Tiền thân của Vietcombank là Sở Quản lý Ngoại hối thuộc Ngân hàng Quốc gia Việt Nam được thành lập ngày 20/01/1955 theo Nghị định 443/TTg của Thủ tướng Chính phủ. Năm 1961, Sở Quản lý Ngoại hối được đổi tên thành Cục Ngoại hối thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo Nghị định 171/CP ngày 26/10/1961 của Hội đồng Chính phủ. Đơn vị này vừa thực hiện chức năng tham mưu, nghiên cứu chính sách quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngoại hối, vừa tiến hành các hoạt động nghiệp vụ kinh doanh của một Ngân hàng Thương mại Đối ngoại.

Ngày 30/10/1962, Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 115/CP thành lập Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam với nhiệm vụ kinh doanh ngoại hối, thanh toán quốc tế, tín dụng quốc tế, cho vay ngoại thương, tham gia quản lý ngoại hối, góp phần bảo vệ tiền tệ và tài sản nhà nước, tăng cường mở rộng quan hệ kinh tế, chính trị và giao lưu văn hóa với nước ngoài. Ngày 01/04/1963 Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam chính thức đi vào hoạt động.

Trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ ác liệt, Vietcombank đã đảm đương thành công nhiệm vụ lịch sử lớn lao là một Ngân hàng Thương mại đối ngoại duy nhất tại Việt Nam, vừa đáp ứng nhu cầu ngoại tệ cho nền kinh tế của hậu phương miền Bắc, vừa làm tròn nhiệm vụ cung ứng ngoại tệ cho chiến trường miền Nam, hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước mà tiêu biểu là hoạt động của B29. 

Tháng 4/1965 theo chỉ thị của Bộ Chính trị, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã thành lập một tổ chức chuyên trách nghiệp vụ thanh toán đặc biệt với bí danh B29 tại Vietcombank. Ra đời với một cơ cấu tổ chức rất gọn nhẹ, B29 hoạt động đơn tuyến và bảo mật đến mức tối đa được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Chính trị và Thường vụ Trung ương Cục Miền Nam. Với hơn 10 người hoạt động trong thời gian 10 năm, Quỹ Ngoại tệ đặc biệt B29 đã tham gia vận chuyển và chuyển khoản một lượng lớn ngoại tệ chi viện cho chiến trường miền Nam. “Con đường chuyển tiền” gắn với bí số B29 đã trở thành một trong 5 “đường mòn Hồ Chí Minh” huyền thoại, đóng góp quan trọng cho chiến thắng của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Đây là một chiến công thầm lặng trong cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc mà Cục Ngoại hối, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam có vinh dự được tham gia.

Sàn giao dịch của Vietcombank trong những năm đầu 

Trong giai đoạn 1975 - 1990, với vai trò là ngân hàng chuyên doanh đối ngoại, Vietcombank đã góp phần cùng cả nước đấu tranh bảo vệ quyền lợi quốc gia và chống lại cấm vận kinh tế. Sau ngày miền Nam giải phóng, bằng nhiều biện pháp tích cực và có hiệu quả, Vietcombank đã nhanh chóng tiếp quản hệ thống ngân hàng của chế độ cũ, đấu tranh với các ngân hàng nước ngoài, thu về cho quốc gia một khối lượng tài sản, vốn ở nước ngoài lên tới hàng trăm triệu đô la Mỹ, góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế xã hội của đất nước. 

Cũng trong thời kỳ này, các mối quan hệ quốc tế của Vietcombank được mở rộng một bước đáng kể thông qua việc kế thừa quyền hội viên của Việt Nam tại Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB), mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý với hơn 500 đơn vị ngân hàng đại lý trên toàn thế giới, mở văn phòng đại diện tại nước ngoài (Pháp, Thụy Điển…), tham gia các hoạt động tài chính, tiền tệ, thanh toán trong khối SEV. Vietcombank trở thành ngân hàng đối ngoại duy nhất của Việt Nam thực hiện độc quyền ngoại hối trên 3 phương diện: độc quyền ngoại tệ, độc quyền thanh toán giao dịch quốc tế, độc quyền cung ứng tín dụng xuất nhập khẩu. 

Năm 1987, Vietcombank là ngân hàng thương mai duy nhất được phép phát hành các Phiếu đồng Việt Nam gốc ngoại tệ

Năm 1990, Đề án đổi mới hoạt động ngân hàng được Hội đồng Bộ trưởng thông qua, từ đây Vietcombank đã trở thành một ngân hàng thương mại quốc doanh, kinh doanh trong lĩnh vực đối ngoại. Với chức năng thực hiện quản lý vốn ngoại tệ tập trung vào năm 1993, Vietcombank đã chính thức tham gia sâu rộng hơn vào thị trường tiền tệ thế giới, gia nhập tổ chức thanh toán quốc tế SWIFT; là thành viên của Hiệp hội ngân hàng châu Á, gia nhập tổ chức thẻ quốc tế, đồng thời là ngân hàng sáng lập Hội thẻ ngân hàng Việt Nam, tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động ngân hàng. Trong giai đoạn này, Vietcombank đã tham gia đầu tư vào một loạt các dự án lớn trong các lĩnh vực trọng yếu của đất nước như đường ống khí đốt Nam Côn Sơn, Đạm Phú Mỹ, Thuỷ điện Yaly…

Trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn do sự bao vây cấm vận, Vietcombank đã hoàn thành xuất sắc vai trò ngân hàng đối ngoại duy nhất thay mặt quốc gia đàm phán xử lý thành công giảm công nợ Nhà nước tại Câu lạc bộ Paris và nợ thương mại tại Câu lạc bộ London, tạo điều kiện cho nền kinh tế đất nước vượt qua giai đoạn khó khăn khủng hoảng. Không chỉ đảm bảo an toàn, hiệu quả cho hoạt động Ngân hàng, trong những thời điểm khó khăn của ngành ngân hàng Việt Nam, Vietcombank còn tham gia vào việc chấn chỉnh, củng cố, kiểm soát và xử lý một số NHTM cổ phần yếu kém. Với sự hỗ trợ hiệu quả của Vietcombank về nguồn vốn, nhân lực cũng như các giao dịch nghiệp vụ, các ngân hàng này đã vượt qua được những thời điểm khó khăn nhất của thị trường để từng bước ổn định và vươn lên.

Bước sang thời kỳ hội nhập và phát triển, một trong những bước đột phá của Vietcombank là việc xây dựng và thực hiện thành công Đề án tái cơ cấu (2000-2005) mà trọng tâm là nâng cao năng lực tài chính, quản trị điều hành, đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại, đóng góp cho sự ổn định và phát triển kinh tế, đồng thời tạo dựng uy tín đối với cộng đồng tài chính khu vực và toàn cầu. 

Năm 2007, Vietcombank đã vinh dự được Đảng, Chính phủ lựa chọn là ngân hàng tiên phong thực hiện cổ phần hóa trong ngành ngân hàng và đã thực hiện thành công kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Sự kiện này đã đem lại cho ngân sách Nhà nước nguồn thu từ thặng dư IPO lên tới gần 10.000 tỷ đồng - một con số kỷ lục thời điểm đó. Ngày 02/06/2008, Vietcombank đã chính thức hoàn tất chuyển đổi và hoạt động theo mô hình ngân hàng thương mại cổ phần. Ngày 30/6/2009, Vietcombank chính thức niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh, minh bạch hóa thông tin, thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà đầu tư trong và ngoài nước. 

Tháng 9/2011, Vietcombank một lần nữa tiên phong trong việc bán vốn cho cổ đông chiến lược nước ngoài thông qua việc ký kết Hợp đồng cổ đông chiến lược với Mizuho Corporate Bank thuộc Tập đoàn Tài chính Mizuho - Tập đoàn tài chính lớn thứ ba tại Nhật Bản và thứ 20 trên thế giới. Việc bán cổ phần chiến lược của Vietcombank đã trở thành thương vụ M&A lớn nhất khu vực trong năm, là minh chứng cho niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài vào tiềm năng và tương lai phát triển của thị trường tài chính Việt Nam nói chung và của Vietcombank nói riêng.

