Hơn 100 nữ sinh vùng cao 'thêu' nét đẹp Lào Cai trên tấm tranh thổ cẩm xác lập Kỷ lục Việt Nam

26-12-2023

(Kyluc.vn) Với chủ đề về các đ���a danh nổi tiếng tại huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, tấm tranh thêu thổ cẩm có diện tích 18m2 được thực hiện trong 2 năm, là niềm tự hào của Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT huyện Bát Xát. Thông qua tấm tranh thêu tay này, hơn 100 nữ sinh đã viết nên truyền thống của nhà trường, của quê hương Lào Cai bằng văn hóa truyền thống, đậm đà bản sắc dân tộc.

 

Tấm tranh thêu khổng lồ thể hiện tình yêu của thế hệ trẻ đối với nghề thêu tay truyền thống Việt Nam

Ngày 7/10/2021, được sự nhất trí thông qua của Hội đồng nhà trường, thiết kế của tấm tranh thêu thổ cẩm “Trường học vùng cao” chính thức được ra mắt trước toàn trường PTDTNT THCS&THPT huyện Bát Xát. Mũi thêu đầu tiên được thực hiện bởi các em học sinh trong Câu lạc bộ Thêu lớp 11 khóa học 2021- 2022.

Tấm tranh thêu có diện tích 18m2 (rộng 3m x dài 6m), được thêu bằng các loại chỉ thêu cotton, tơ tằm, len, trên chất liệu vải thô và vải thổ cẩm. Tấm tranh thêu khổng lồ này được hoàn thiện trong 2 năm (2021-2023) bởi bàn tay khéo léo của 103 em nữ sinh và 02 giáo viên hướng dẫn của trường. Các em đã sử dụng kết hợp giữa kỹ thuật thêu tay truyền thống của người Kinh với kỹ thuật thêu thổ cẩm của người H'Mông và người Dao, tạo nên một bức tranh thêu độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

 

Tỉ mỉ từng đường kim, mũi chỉ, 2 thầy cô hướng dẫn và 103 nữ sinh của Trường PTDTNT THCS&THPT huyện Bát Xát đã hoàn thiện bức tranh trong 2 năm với 23.800 buổi thêu. 

 

Tấm tranh thêu thổ cẩm "Trường học vùng cao" có diện tích 18m2 (rộng 3m x dài 6m), được thực hiện trong suốt 2 năm. 

 

Từ tấm tranh thêu “Trường học vùng cao”, tinh hoa văn hóa nghệ thuật thêu đã được chắt lọc, kế thừa và phát triển. Không những thế, thông qua các tầng lớp nội dung, thiết kế của tấm tranh còn là sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố nghệ thuật với tình yêu quê hương, cảnh đẹp của tỉnh Lào Cai nói chung, huyện Bát Xát nói riêng. 

Nội dung thứ nhất: Mô tả địa điểm cư trú của trường PTDTNT THCS&THPT huyện Bát Xát từ khi được thành lập đến nay, từ vùng cao Ý Tý chuyển dần về khu vực thị trấn Bát Xát, tỉnh Lào Cai.

 

Bức tranh thể hiện 5 địa điểm của ngôi trường kể từ khi thành lập tại xã vùng cao Y Tý đến địa điểm hiện nay tại tổ 9, Thị trấn Bát Xát.

 

Nội dung thứ hai: Mô tả những địa danh, cảnh đẹp nổi tiếng mang đặc trưng riêng của huyện vùng cao Bát Xát: Cột cờ Lũng Pô cao 31,43m; những thửa ruộng bậc thang trùng trùng điệp điệp; hình ảnh suối Mường Hum; cảnh quan thiên nhiên và bản làng người Hà Nhì xã Y Tý; núi Lảo Thẩn với độ cao 2.860m so với mực nước biển.

 

Bức tranh về cảnh đẹp của quê hương huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai hài hòa về màu sắc trong từng sợi chỉ, tỉ mỉ trong từng mũi kim. 

 

Nội dung thứ ba: Lưu giữ những kĩ thuật thêu truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số kết hợp với các kĩ thuật thêu truyền thống của người Kinh. Đó là các kĩ thuật thêu dấu nhân, dấu cộng, dấu trừ, móc xích của người H'Mông, người Dao, kết hợp với các kĩ thuật thêu đâm xô, thêu bạt, thêu móc xích, thêu lưới vặn, thêu sa hạt đột, thêu nối đầu, thêu bỏ, thêu giáp tỉa, thêu chăng chặn... của người Kinh. Những kĩ thuật thêu truyền thống đó vừa là “công cụ” để thực hiện tấm thêu, vừa là “bảo bối” cần được lưu giữ và bảo tồn. Các hình ảnh trong tranh vừa có sự mềm mại, uyển chuyển của nghệ thuật thêu tay dân tộc Kinh vừa có nét cứng cáp, giản dị từ nghệ thuật thêu thổ cẩm của đồng bào người H'Mông, người Dao.

 

Các mũi thêu truyền thống được các em nữ sinh của trường trau dồi, luyện tập và thực hiện trên tấm thêu.

