[VIETKINGS-TOPPLUS đề cử lần 1/2024] TOP 500 Kỷ lục bất biến Việt Nam (P.124): Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Bá Mưu – Nghệ nhân tranh hoa lá khô đầu tiên của Việt Nam

05-02-2024

(kyluc.vn) Bằng việc ghép những chiếc lá, hoa khô thành những bức tranh đầy màu sắc và sống động, nghệ nhân Nguyễn Bá Mưu là người đầu tiên ở Việt Nam làm cho lá, hoa “bất tử”. Sau nhiều năm dày công nghiên cứu, nay tuổi đã xế chiều nghệ nhân Nguyễn Bá Mưu muốn truyền nghề làm tranh nghệ thuật bằng lá, hoa khô cho nhiều người Việt.

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Bá Mưu hiện sống ở ngõ Gốc Đề, phường Minh Khai, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp Hà Nội (nay là Học viện Nông nghiệp) ngành Trồng trọt năm 1969, Nguyễn Bá Mưu về làm việc tại Bộ Ngoại thương (nay là Bộ Công Thương). Năm 1972, ông công tác tại Tổng Công ty Xuất nhập khẩu thủ công mỹ nghệ Artexport của Bộ Ngoại thương. Biết khả năng của ông, Thứ trưởng Bộ Ngoại thương thời đó là Lý Ban giao cho ông nhiệm vụ nghiên cứu xuất khẩu hoa tươi từ Việt Nam sang Nga. Ông Nguyễn Bá Mưu cho biết, hoa là mặt hàng khó bảo quản: Sáng tươi, chiều héo, tối có khi phải bỏ đi. Trong khi đó, từ Việt Nam sang Nga chuyển bằng máy bay hết 14 giờ. Phải làm sao khi hoa giao cho bạn hàng và vẫn tươi thêm ít nhất một tuần lễ là bài toán khó.

 

 

Công tác tại Phòng Kỹ thuật xuất khẩu hoa, thật tình cờ, trong thời gian đó, ông Mưu được tiếp một đoàn thương nhân Nhật Bản tìm đến mua các nguyên liệu cây cỏ, hoa lá khô của Việt Nam để mang về nước làm thành những tác phẩm nghệ thuật. Là người trực tiếp đảm nhiệm công việc này, ông Mưu nhanh chóng lên vùng rừng núi Ba Vì tìm những nguyên liệu mà phía Nhật yêu cầu. Ba container nguyên liệu đã được xuất sang Nhật theo yêu cầu. Sau khi hoàn thành, thương nhân Nhật đã quay lại tặng sản phẩm mà trước kia chính ông Mưu đã cất công tìm nguyên liệu. Nhìn tác phẩm tranh ghép lá, hoa khô thật đơn giản nhưng tuyệt đẹp, ông nghĩ: “Thật không ngờ những nguyên liệu rất bình thường kia lại có thể làm nên được những tác phẩm đẹp như vậy. Đây là một nghề rất có tiềm năng ở nước ta”.

Vốn là người yêu thiên nhiên, hoa lá, cây cỏ từ nhỏ nên đối với ông được tìm tòi về nghệ thuật hoa lá khô thực sự là một niềm đam mê lớn. Từ đó, trong quá trình làm hoa tươi, ông Mưu cũng kiên trì đi sâu nghiên cứu về lá, hoa khô. Bên cạnh đó, ông còn mua thêm những cuốn sách tìm hiểu về loại hình nghệ thuật này.

 

 

Sau nhiều năm nghiên cứu, năm 1997, ông Mưu đã cho ra những sản phẩm đầu tiên dán nhãn Hoa khô Việt Nhật với giá chỉ bằng 1/3 hoa khô nhập ngoại. Với những tác phẩm về tranh ghép lá, hoa khô độc đáo nhưng vô cùng dân dã, nghệ nhân Nguyễn Bá Mưu đã đem lại sự “bất tử” cho hoa, lá. Từ năm 1998 đến nay, nghệ nhân Nguyễn Bá Mưu liên tục xuất xưởng những sản phẩm với nội dung thấm đẫm chất văn hóa Việt như: Làng quê Việt Nam, phố cổ Hà Nội, tranh dân gian (đám cưới chuột, hứng dừa).

 

 

Những bức tranh ghép lá, hoa khô của nghệ nhân Nguyễn Bá Mưu có giá trị lớn đã được xuất khẩu sang nhiều nước như: Hàn Quốc, Nhật Bản… và được tham dự các triển lãm trong nước và quốc tế. Với những đóng góp của mình, nghệ nhân Nguyễn Bá Mưu đã được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2010 và Nghệ nhân Nhân dân năm 2016.

Khi tuổi đã cao, nghệ nhân Nguyễn Bá Mưu đã mở lớp tại nhà để truyền lại những kiến thức, nghệ thuật tranh ghép lá, hoa khô cho những người đam mê. Với nghệ nhân Nguyễn Bá Mưu, làm nghề ghép tranh lá, hoa khô phải có tâm và nắm bắt đủ 3 yếu tố: Hoa, hóa và họa. Hoa là nguyên liệu làm nên sản phẩm. Hóa là sử dụng các sắc màu làm cho hoa lá bền lâu hơn mà vẫn giữ được vẻ tự nhiên và thân thiện môi trường. Còn họa là tư duy, cảm quan thẩm mỹ của người nghệ nhân để cho ra đời những tác phẩm nghệ thuật. Ông Mưu cho rằng, kỹ năng mình dạy học trò chỉ là nền tảng còn chính học trò sẽ phải tìm tòi sáng tạo và tiếp bước con đường mà ông đã dày công nghiên cứu.

 

 

 
 

-------------------------------------------------

Chính bởi những giá trị đặc biệt đó, Trung tâm TOP Việt Nam – Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã quyết định đề cử Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Bá Mưu vào TOP 500 Kỷ lục bất biến Việt Nam: "Nghệ nhân tranh hoa lá khô đầu tiên của Việt Nam". Đây là hành trình tìm kiếm và đề cử Top 500 Kỷ lục Việt Nam không thể thay thế được, từ đó góp phần quảng bá các giá trị đặc biệt của đất nước và con người Việt Nam nói chung cũng như các giá trị của từng địa phương nói riêng. 

Mọi thông tin xin gửi về:

Ban quản lý Hành trình tìm kiếm và quảng bá TOP 500 Kỷ lục bất biến Việt Nam

Email: 

Ms Diệu Phi (Quản lý hành trình) - 0333108555 

Trung tâm TOP Việt Nam – Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings)


Diệu Phi – VietKings (tổng hợp và biên tập, ảnh Internet)