PGS.TS Hà Đình Đức sinh ngày 23/3/1940, quê Thanh Hóa. Năm 20 tuổi, ông ra Hà Nội học và thuộc thế hệ sinh viên đầu tiên của Khoa Sinh học, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, nay là Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, PGS.TS Hà Đình Đức được giữ lại trường làm cán bộ giảng dạy tại khoa. Ông gắn bó với công tác giảng dạy và nghiên cứu tại đây cho đến khi nghỉ hưu năm 2005.
PGS.TS Hà Đình Đức
Công chúng biết đến PGS.TS Hà Đình Đức nhiều nhất qua những nghiên cứu về rùa Hồ Gươm. Ông dành nhiều năm theo dõi, ghi chép và nghiên cứu về “cụ” rùa, từ đó được nhiều người gọi là “nhà rùa học”. PGS.TS Hà Đình Đức sở hữu bộ sưu tập hàng nghìn bức ảnh về rùa Hồ Gươm. Trong số này có hàng trăm bức ghi lại hình ảnh “cụ” rùa nổi lên vào những thời điểm quan trọng của đất nước.
PGS.TS Hà Đình Đức bên "cụ" rùa Hồ Hoàn Kiếm ngày 18/12/2014
PGS.TS Hà Đình Đức có 6 công trình nghiên cứu cấp quốc gia về Hồ Gươm và viết hàng trăm tin, bài về rùa. Nhiều hãng thông tấn lớn trên thế giới khi thực hiện các nội dung liên quan đến “cụ” rùa từng tìm đến ông để phỏng vấn, trao đổi thông tin.
PGS.TS Hà Đình Đức sở hữu bộ sưu tập hàng nghìn bức ảnh về rùa Hồ Gươm
Những nghiên cứu và đóng góp của PGS.TS Hà Đình Đức trong việc bảo vệ rùa Hồ Gươm, đồng thời tìm hiểu văn hóa, lịch sử Thủ đô được Hà Nội ghi nhận. Ngoài ra, PGS.TS Hà Đình Đức từng phối hợp với các chuyên gia quốc tế khảo sát bò xám ở phía Tây tỉnh Đắk Lắk; nghiên cứu tình trạng các loài khỉ tại Việt Nam và các biện pháp bảo vệ; khảo sát khỉ miền Bắc Việt Nam. Các công trình này là một phần trong quá trình nghiên cứu khoa học kéo dài nhiều thập niên của ông.
PGS.TS Hà Đình Đức trong một chuyến thực địa tại vườn quốc gia Cúc Phương
Trong quá trình công tác, ông được trao tặng nhiều phần thưởng, danh hiệu như Huân chương Kháng chiến hạng Ba, Huy chương Vì sự nghiệp Giáo dục, Huy chương Vì sự nghiệp Khoa học và Công nghệ, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cùng nhiều kỷ niệm chương, danh hiệu Nhà giáo Tiêu biểu và Người tốt – Việc tốt. Đặc biệt, năm 2012, ông được tôn vinh là một trong 10 Công dân Thủ đô ưu tú, ghi nhận những đóng góp nổi bật của ông đối với Hà Nội.
Bên cạnh những thành tích trên ông cũng được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) ghi nhận Kỷ lục là Người tìm hiểu, nghiên cứu và có nhiều bài viết về rùa Hồ Gươm nhất Việt Nam vào năm 2011.
Theo thông tin từ gia đình, ông từ trần lúc 4h45 ngày 7/8.
Thay mặt Ban lãnh đạo Trung ương Hội Kỷ lục gia Việt Nam - Tổ chức Kỷ lục Việt Nam cùng Cộng đồng Kỷ lục gia và các Đơn vị sở hữu Kỷ lục, xin thành kính phân ưu cùng gia đình PGS.TS, Kỷ lục gia Hà Đình Đức vì sự mất mát to lớn này. Sự ra đi của ông là một mất mát lớn đối với giới khoa học và những người yêu mến hệ sinh thái, lịch sử của Hồ Gươm.
Xin cúi đầu tiễn biệt Ông – nhà khoa học đã dành nhiều tâm huyết, thời gian và tình yêu đặc biệt để nghiên cứu, theo dõi và bảo vệ những giá trị tự nhiên, lịch sử của Hồ Gươm, đặc biệt là hình ảnh và câu chuyện về “Cụ Rùa” – biểu tượng linh thiêng gắn liền với Hà Nội. Những công trình nghiên cứu, những dấu ấn và tình cảm sâu nặng Ông dành cho Hồ Gươm sẽ còn được lưu lại trong ký ức của những người yêu Hà Nội, yêu khoa học và trân trọng di sản.
