hậu Truyện Kiều - NXB Thanh Niên 2002
  • Đố Kiều, nét đẹp văn hóa - NXB Thanh Niên 2004
  • Bói Kiều như một nét văn hóa - NXB Thanh Niên 2004 Truyện Kiều trên báo chương thế kỷ XX - NXB Thanh Niên 2004
  • Truyện Kiều và những kỷ lục - NXB Thanh Niên 2005
  • Thế giới nhân vật Truyện Kiều - NXB Thanh Niên 2005
  • Những giai thoại hay về Nguyễn Du và Truyện Kiều, NXB Giáo dục 2006
  • Những bài bình Kiều đặc sắc, NXB Giáo dục 2006
  • Vui học với đố Kiều, NXB Giáo dục 2007
  • Truyện Kiều – Những bài viết lạ, NXB Giáo dục 2007
  • Những điển tích hay trong Truyện Kiều, NXB Giáo dục 2007
  • Bài thơ vịnh Kiều độc đáo và Cách làm thơ Thuận nghịch độc, NXB Thanh niên 2013
  • Thế giới Nghệ thuật Truyện Kiều, NXB Thanh niên 2013
  • Truyện Kiều – Đoạn Trường Tân Thanh, NXB Thanh niên 2013
  • Ông xác lập 4 Kỷ lục Việt Nam:
  1. Tác giả có nhiều sách viết về truyện Kiều nhất Việt Nam (Năm 2005)
  2. "Kiều Nương cửa Phật" Bài thơ có nhiều cách đọc nhất (Năm 2013)
  3. Tác giả nghiên cứu có sách viết về văn hóa Kiều nhiều nhất Việt Nam (Năm 2013)
  4. Tác giả nghiên cứu có sách viết về Truyện Kiều nhiều nhất Việt Nam (phá kỷ lục Việt Nam) (Năm 2015)

 

Thông tin lễ tang Nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế

 

Thay mặt Ban lãnh đạo Trung ương Hội Kỷ lục gia Việt Nam - Tổ chức Kỷ lục Việt Nam cùng Cộng đồng Kỷ lục gia và các Đơn vị sở hữu kỷ lục trên toàn quốc, xin thành kính phân ưu cùng gia quyến gia đình Kỷ lục gia - Nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế vì sự mất mát to lớn này. Nguyện cầu cho linh hồn Ông được thảnh thơi nơi miền cực lạc. 

Vô cùng tiếc thương Nhà Kiều học Phạm Đan Quế!


Lê Trần Trường An - Tổng GĐ Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings)