[WOWTIMES- Top 100 Đơn vị 100 tuổi] (P.40) Nhà hát Lớn Hải Phòng- 118 năm biểu tượng lừng danh của thành phố Cảng (1904- 2022)

13-07-2022

[VIETKINGS – NIÊN LỊCH &THÀNH TỰU (WOWTIMES)] Nhà hát Lớn Hải Phòng là di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp quốc gia. Nằm ở vị trí trung tâm thành phố Hải Phòng, Nhà hát là nơi chứng kiến nhiều sự kiện cách mạng quan trọng của Hải Phòng và đất nước. Công trình còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa và nghệ thuật.

Nhà hát Lớn Hải Phòng (tên gọi chính thức là Nhà hát Thành phố) là nơi tổ chức những hoạt động văn hóa, chính trị lớn của thành phố Hải Phòng.  Nhà hát được xây dựng vào năm 1904 trên nền một khu chợ cũ của làng cổ An Biên và hoàn thành vào năm 1912. Công trình này được làm theo nguyên mẫu nhà hát Paris, nguyên vật liệu xây dựng mang từ Pháp sang, việc thi công do thợ và nhân công Việt Nam thực hiện dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Pháp.

 

 

Thời Pháp thuộc, nhà hát lớn là nơi sinh hoạt chính trị, văn hoá của người Pháp và những người bản xứ giàu có. Chỉ những gánh hát từ Pháp sang hoặc những gánh hát nổi tiếng trong nước mới được biểu diễn tại đây và chỉ người giàu có mới đủ tiền mua vé vào xem.

 

 

Nhà hát được thiết kế phỏng theo kiến trúc của các nhà hát Pháp thời trung cổ, quá trình xây dựng kéo dài từ năm 1904 đến 1912 mới xong và toàn bộ nguyên vật liệu được chuyển từ Pháp sang. Cùng với Nhà hát Lớn Hà Nội và Nhà hát Thành phố tại TP Hồ Chí Minh, Nhà hát Lớn Hải Phòng là một trong số ít những nhà hát được Pháp xây dựng tại Việt Nam trong giai đoạn này. Hiện tại sau nhiều lần trùng tu, sửa chữa, cơ bản Nhà hát Lớn vẫn giữ được kiến trúc ban đầu.

 

 

Nhà hát thành phố còn là nơi sinh hoạt, thưởng thức nghệ thuật của đông đảo các tầng lớp nhân dân lao động thành phố cảng. Những buổi hoà nhạc các chương trình biểu diễn – liên hoan nghệ thuật; những ngày hội văn hoá công nhân lao động, của các lực lượng vũ trang, của người cao tuổi, hội cựu chiến binh, thanh niên, thiếu nhi góp phần làm phong phú đời sống văn hoá tinh thần của người dân Hải Phòng.

 

Kiến trúc Nhà hát Lớn Hải Phòng

 

Nhà hát thành phố Hải Phòng là một trong 3 nhà hát lớn kiến trúc kiểu Pháp được xây dựng ở Việt Nam

 

 

Không gian bên trong khu vực biểu diễn theo kiến trúc Baroque

 

 

 Nhà hát có sân khấu, 2 tầng ghế khán giả, với sức chứa khoảng 300 quan khách. 
Xung quang hội trường chính bố trí các cửa hình mái vòm theo kiểu Gothic. 
Tại tầng hai của hội trường được thiết kế 2 hàng ghế, chia thành 8 ô.

 

 

Ngoài hội trường lớn dành cho việc tổ chức các sự kiện quan trọng,
 trên tầng 2 cũng như chung quanh tòa nhà còn được thiết kế, 
bố trí gần 10 phòng lớn nhỏ phục vụ cho hội họp, thảo luận...

 

(WOWTIMES) Những cột mốc đáng nhớ trong hành trình 121 năm của Nhà hát Lớn Hải Phòng

Đầu thế kỷ XX dân số Hải Phòng vào khoảng 16.000 người trong đó quân đội Pháp, kiều dân Pháp cũng chiếm hàng ngàn người. Vì vậy chính phủ Pháp chủ trương xây dựng một nhà hát có quy mô lớn ở trung tâm nội thành, nơi tiếp điểm của khu người Âu, khu người Hoa, khu người Việt theo quy hoạch của chính quyền Pháp. Địa điểm được chọn để xây dựng “Nhà hát tây’’ theo cách gọi của nhân dân ta thời bấy giờ, là nền chợ cao ráo, rộng rãi của làng cổ An Biên trông ra ngòi Liêm Khê.