Vietcombank ký kết xác nhận bán vốn cho Mizuho Corporate Bank thuộc Tập đoàn Tài chính Mizuho - Tập đoàn tài chính lớn thứ ba tại Nhật Bản và thứ 20 trên thế giới

Giai đoạn 2012 - 2022, quy mô tổng tài sản của Vietcombank tăng 3,5 lần, huy động vốn và tín dụng tăng ~4 lần. Vietcombank là ngân hàng đầu tiên của Việt Nam đưa tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 1%, phân loại nợ theo chuẩn mực quốc tế; là ngân hàng đầu tiên xử lý được hết dư nợ bán cho VAMC, sớm hơn 3 năm so với quy định; là ngân hàng đầu tiên được NHNN chấp thuận áp dụng Thông tư 41/2016/TT-NHNN, trước thời hạn 1 năm so với quy định.

Vietcombank là ngân hàng tiên phong xây dựng và thực hiện thành công Phương án cơ cấu lại và đạt được những chuyển dịch mang tính đột phá, toàn diện và ấn tượng,  đóng góp cho thành công của quá trình cơ cấu lại hệ thống TCTD nói riêng và cơ cấu lại nền kinh tế nói chung.  Đi đầu trong đột phá công nghệ và chuyển đổi số nhằm cung ứng các sản phẩm ngân hàng hiện đại, chất lượng nhất, nhiều sản phẩm dịch vụ số của Vietcombank đã nhận được các giải thưởng uy tín như: Ngân hàng số VCB Digibank, nền tảng số đa kênh VCB DigiBiz, nền tảng số Cashup; ứng dụng CCCD gắn chip…Đến nay, Vietcombank là ngân hàng đứng đầu về quy mô khách hàng trên kênh số với gần 10 triệu khách hàng thường xuyên; 98% giao dịch của khách hàng được thực hiện trên các kênh số; trung bình mỗi ngày xử lý hơn 4 triệu giao dịch với giá trị gần 34 nghìn tỷ đồng/ngày.

VCB đi đầu trong việc chuyển đổi số

Vietcombank là đơn vị chủ lực trong phát triển kinh tế đất nước, góp phần quan trọng đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia thông qua việc tài trợ vốn các dự án trọng điểm như: Phát triển Mỏ khí Lan Tây, Lan Đỏ thuộc Lô 06.1; dự án Đường ống dẫn khí Nam Côn Sơn; dự án nhà máy Đạm Phú Mỹ; dự án nhà máy điện Cà Mau; dự án nhà máy lọc dầu Dung Quất; dự án nhà máy thủy điện Sơn La; Dự án Đồng Nai 3 và Đồng Nai 4…

Bên cạnh đó, Vietcombank chú trọng đi đầu thực hiện các chính sách an sinh xã hội, hướng tới một ngân hàng xanh, phát triển bền vững vì cộng đồng. Trong giai đoạn 2012 - 2022, Vietcombank đã thực hiện các chương trình hỗ trợ an sinh xã hội với tổng số tiền trên 2.400 tỷ đồng. Vietcombank tiên phong thực hiện chủ trương của Chính phủ và NHNN về việc miễn, giảm lãi, phí hỗ trợ khách hàng để giảm nhẹ tác động của dịch Covid-19 với quy mô lên đến hơn 10.000 tỷ đồng. Vietcombank tích cực thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường xã hội trong hoạt động cấp tín dụng, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững. Tổng dư nợ tín dụng xanh tăng mạnh qua các năm, đến hết năm 2021 là gần 34.600 tỷ đồng.

