(EURI) Hành trình quảng bá kỷ lục châu Âu (P.504) Etna (Ý): Đỉnh núi lửa đang hoạt động cao nhất châu Âu

04-08-2026

(Worldkings.org-kyluc.vn) Etna (tiếng Ý: Etna, còn gọi là Monte Etna) là ngọn núi lửa đang hoạt động cao nhất châu Âu, nằm trên bờ biển phía đông đảo Sicily của Ý, giữa các thành phố Catania và Messina. Với độ cao hiện nay khoảng 3.357 m so với mực nước biển, Etna không có chiều cao cố định vì các đợt phun trào thường xuyên liên tục bồi đắp hoặc làm sụt lở đỉnh núi. Đây cũng là một trong những núi lửa hoạt động mạnh và được nghiên cứu nhiều nhất trên thế giới, với lịch sử phun trào kéo dài ít nhất khoảng 500.000 năm.

Etna hình thành tại khu vực giao thoa giữa mảng kiến tạo châu Phi và mảng Á-Âu. Hoạt động địa chất tại đây tạo nên một ngọn núi lửa dạng tầng (stratovolcano) khổng lồ, có chu vi chân núi khoảng 140 km và diện tích nền xấp xỉ 1.190 km². Trên đỉnh là nhiều miệng núi lửa chính, bao quanh bởi hơn 300 miệng phun phụ và các khe nứt trải dài trên sườn núi, khiến các dòng dung nham có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong mỗi lần phun trào.

 

Khác với nhiều núi lửa thường chỉ hoạt động theo chu kỳ dài, Etna gần như luôn ở trạng thái hoạt động với những vụ phun trào có cường độ từ nhỏ đến trung bình diễn ra nhiều lần trong năm. Phần lớn các đợt phun trào tạo ra các cột tro bụi, dòng dung nham và hiện tượng phun nham thạch ngoạn mục, hiếm khi gây ra thảm họa quy mô lớn nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến các khu dân cư lân cận, hoạt động hàng không và đời sống của hàng trăm nghìn người sinh sống quanh chân núi.

Mặc dù thường xuyên phun trào, Etna lại góp phần tạo nên vùng đất có độ phì nhiêu cao nhờ lớp tro núi lửa giàu khoáng chất. Các sườn núi được phủ bởi rừng, vườn nho, vườn ô liu, cam, chanh và hạt dẻ, biến nơi đây thành một trong những vùng nông nghiệp màu mỡ nhất nước Ý. Đồng thời, Etna cũng là điểm đến du lịch nổi tiếng, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm với các tuyến cáp treo, xe địa hình và hành trình leo núi để quan sát các miệng núi lửa cùng những dòng dung nham đã đông cứng.

Nhờ giá trị nổi bật về địa chất, sinh thái và khoa học, Núi Etna được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2013. Ngày nay, Etna không chỉ là biểu tượng thiên nhiên của đảo Sicily mà còn là "phòng thí nghiệm ngoài trời" quan trọng, giúp các nhà khoa học nghiên cứu hoạt động núi lửa, chuyển động kiến tạo và các phương pháp dự báo nhằm giảm thiểu rủi ro từ những đợt phun trào trong tương lai.

Do Viện Kỷ lục châu Âu (EURI) đề cử


Nhựt Bình - Vietkings (sưu tầm và biên dịch) (nguồn ảnh: internet)

Tags: Etna