[VIỆN KỶ LỤC CHÂU ÂU - EURI] Top kiệt tác kiến trúc Châu Âu nổi tiếng Thế giới (P.47) - Cung điện Diocletian (Croatia): Một trong những ví dụ ấn tượng nhất của kiến trúc đế quốc La Mã

02-04-2024

(Kyluc.vn - WorldKings.org) Cung điện Diocletian là minh chứng cho sự hùng vĩ và tinh tế của kiến trúc Đế chế La Mã, tiếp tục làm say lòng du khách với lịch sử phong phú và vẻ đẹp kiến trúc trường tồn theo thời gian.

Cung điện Diocletian là một công trình kiến trúc La Mã cổ đại tọa lạc tại thành phố Split, Croatia. Cung điện được xây dựng bởi Hoàng đế La Mã Diocletian từ cuối thế kỷ thứ 3 đến đầu thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên, quần thể cung điện rộng khoảng 31.000 mét vuông và là một trong những ví dụ xuất sắc nhất về kiến trúc La Mã trên thế giới.

Việc xây dựng bắt đầu vào năm 295 sau Công nguyên và hoàn thành vào khoảng năm 305 sau Công nguyên, với ý định ban đầu làm nơi nghỉ hưu cho Diocletian - Người cai trị Đế chế La Mã từ năm 284 đến năm 305 sau Công nguyên.

Sau khi Diocletian qua đời, cung điện dần trở nên hoang tàn và bị bỏ quên. Theo thời gian, công trình này đã trải qua nhiều nhiều lần thay đổi từ các nền văn minh khác nhau, bao gồm cả người Byzantine, người Venice và cư dân của Split sau này.

Kiến trúc của Cung điện Diocletian là một minh chứng rõ ràng về sự vĩ đại của kiến trúc đế chế La Mã, với sự phản ánh rõ nét về sự hùng vĩ và cân đối của công trình.

Croatia-01341 - Diocletian's Palace | PLEASE,invitations or … | Flickr

Vật liệu

Đá vôi là vật liệu xây dựng chính được sử dụng trong quá trình xây dựng Cung điện Diocletian. Quần thể cung điện được xây dựng bằng đá vôi được khai thác từ địa phương, loại đá này phổ biến và có thể dễ dàng tìm thấy trong khu vực. Đá vôi được sử dụng cho việc xây dựng các bức tường, cột, mái vòm và các thành phần cấu trúc khác của cung điện.

Ngoài ra, gạch và ngói đất nung cũng được sử dụng kết hợp với đá vôi ở nhiều phần khác nhau của cung điện. Gạch được sử dụng để xây dựng các trần hình vòm, mái vòm và các đặc điểm kiến trúc khác, trong khi ngói đất nung được sử dụng cho mục đích lợp mái và trang trí.

HD wallpaper: croatia, split, peristil of diocletian's palace, in the  autumn of 2016 | Wallpaper Flare

Thiết kế bên ngoài

Thiết kế bên ngoài của Cung điện Diocletian phản ánh sự hùng vĩ và tính chiến lược điển hình của kiến trúc đế chế La Mã.

Cung điện được bao quanh bởi những bức tường đá vôi dày, không chỉ phục vụ mục đích phòng thủ mà còn tạo điểm nhấn cho công trình. Những bức tường này không chỉ bảo vệ cung điện và cư dân bên trong khỏi mối đe dọa từ bên ngoài mà còn định rõ ranh giới của khu vực hoàng gia. Tháp và cổng được xây dựng ở những vị trí chiến lược, tạo điều kiện cho việc quan sát và kiểm tra khu phức hợp cung điện.

Bố cục của Cung điện Diocletian thể hiện mức độ đối xứng và độ chính xác hình học cao. Quần thể cung điện được xây dựng quanh một trục trung tâm, với các tòa nhà và công trình kiến trúc sắp xếp theo kiểu đối xứng. Thiết kế đối xứng này không chỉ làm tạo nên hình ảnh đẹp mắt cho cung điện mà còn phản ánh tính trật tự và kỷ luật của nguyên tắc kiến trúc La Mã. 