VCB đi đầu trong việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội

Sau hơn nửa thế kỷ hoạt động trên thị trường, Vietcombank hiện là một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất Việt Nam. Vietcombank hiện có hơn 600 Chi nhánh/phòng giao dịch/văn phòng đại diện/đơn vị thành viên trong và ngoài nước gồm: 1 Trụ sở chính tại Hà Nội; 121 Chi nhánh; 510 phòng giao dịch; 04 Công ty con ở trong nước; 03 Công ty con ở nước ngoài (Công ty Vinafico Hongkong, Công ty chuyển tiền Vietcombank tại Mỹ, Ngân hàng con tại Lào); 01 Văn phòng đại diện tại TP. HCM; 01 Văn phòng đại diện tại Singapore, 01 Văn phòng đại diện tại Mỹ; 03 Đơn vị sự nghiệp: Trường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; 01 Trung tâm xử lý tiền mặt tại Hà Nội và 01 Trung tâm xử lý tiền mặt tại TP. HCM; 03 Công ty liên doanh, liên kết.

Vietcombank hiện là một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất Việt Nam

Đại diện Vietcombank cắt băng khánh thành khai trương văn phòng đại diện tại Mỹ

Về nhân sự, Vietcombank hiện có 22.599 cán bộ nhân viên. Bên cạnh đó, Vietcombank còn phát triển một hệ thống Autobank với hơn 2.500 máy ATM và trên 60.000 đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ trên toàn quốc. Hoạt động ngân hàng còn được hỗ trợ bởi mạng lưới 1.163 ngân hàng đại lý tại 93 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Với định hướng phát triển theo các chuẩn mực quốc tế, Vietcombank liên tục được các tổ chức uy tín trong và ngoài nước vinh danh là "Ngân hàng tốt nhất Việt Nam". Ngân hàng nhiều năm liền nằm trong Top 10 doanh nghiệp nộp thuế thu nhập lớn nhất cả nước, đồng thời ghi dấu ấn với hàng loạt danh hiệu như Thương hiệu nổi tiếng Việt Nam, Top 50 công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam, Thương hiệu mạnh Việt Nam và Ngân hàng được người tiêu dùng ưa thích. Trong lĩnh vực ngân hàng số, Vietcombank tiên phong với nhiều giải thưởng về ngân hàng điện tử, dịch vụ thẻ, Internet Banking và Mobile Banking. Bên cạnh đó, ngân hàng còn được xếp hạng trong Top 10 ngân hàng uy tín Việt Nam, được vinh danh với Thương vụ tiêu biểu nhất thập kỷ (2009–2018) và trở thành ngân hàng duy nhất của Việt Nam góp mặt trong Top 30 ngân hàng mạnh nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương do The Asian Banker bình chọn. Năm 2020, Vietcombank tiếp tục dẫn đầu Top 10 ngân hàng thương mại Việt Nam uy tín, khẳng định vị thế là một trong những định chế tài chính hàng đầu cả nước.

VCB Digibank được vinh danh tại lễ trao giải thưởng chuyển đổi số Việt Nam 2021

Năm 2021, Vietcombank nhận 02 giải thưởng là: Best Risk Management Bank (Ngân hàng quản trị trị rủi ro tốt nhất) và Best Investor Relations - Banking and Finance (Ngân hàng có quan hệ đầu tư tốt nhất trong ngành tài chính – ngân hàng). Trong năm 2022,  Vietcombank cũng là ngân hàng dẫn đầu các TCTD tại Việt Nam trong Top 500 Ngân hàng hàng đầu thế giới, Top 1.000 Doanh nghiệp niêm yết lớn nhất toàn cầu (xếp thứ 950); Top 100 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam và được vinh danh Ngân hàng xuất sắc nhất năm 2022 trong Hội nghị ngân hàng thành viên 2022 của Napas và doanh nghiệp đã đạt "Thương hiệu quốc gia Việt Nam” liên tiếp 8 năm liền. Trong năm 2023 và 2024, doanh nghiệp tiếp tục khẳng định giá trị của mình qua nhiều giải thưởng: Danh hiệu anh hùng lao động năm 2024; Giải thưởng Sao Khuê năm 2024

Đại diện Vietcombank (thứ 5 từ trái sang) cùng các đại diện đơn vị thuộc Top 25 Thương hiệu tài chính dẫn đầu năm 2021

VCB i-School là một trong ba giải pháp của Vietcombank được vinh danh trong " Sao Khuê năm 2024"