Năm 1904, Nhà hát chính thức được khởi công xây dựng và hoang thành vào năm 1912.

 

 

Nhà hát Thành phố được thiết kế rất công phu, kiểu cách theo nguyên mẫu của nhà hát Pari. Nguyên vật liệu được mang từ Pháp sang . Việc xây dựng do người Việt Nam thực hiện dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Pháp. Nhà hát cao 2 tầng, trần hình vòm tạo tiếng vang và làm tăng chiều cao của nhà hát, vòm trần vẽ các hoa văn trang trí ghi tên các nhạc sĩ, kịch sĩ lừng danh như : Mozad, Betthoven, Molieré, Conneille.

Thời Pháp thuộc, nhà hát Thành phố là nơi sinh hoạt chính trị, văn hoá của người Pháp và những người bản sứ giàu có, Chỉ những gánh hát từ Pháp sang hoặc những gánh hát nổi tiếng của nước ta mới được biếu diễn ở đây và những người giàu có mới đủ tiền mua vé vào xem. Hàng năm Pháp cũng tổ chức phát phần thưởng cho học sinh giỏi tại đây để mị dân và khuyến khích những người phục vụ cho họ.

 

 

Ngày 23/8/1945, hàng vạn nhân dân Hải Phòng, Kiến An đã đổ về quảng trường nhà hát Thành phố họp mít tinh đón chào sự kiện Uỷ ban cách mạng lâm thời ra mắt đồng bào

Ngày 20/10/1946 nhà hát Thành phố và các đường phố Hải phòng được trang hoàng cờ hoa rực rỡ đón Bác Hồ từ Pháp trở về. Sáng ngày 21/10/1946 tại cuộc mít tinh với nhân dân Hải Phòng tại Quảng trường nhà hát Thành phố  Bác nói: “ Mọi người đồng tâm hiệp lực, chắc chắn thành phố Hải Phòng trở thành thành phố gương mẫu của cả nước” . Cuộc đón tiếp Bác Hồ thực sự là cuộc biểu dương lực lượng của nhân dân Hải Phòng trước kẻ thù hung bạo đang âm mưu gây chiến tranh xâm lược.

Ngày 20/11/1946, tại nhà hát Thành phố đã diễn ra cuộc chiến ác liệt giữa một tiểu đoàn quân đội viễn chinh Pháp , có xe tăng, xe bọc thép yểm trợ với 39 chiến sĩ tự vệ, tuyên truyền viên do trung đội trưởng Đặng Kim Nở chỉ huy. Trận đánh không càn sức kéo dài suốt 4 ngày đêm. Trong tình thế bị bao vây, cô lập hoàn toàn, các chiến sĩ của ta đã chiến đấu anh dũng hy sinh đến ngày cuối cùng bảo vệ nhà hát, gây cho địch nhiều thiệt hại.

Sau ngày giải phóng Hải Phòng ( 13/05/1955) nhà hát Thành phố trở  thành địa điểm để tổ chức các hoạt động chính trị,  văn hoá, xã hội phục vụ nhân dân, nơi diễn ra nhiều sự kiện trọng đại, kỷ niệm những ngày lễ lớn của đất nước và Thành phố.

 

 

Năm 1955, Thành uỷ, HĐND – UBND giao cho Sở VHTT lập dự án khả thi tu bổ, tôn tạo, nâng cấp nhà hát Thành phố.

Cùng với sông Lấp, nhà triểm lãm Thành phố, tượng đài nữ tướng Lê Chân, khu vực quán hoa, đài phun nước, dải vườn hoa trung tâm. Nhà hát thành phố là một điểm nhấn tạo nên một quần thể không gian đẹp, tổ điểm cho Thành phố Cảng thêm lộng lẫy, thu hút nhiều đoàn khách du lịch trong và ngoài nước.

Nhà hát Thành phố một di tích lịch sử văn hoá có giá trị của Thành phố, là nơi thường diễn ra các sự kiện chính trị, văn hoá quan trọng chứng kiến những bước phát triển của thành phố, nơi gửi gắm những ước mơ hoài bão, nơi gắn bó tình cảm tinh thần của các tầng lớp nhân dân, nơi toả sáng văn hoá, chứa đựng những giá trị tinh thần của thành phố cảng trung dũng quyết thắng.


Quyên Nguyễn - Wowtimes (Tổng hợp)