[Thế giới sưu tập] (P.15) Vị linh mục và bộ sưu tập đèn cổ kỷ lục có một không hai

15-07-2016

(Kỷ lục-VIETKINGS) Hơn hai thập kỷ trôi qua, Linh mục Nguyễn Hữu Triết vẫn say mê thú vui sưu tập đèn cổ với ước nguyện các thế hệ mai sau được chiêm ngưỡng lại những thứ mà cha ông đi trước đã tạo lập. Có người đã ví ông như một vị “thần đèn” hay Người “chép sử” bằng đèn cổ


Linh mục Nguyễn Hữu Triết

 

Cơ duyên với sưu tập đèn cổ

Linh mục Nguyễn Hữu Triết (SN 1945) hiện là Chánh xứ Tân Sa Châu, ngụ quận Tân Bình, TP. HCM. Hỏi cơ duyên nào đưa linh mục Triết đến với thú sưu tầm đèn dầu cổ, ông cho biết: “Cách đây hơn 20 năm, khi vị giáo xứ già qua đời, tôi dọn dẹp phòng của ông thì vô tình nhìn thấy có sáu chiếc đèn dầu cũ. Quý trọng những hiện vật của người đã khuất, tôi bắt đầu tìm tòi nghiên cứu về đèn dầu cổ”.

Linh mục Nguyễn Hữu Triết tìm đến với những ngọn đèn dầu vì nó đã thắp lên ánh sáng cho đời và cũng chính là tìm đến dòng ánh sáng vẫn cháy trong tâm tưởng. Ông bảo: “Tôi có ý sưu tập đèn bởi đèn gần gũi với đời sống con người. Dân tộc nào cũng cần đèn, cần đến ánh sáng mà ngọn đèn mang lại”.

 


Một góc bộ sưu tập đèn cổ

 

Bắt đầu từ năm 1994, Cha Triết bắt đầu sưu tập những chiếc đèn cổ. Đi đến đâu, dù trong hay ngoài nước, hễ tìm được chiếc đèn xưa cũ ông lại mua mang về. Có cái giá rẻ, nhưng cũng có cái hàng chục triệu đồng. Góp nhặt những đồng tiền tiết kiệm được, linh mục Triết mua đèn dầu cổ về trưng bày trong “bảo tàng” do chính ông gây dựng. Suốt hơn 20 năm đam mê và tìm tòi, ông đã có một bộ sưu tập đồ sộ với hơn 1.500 đèn dầu cổ. Chúng được xem như kho tàng quý lưu giữ nét văn hóa truyền thống vùng miền của Việt Nam và nhiều nền văn hóa trên thế giới. Nổi bật là cây đèn gốm Sa Huỳnh có niên đại hơn 2.500 năm.

 

2 cây đèn dầu Sa Huỳnh

 


Đèn tráng men Aladin trên 200 tuổi
 

 

 

Ngoài ra có nhiều chiếc đèn được làm từ thời Đông Sơn, thời Lý, Trần, Lê, Mạc... lại có chiếc xuất xứ từ nền văn minh Ả Rập. Những chiếc đèn bằng sứ thời nhà Lý chỉ là một chiếc đĩa đơn giản, đến những chiếc đèn Pháp chứa được 7,5 lít dầu, chiếc đèn Ấn Độ cao 1,5m, có tới 5 ngọn. Rồi có chiếc đèn bằng sứ thời vua Đạo Quang (nhà Thanh, Trung Quốc) và cả những chiếc đèn Chăm-pa của các thế kỷ VII, VIII. Đó còn là những chiếc đèn cổ của các nước Nhật, Anh, Mỹ, Đức, Malaysia... Những chiếc đèn cổ trong và ngoài nước đều góp mặt nơi đây làm phong phú cho bộ sưu tập đèn cổ này. Những chiếc đèn dầu với nhiều kiểu dáng lạ mắt, chạm trổ tinh xảo và độc đáo không chỉ thu hút được khách trong nước mà còn làm say mê du khách nước ngoài.

 

 

Tôi chỉ là người “nhặt nhạnh những thứ mà người ta đã bỏ đi

Không nhận mình là nhà sưu tập, linh mục Triết cho rằng, mình chỉ là một người đi nhặt những chiếc đèn cũ và mang về, đơn giản đó như là một thói quen. Một thói quen theo cả một hành trình. Đơn giản vậy thôi. “Với tôi, sưu tập là một niềm vui, nhất là khi sưu tập được một hiện vật mình ưa thích, niềm vui đó được nhân lên gấp đôi. Khi cổ vật được đưa ra cho mọi người thưởng lãm thì niềm vui đó lại được nhân lên gấp ba, bốn lần”.

Ông cho biết, đối với những cây đen "Càng cũ lại càng quý hiếm, càng vỡ lại càng đáng để trân trọng". Dù bắt đầu sưu tập đèn từ những năm 90, Linh mục Triết vẫn thấy nuối tiếc vì mình sưu tập đèn muộn quá để lỡ đi nhiều chiếc đèn cổ và quý. Đam mê đèn, vị linh mục còn nghiên cứu để tự đặt tên, tìm nguồn gốc, xuất xứ của từng cây và định vị chúng trong những khoảng thời gian ra đời.

 

Đèn Châu Chấu của người thợ Đồng bằng sông Cửu Long hơn 200 tuổi

 

Bộ Đèn Hạc đồng thời Đông Sơn hơn 2.000 tuổi

 

Đèn dầu Oliu Israel đầu thế kỷ XXI.

Đèn dầu Oliu Israel đầu thế kỷ XXI.

 

Đèn dầu lạc Indonesia thế kỷ XVI- XVIII.

Đèn dầu lạc Indonesia thế kỷ XVI- XVIII.
 

Dù mất bao công sức sưu tầm, bỏ không ít tiền của và thời gian, nhưng linh mục Triết không giữ cho riêng mình mà có nguyện vọng đem bộ sưu tập của mình phục vụ mọi người. linh mục, những chiếc đèn cũng ẩn chứa trong đó những góc khuất của cuộc sống ngày xưa và cả nếp nghĩ của người xưa. Hiện giờ, gần 1.000 cây đèn trong số hơn 1.500 cây đã được ông chuyển cho giáo phận TP. HCM và thánh địa La Vang để mọi người có thể thưởng ngoạn.

Hiện nay, Cha Triết vẫn tiếp tục tìm kiếm để bộ sưu tập đèn cổ của mình ngày càng phong phú.  Nhìn vào bộ sưu tập đèn cổ của Linh mục Nguyễn Hữu Triết, mọi người đều cảm nhận nỗ lực rất lớn của ông trong hành trình tìm lại những công cụ, vật dụng thắp sáng của người xưa còn tồn tại cho đến hôm nay.


Quỳnh Ngọc - Kyluc.vn (Hình: Internet)