Hầu hết người dân ở làng Andong Russei, Kampong Chhnang, vẫn tiếp tục sản xuất gốm theo cách truyền thống. Một số người thậm chí đã có thâm niên nghề này từ trước thời Khmer Đỏ.

Ở Kampong Chhnang, việc tạo ra gốm và các vật trang trí khác từ đất sét đỏ là truyền thống lâu đời của người dân địa phương, đặc biệt là những người ở các làng Andong Russey, Kdei Tnaot và Trapeang Sbov thuộc huyện Rolea Ba’ier. Những sản phẩm gốm đất sét đỏ này không chỉ tạo ra nghề nghiệp cho nhiều người dân làng, mà còn tạo nên bản sắc đặc biệt cho người dân Kampong Chhnang.

Tuy nhiên, sản xuất gốm không còn là thu nhập chính của làng Andong Russey, người dân ở làng đã tận dụng lượng khách du lịch đến khu vực này ngày càng tăng để thành lập các công ty du lịch.

Để thu hút khách du lịch, họ đã lắp đặt một đài phun truyền thống làm từ một chiếc bình ở lối vào và một chiếc giường tre dài để du khách có thể ngồi xem họ làm gốm.

Cộng đồng Du lịch Andong Russei được thành lập nhằm quảng bá các nghề thủ công địa phương và tạo thêm thu nhập cho các gia đình. Dù vậy, tổ chức đã phải đối mặt với một số khó khăn do lượng gia đình tham giá ít ỏi.

Trong số 400 gia đình ở làng Andong Russei, chỉ có 15 gia đình tham gia tổ chức.

“Đôi khi, chúng tôi mời dân làng họp mặt để họ tìm hiểu thêm về lòng hiếu khách trong ngành dịch vụ, du lịch. Tuy nhiên, nhiều người không muốn đến vì cho rằng việc đó lãng phí thời gian và sẽ không thu được lợi ích gì”, Sambon, phụ trách Cộng đồng Du lịch Andong Russei, cho biết.

Được thành lập cách đây vài năm, Cộng đồng Du lịch Andong Russei cho phép khách du lịch tận mắt trải nghiệm quá trình sản xuất chậu đất sét. Khách du lịch cũng có thể xem cách dân làng sản xuất đường cọ, bao gồm cả việc xem họ trèo lên cây cọ và đun sôi nước cọ.

Sambon nói: “Mặc dù chúng tôi gặp nhiều khó khăn nhưng tôi vẫn mong muốn tổ chức được duy trì hoạt động”.

Uon Pov, 60 tuổi, ngồi trong xưởng của mình, nơi có đầy những sản phẩm gốm lớn nhỏ, hoàn thiện và chưa hoàn thiện, được làm từ đất sét địa phương. Bà kể rằng bà đã học cách làm tất cả các loại nồi và sản phẩm gốm từ mẹ mình từ khi còn rất nhỏ. Bà bắt đầu giúp mẹ làm nồi trong thời gian rảnh rỗi sau giờ học khi mới 9 tuổi.

Người dân làng luôn sẵn lòng chia sẻ kỹ năng và kiến thức về nghề gốm với du khách tò mò. Sambon, người đã học nghề gốm từ mẹ và giờ đây đang truyền lại nghề này cho con gái mình, cho biết: “Rất nhiều người đến thăm làng. Họ đến từ Siem Reap, Battambang và Phnom Penh, cũng như từ ngoài Campuchia".

Bà Chea Muon, 85 tuổi, đã làm gốm từ rất lâu. Ảnh: Hong Menea

Dân làng được đào tạo một phương pháp hiện đại hơn là sử dụng bánh xe ném (throwing wheel). Phương pháp này bao gồm việc tạo hình chiếc lọ bằng một mái chèo gỗ dùng để đập đất sét, được đỡ bằng một núm gỗ tròn bên trong.

“Du khách có thể xem chúng tôi làm việc hoặc học nghề. Họ có thể làm những chiếc bình bằng đất sét và mang về nhà,” Teang Sophan, từ Xưởng gốm Kampong Chhnang, một doanh nghiệp liên kết với Dự án Đồ gốm Truyền thống Campuchia, cho biết.

“Khách du lịch đến để xem chúng tôi làm gốm. Nếu họ không muốn mua thì cũng không sao. Chúng tôi sẽ không tính phí họ. Hiện nay rất ít khách du lịch đến thăm xưởng vì hầu hết họ đi dạo quanh làng để xem dân làng hành nghề gốm ra sao,” Sophan nói.

Với sự pha trộn giữa kiến thức cổ xưa và kỹ thuật hiện đại, làng gốm Kampong Chhnang đã tạo ra những sản phẩm gốm độc đáo, thu hút sự quan tâm của du khách từ khắp nơi trên thế giới. Đến với Kampong Chhnang, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những sản phẩm gốm tinh xảo, mà còn được trải nghiệm quá trình sản xuất gốm truyền thống, tìm hiểu về lịch sử và văn hóa độc đáo của người dân nơi đây.

Theo Tổ chức Kỷ lục Đông Dương - Indochinakings.org