Kỷ lục gia - Nhạc sĩ Lư Nhất Vũ, tên thật là Lê Văn Gắt, sinh năm 1936 tại Bình Dương. Tháng 6/1962, ông tốt nghiệp khoa sáng tác của Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Nhạc viện Hà Nội), sau đó về nhận công tác ở Đoàn ca múa miền Nam. Năm 1967, ông công tác tại phòng chỉ đạo Văn công thuộc Vụ Âm nhạc và múa, theo dõi chỉ đạo hoạt động của Đoàn ca múa nhân dân Việt Bắc, Tây Bắc, Tây Nguyên. Năm 1970, Lư Nhất Vũ trở về chiến trường miền Nam Việt Nam, công tác ở Tiểu ban Văn nghệ giải phóng, hoạt động ở chiến trường miền Tây Nam bộ. Sau năm 1975, ông công tác ở cơ quan Văn nghệ Giải phóng, sau đó là Viện Nghiên cứu Âm nhạc (sau này là Viện Văn hóa Nghệ thuật tại TP.HCM).  Ông từng là Phó tổng thư ký Hội Âm nhạc TP.HCM khóa 11 (năm 1981), là Ủy viên thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam khóa 3 (1983), Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam tại TP.HCM.

Nhạc sĩ Lư Nhất Vũ nhận huy hiệu 45 năm tuổi Đảng vào tháng 3-2024

Những ca khúc của ông được nhiều khán giả yêu mến có thể kể đến như Cô gái Sài Gòn đi tải đạn, Bài ca Đất phương Nam, Hãy yên lòng mẹ ơi, Chiều trên bản Mèo... Trong đó, Bài ca Đất phương Nam nổi tiếng nhất do ông và vợ - nhà văn, nhà thơ Lê Giang đồng sáng tác. Ông và vợ là tác giả loạt công trình nghiên cứu về dân ca Nam bộ như: Tìm hiểu dân ca Nam bộ (1983), Dân ca người Việt ở Nam bộ (1986), Nhạc và đời (1989), 300 điệu lý Nam bộ (2002), Hò trong dân ca Việt Nam (2004), Hát ru Việt Nam (2005), Lý trong dân ca người Việt (2006); Nói thơ - Nói vè - Thơ rơi Nam bộ (2010); Hành khúc giải phóng (2011); Đi tìm kho báu vô hình (2014); Vi vu tình đời (2022).  

Từ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước, vợ chồng nhà thơ Lê Giang và nhạc sĩ Lư Nhất Vũ đã dành thời gian, tâm huyết của mình lặn lội khắp các vùng quê ở Nam bộ để sưu tầm, biên soạn, khảo cứu các làn điệu dân ca, điệu lý, hò, hát ru để xuất bản với hàng chục tập sách.

Từ những đóng góp của mình cho văn hóa dân tộc, năm 2009, Nhạc sĩ Lư Nhất Vũ và vợ là nhà thơ Lê Giang đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam vinh danh là "Đôi nghệ sĩ có nhiều công trình nghiên cứu về dân ca Nam bộ nhất".

Nhạc sĩ Lư Nhất Vũ và nhà thơ Lê Giang là bạn đồng hành trong cả cuộc sống lẫn công việc

Bên cạnh đó, nhạc sĩ Lư Nhất Vũ từng được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật đợt 1 (năm 2001), Huân chương chống Mỹ hạng nhất, Huân chương Quyết thắng hạng nhì, Huân chương Lao động hạng nhất. Ông cũng được trao Giải thưởng về Văn học - Nghệ thuật TP.HCM năm 1997-1998 với tác phẩm Bài ca Đất phương Nam (lời: nhà thơ Lê Giang); Giải thưởng Huỳnh Văn Nghệ (Bình Dương, 2005); Giải thưởng Sách hay cho công trình khảo cứu, sưu tập Hành khúc giải phóng (Hội Xuất bản Việt Nam trao tặng năm 2012); Giải thưởng Văn học nghệ thuật Nguyễn Thông lần 5 (năm 2017).

Gia đình chia sẻ nhạc sĩ Lư Nhất Vũ qua đời lúc 9h30 ngày 29/3/2025 sau nhiều tháng điều trị tại phòng hồi sức chống độc Bệnh viện Nhân dân 115. Tang lễ của ông diễn ra tại Nhà tang lễ Quốc Gia phía Nam (Phạm Ngũ Lão, phường 2, Gò Vấp). Sự ra đi của ông để lại nhiều tiếc thương cho giới văn nghệ sĩ và khán giả, bởi tất cả đều trân trọng công lao to lớn của ông đối với sự nghiệp cách mạng và sự nghiệp văn học - nghệ thuật nước nhà.

------------------------------------------