
Hầu hết các nạn nhân của căn bệnh "kỳ lạ” này đều trú tại các xã Thanh Tùng, Thanh Khai, Xuân Tường, huyện Thanh Chương. Khi về xóm Minh Sơn, xã Thanh Tùng, mới đến đầu làng, chỉ cần hỏi người dân đã kể rành rọt từng người trong gia đình nào bị bệnh. Căn bệnh đó, được người dân nơi đây gọi bằng cái tên bệnh "trết”, thông thường người mang bệnh mọc thêm ngón tay thứ 6, hay các ngón tay dính liền với nhau bằng lớp màng như chân vịt.
Nhà ông Võ Văn Minh, ở xóm Minh Sơn là một điển hình, trong nhà có 6
người thì có đến 4 người bị bệnh. Ông Minh mang bệnh, sinh ra 4 người
con thì tới 3 người cũng mang bệnh giống bố. Từ lúc sinh ra, ở ngón tay
út của Nhật và các anh đều mang hai cục thịt thừa, khi các em lớn lên
cũng là lúc hai cục thịt đó phát triển như hai ngón tay thu nhỏ.
Một điều đặc biệt, các ngón tay thu nhỏ này vẫn có cảm giác bình thường
như các ngón tay khác. Có người chỉ bị ở một tay, còn có người lại bị cả
hai tay. Khi được hỏi, liệu những người mang bệnh lạ này có ảnh hưởng
đến sức khoẻ hay cuộc sống hàng ngày, bà Phan Thị Thu, mẹ em Võ Quốc
Nhật cho biết: "Bệnh "trết” không hề ảnh hưởng đến sức khoẻ của người
mang bệnh, thậm chí những người mang bệnh sống rất khoẻ và có tuổi thọ
rất cao, trung bình từ 70 tuổi trở lên”.
Cũng theo bà Thu, thông thường người có quan hệ huyết thống đều dễ bị
mang bệnh "trết”. Trước đây, mẹ ông Minh cũng đã mắc bệnh này. Ở xóm
Minh Sơn có hơn 50 người mang bệnh "trết”, nhiều nhất phải kể đến dòng
họ Nguyễn Đình, dòng họ Bùi (xã Thanh Tùng) và dòng họ Phan (xã Xuân
Tường) đều có số người mang bệnh rất cao.
Ông Phạm Đức Tính, xóm trưởng xóm Minh Sơn cho biết: "Hiện nay, có rất
nhiều người trong xóm mang bệnh, từ ngày còn bé, nhiều người khi phát
hiện mình có mụn thịt nhỏ và phát triển chỉ cần dùng sợi chỉ quấn vào
cục thịt đó sau mấy hôm cục thịt sẽ tự rơi ra. Nhưng nhiều người sợ nên
để vậy”. Hiện ông Tính và mẹ đều mang bệnh "trết” như nhiều người khác.
Phần lớn người mang bệnh ở tay, nhưng cũng có số ít người mang dị tật 6
ngón ở chân.
Nỗi ám ảnh đời sau
Dù căn bệnh không dẫn đến chết người hay gây khó khăn cho cuộc sống của
người dân, song sự tồn tại lâu đời và kéo dài qua nhiều thế hệ đã trở
thành nỗi ám ảnh cho người dân nơi đây. Số trẻ em mang bệnh hiện cũng
khá đông, theo thống kê của Quỹ bảo trợ trẻ em thì trên địa bàn toàn
huyện Thanh Chương có hơn 130 em mắc bệnh. Hầu hết trẻ em đều ở các xã
như Xuân Tường, Võ Liệt, Thanh Tùng, Thanh Khai... Nhiều gia đình có cả 3
thế hệ cùng mắc, một số gia đình đời bố mẹ lành lặn nhưng thế hệ ông bà
và các cháu lại bị dị tật.
Ông Khang cũng là gia đình có 3 người bệnh cho biết: "Chúng tôi già rồi
thì sao cũng được, chỉ tội cho mấy đứa con, chúng còn trẻ nên hay mặc
cảm với bản thân, lớn lên, đi học rồi đi làm, ai nỡ để con mang đôi tay
dị tật như vậy nên gia đình tôi đã sắp xếp cho các cháu đi phẫu thuật ở
bệnh viện để có được đôi tay lành lặn”. Nhưng số người may mắn được phẫu
thật rất ít, bởi chi phí phẫu thuật khá cao. Hầu hết, những thanh niên
mang bệnh "kỳ lạ” này đều gặp khó khăn như khi lao động không mang được
găng tay, không được thi tuyển quân sự và không được đi lao động xuất khẩu ở nước ngoài.
Về việc căn bệnh xuất hiện qua 4 đời trong một gia đình liệu có phải là
di truyền không, đến nay chưa có ai giải thích được. Nhưng với số trẻ em
mang di tật nhiều như vậy cần phải có chương trình hỗ trợ để các em có
được đôi tay, đôi chân lành lặn. Bà Nguyễn Thị Lài, Phó Giám đốc Quỹ bảo
trợ trẻ em tỉnh Nghệ An chia sẻ: "Vừa qua chúng tôi có chương trình
thăm khám cho các em mắc phải căn bệnh lạ này, về mặt sinh học có thể
nói đây là căn bệnh do di truyền nhưng cũng chưa chắc chắn được vì còn
có nhiều yếu tố có thể gây ra căn bệnh như vậy. Trong thời gian tới
chúng tôi cũng ưu tiên các đợt phẫu thuật miễn phí để các em mang bệnh
"trết” sớm có lại đôi tay bình thường và không còn mặc cảm với bạn bè”.