 

Sau đúng hai năm, ngày 7/10/2023, Tấm tranh thêu thổ cẩm “Trường học vùng cao” đã được hoàn thiện, nhà trường đã gửi hồ sơ đăng ký đến Tổ chức Kỷ lục Việt Nam - VietKings. Qua quá trình xem xét hồ sơ và so sánh hệ thống dữ liệu cùng những ý nghĩa đặc biệt mà thầy cô và học sinh Trường PTDTNT THCS&THPT huyện Bát Xát đã thực hiện trong thời gian quaTổ chức Kỷ lục Việt Nam - VietKings chính thức xác lập Kỷ lục với nội dung: Trường học vùng cao”- Tấm tranh thêu thổ cẩm lớn nhất do các nữ sinh Trung học Phổ thông thực hiện, có chủ đề về các địa danh tại huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. 

 

Tấm tranh thêu thổ cẩm tra mắt toàn trường.

 

Có thể nói, tấm tranh thêu thổ cẩm “Trường học vùng cao” là một minh chứng đặc biệt cho sự kế thừa, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống do cha ông để lại. Cụ thể là sự bảo tồn và phát huy về kỹ thuật thêu đặc sắc, tinh xảo của nghệ thuật thêu tay người Kinh và thổ cẩm của người Dao và H'Mông. Thông qua tấm thêu thầy và trò trường PTDTNT THCS&THPT huyện Bát Xát muốn lan tỏa nghệ thuật thêu tay truyền thống của người Việt đến thế hệ trẻ Việt Nam và bạn bè Quốc tế. Giúp các thế hệ trẻ Việt Nam thêm yêu quý, tự hào về nghề truyền thống của cha ông để lại. Đồng thời góp phần tuyên truyền giáo dục tư tưởng, ý thức bảo tồn và phát huy các giá trị bản sắc văn hóa dân tộc. Đặc biệt là giới thiệu, khẳng định nét đặc thù và thành tựu của giáo dục vùng cao Lào Cai với các địa phương trong nước và quốc tế.

Bằng xác lập Kỷ lục Việt Nam chính thức trao đến nhà trường tại sự kiện Hội ngộ Kỷ lục gia Việt Nam lần thứ 53 tại Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 06/01/2024.

 

Thầy Lê Huy Phú - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT huyện Bát Xát đại diện nhận bằng xác lập Kỷ lục tại sự kiện.

 

Trường PTDTNT THCS&THPT huyện Bát Xát - Gần 50 năm giảng dạy và đào tạo nguồn nhân lực 

Nhằm đáp ứng yêu cầu tạo nguồn cán bộ người dân tộc thiểu số sau ngày miền Bắc được giải phóng, hệ thống trường thanh thiếu niên dân tộc được thành lập, sau này phát triển thành hệ thống trường Phổ thông Dân tộc nội trú. Trường thiếu niên dân tộc huyện Bát Xát ra đời trong hoàn cảnh lịch sử đó, nhà trường được thành lập tháng 5/1974 theo Quyết định số 360/QĐ-UBHC ngày 23/5/1974 của Ủy ban Hành chính tỉnh Lào Cai. Cho đến nay, nhà trường đã trải qua gần 50 năm tồn tại và phát triển, một chặng đường dài gian nan, thử thách với bao thăng trầm. Khi mới thành lập nhà trường đóng tại xã Y Tý, chỉ đào tạo cấp tiểu học, những năm đầu tiên nhà trường rất khó khăn về mọi mặt, thầy và trò nhà trường đã vượt lên khó khăn đặt những “viên gạch đầu tiên” để xây dựng nhà trường trong sự đùm bọc, che chở của nhân dân xã Y Tý. 

Tháng 7/2015, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú huyện Bát Xát được Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai công nhận trường đạt chuẩn quốc gia, đánh dấu sự trưởng thành của nhà trường, đồng thời đảm bảo các điều kiện để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục toàn diện.  

Tháng 12/2015, nhà trường được UBND tỉnh Lào Cai quyết định nâng cấp thành trường có hai cấp học (trung học cơ sở và trung học phổ thông) và mang tên trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS&THPT huyện Bát Xát, trực thuộc Sở GD&ĐT tỉnh Lào Cai.

 

 Từ tháng 8/2020, nhà trường chuyển đến tổ 9, thị trấn Bát Xát và định cư ở địa điểm hiện nay.

 

Qua gần 50 năm, trường Phổ thông Dân tộc nội trú huyện Bát Xát đã đào tạo hàng nghìn học sinh có trình độ tiểu học (ở những giai đoạn đầu), trình độ trung học cơ sở và hơn 300 học sinh có trình độ trung học phổ thông (5 khóa tốt nghiệp THPT tính đến năm 2023), góp phần quan trọng tạo nguồn đào tạo cán bộ, nguồn nhân lực người dân tộc thiểu số cho huyện vùng cao Bát Xát và cho tỉnh Lào Cai, nhiều học sinh đã trưởng thành, trở thành cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp, góp công sức, trí tuệ vào quá trình xây dựng địa phương ngày càng giàu đẹp. 

 

Trường PTDTNT THCS&THPT Bát Xát đã vinh dự được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh về những thành tích xuất sắc trong phong trào “Đổi mới, phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực năm học 2022-2023”.

 

Sự ra đời của Trường thiếu niên dân tộc huyện Bát Xát năm 1974 là một dấu mốc quan trọng đối với sự nghiệp giáo dục của huyện Bát Xát, mở ra cơ hội học tập cho con em các dân tộc thiểu số cư trú ở vùng cao của huyện Bát Xát. Từ đó cho đến nay, nhà trường đã trở thành địa chỉ giáo dục tin cậy của con em các dân tộc huyện vùng cao Bát Xát.


Kim Huệ (Ảnh: Đơn vị cung cấp, Internet)