[VIETKINGS-TOPPLUS đề cử lần 1/2023] TOP 500 Kỷ lục bất biến Việt Nam (P.43): Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 – Đơn vị thực hiện thành công ca ghép chi thể từ người cho sống đầu tiên tại Việt Nam

15-11-2023

(kyluc.vn) Ngày 24/2/2020, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 công bố đã thực hiện thành công ca ghép chi thể đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á, đồng thời cũng là ca ghép chi thể đầu tiên trên thế giới lấy từ người cho sống.

Năm 2016, anh Phạm Văn Vương (Thanh Trì, Hà Nội) bị tai nạn lao động do máy đột dập khiến 1/3 dưới cẳng tay và bàn tay trái dập nát, biến dạng hoàn toàn. Anh Vương được đưa đến bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cấp cứu. Do vết thương dập nát quá nặng nề và hoàn toàn không có khả năng bảo tồn, các bác sĩ đã buộc phải chỉ định cắt 1/3 dưới cẳng tay trái cho anh. Nỗi đau tinh thần khi mất cánh tay còn quá trẻ, đã khiến anh suy sụp, cuộc sống gặp nhiều khó khăn.

Ngày 3/1/2016, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận một ca bệnh nặng và phức tạp, bệnh nhân bị băng chuyền của máy tải gạch cuốn và đè ép trực tiếp lên tay trái từ vùng 1/3 dưới cẳng tay cho đến sát nách. Trong 3 tuần điều trị với 3 lần mổ, mặc dù các bác sĩ đã nỗ lực cứu cánh tay cho bệnh nhân nhưng vẫn xuất hiện tình trạng hoại tử vùng khuỷu tay và cơ, nhiễm trùng không cứu vãn được và đe doạ tính mạng bệnh nhân. Sau khi được hội chẩn nhiều lần, các bác sĩ đã thống nhất chỉ định phải cắt cụt chi thể ngang mức 1/3 trên cánh tay. Tuy nhiên, sau nhiều lần thăm khám cho bệnh nhân, các bác sĩ nhận thấy 1/3 cẳng tay dưới lại có khả năng phục hồi chức năng và có thể sử dụng để ghép cho những bệnh nhân bị cụt ở vị trí tương ứng mặc dù bàn tay của bệnh nhân cũng đã bắt đầu thay màu, thiếu dưỡng thể... Sau khi nghe giải thích của các bác sĩ, bệnh nhân và gia đình đã đồng ý và tự nguyện hiến một phần chỉ thể của mình cho bệnh nhân khác như một nghĩa cử nhân văn cao đẹp. 

 

Anh Vương và ê kíp y bác sĩ của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

 

Ngày 24/2/2020, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và luôn trong điều kiện sẵn sàng, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, GS.TS. Mai Hồng Bàng cùng các bác sĩ trong ê kíp phẫu thật đã hội chẩn đặc biệt và quyết định sẽ thực hiện ca mổ “ghép bằng tay mới” cho bệnh nhân Vương. Ê kíp mổ hoàn toàn do GS.TS. Nguyễn Thế Hoàng, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cùng các bác sĩ của bệnh viện thực hiện. Sau 8 giờ, ca mổ “ghép cẳng tay và bàn tay mới” từ người hiến sống cho bệnh nhân Vương được thực hiện thành công. Tất cả các cấu trúc giải phẫu đã phục hồi và bàn tay ghép được tưới máu đầy đủ giống như tay lành. Một tháng sau ca mổ, bệnh nhân đã có thể sử dụng bàn tay ghép để cầm nắm một số đồ vật thô.

 

Sau khi thực hiện ca phẫu thuật, bệnh nhân Vương phục hồi tốt

 

Theo GS.TS. Nguyễn Thế Hoàng, người trực tiếp thực hiện ca ghép chi cho bệnh nhân, cũng là một trong những người đã thực hiện ghép 2 chi đầu tiên cùng ê kíp bác sĩ người Đức cho một bệnh người Đức, ghép chi thể đồng loại (ghép bộ phận cơ thể của người khác) rất khác và khó khăn, phức tạp hơn nhiều so với ghép các bộ phận khác (như tim, phổi, gan, thận...) vì bộ phận chi thể có rất nhiều cấu trúc cơ phức tạp từ: Da, cơ (43 cơ), gân, xương, khớp, sụn khớp, mạch máu (8 mạch máu)... Khó khăn nữa là vấn đề chống thải ghép, chống nhiễm khuẩn... ở người nhận, đặc biệt là khó khăn về kỹ thuật do khối cơ của người nhận đã bị bó buộc lâu năm nên vấn đề về mạch máu thần kinh và thải ghép càng khó khăn. Một vấn đề nữa, đây là ca ghép từ người cho sống, nên vấn đề kiểm soát nhiễm khuẩn từ bộ phận này cũng cực kỳ quan trọng.

 

Thành công của ca ghép mở ra hướng điều trị mới trong tương lai, không chỉ ghép chi thể từ người hiến chết não mà còn từ người sống cho những người bệnh không may bị mất đi chi thể.

 

 

Từ năm 1998 đến 2020, mới chỉ có 89 ca ghép chi thể trên thế giới được thông báo trong y văn quốc tế. Trong đó, ghép cẳng tay được thực hiện nhiều nhất là tại Mỹ 24 trường hợp, Trung Quốc là 13 trường hợp, Pháp 11 trường hợp. Tất cả các trường hợp được ghép đều lấy từ nguồn từ người cho chết não. Những thành công trên lâm sàng ghép bàn tay cũng như sự hài lòng của người bệnh là động lực để các trung tâm y khoa trên khắp thế giới khởi động chương trình ghép tay và ghép chi thể. Tại các nước Đông Nam Á, cho đến nay, chưa có một ca ghép chi thể đồng loại nào được thông báo trong y văn thế giới, và đây là ca đầu tiên trên thế giớ ghép chi thể từ người hiến chết não mà còn từ người sống. 

-------------------------------------------------------------------------------

Chính bởi những giá trị đặc biệt đó, Trung tâm TOP Việt Nam – Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã quyết định đề cử Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vào TOP 500 Kỷ lục bất biến Việt Nam: "Đơn vị thực hiện thành công ca ghép chi thể từ người cho sống đầu tiên tại Việt Nam". Đây là hành trình tìm kiếm và đề cử Top 500 Kỷ lục Việt Nam không thể thay thế được, từ đó góp phần quảng bá các giá trị đặc biệt của đất nước và con người Việt Nam nói chung cũng như các giá trị của từng địa phương nói riêng. 

Mọi thông tin xin gửi về:

Ban quản lý Hành trình tìm kiếm và quảng bá TOP 500 Kỷ lục bất biến Việt Nam

Email:

Ms Diệu Phi (Quản lý hành trình) - 0333108555 

Trung tâm TOP Việt Nam – Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings)


Diệu Phi – VietKings (tổng hợp và biên tập, ảnh Internet)