Các hàng cột và mái cổng là điểm nhấn trong thiết kế bên ngoài của cung điện. Các mái cổng có lỗ mở hình vòm xếp dọc theo chu vi sân, tạo nên không gian, bóng mát và nơi trú ẩn cho du khách.

Cung điện Diocletian được trang trí bằng nhiều yếu tố trang trí khác nhau như đường diềm, đường gờ và các tác phẩm điêu khắc phù điêu. Những chi tiết trang trí này không chỉ góp phần bổ sung vào vẻ đẹp kiến trúc mà còn tăng thêm sự hấp dẫn hình ảnh cho mặt tiền của cung điện. Những chi tiết này thường mô tả những cảnh thần thoại, hoa văn hình học và họa tiết mang tính biểu tượng của nghệ thuật và văn hóa La Mã.

Diokletians palass – Store norske leksikon

Thiết kế nội thất

Thiết kế nội thất của Cung điện Diocletian nổi bật với cách bố trí chức năng thông minh, kiến trúc sang trọng và sự phong phú trong trang trí.

Các khu vực sinh hoạt trong Cung điện Diocletian dành riêng cho hoàng đế và đoàn tùy tùng của ông được thiết kế sang trọng. Các khu này thường tọa lạc ở phía tây của khu phức hợp cung điện, bao gồm các phòng rộng rãi, sảnh tiếp khách và phòng riêng. Thiết kế của những không gian này thể hiện sự lộng lẫy và quyền uy của triều đình La Mã, với sàn đá cẩm thạch, tường được trang trí bằng họa tiết và các chi tiết nội thất trang trí tinh tế.

Trong không gian nội thất của Cung điện Diocletian, du khách sẽ bắt gặp nhiều yếu tố trang trí khác nhau như: các bức bích họa, tranh khảm, tác phẩm điêu khắc và chi tiết kiến trúc được sắp xếp một cách tinh tế, tạo nên một không gian đầy lôi cuốn. Những yếu tố trang trí này gồm các hình ảnh La Mã, Hy Lạp, Byzantine và Cơ đốc giáo,  thể hiện sự đa dạng văn hóa đồng thời tôn lên vẻ đẹp và sự hùng vĩ của không gian nội thất của cung điện.

File:Diocletians Palace GoT 1.JPG - Wikimedia Commons

Sân Peristyle

Sân Peristyle nằm ở trung tâm Cung điện Diocletian, đây là một trong những khu vực mang tính biểu tượng nhất của cung điện.

Vị trí của Sân Peristyle nằm ở phía nam của quần thể cung điện, gần với khu vực sinh hoạt của hoàng đế. Sân được bao quanh bởi hệ thống mái cổng và cột tuân theo phong cách kiến trúc La Mã truyền thống. Những chi tiết này càng làm nổi bật tính đối xứng, tỷ lệ và sự sang trọng của cung điện. Hệ thống cột được làm từ đá granit, với các đầu cột kiểu Corinthian và hỗ trợ phần tường bao được trang trí bằng các họa tiết phức tạp.

Sân Peristyle được trang trí bằng nhiều yếu tố trang trí khác nhau như tượng, phù điêu và đài phun nước. Những chi tiết này không chỉ làm tăng thêm sự hùng vĩ và vẻ đẹp của không gian mà còn tạo ra một bầu không khí trang nghiêm và đầy cảm hứng. Điểm nhấn trung tâm của sân là bức tượng nhân sư Ai Cập hoành tráng, được đưa về từ Ai Cập vào thời kỳ La Mã.

Sân Peristyle từng là trung tâm nghi lễ của Cung điện Diocletian, là nơi diễn ra các sự kiện, nghi lễ và cuộc họp quan trọng. Đây cũng là nơi tổ chức các buổi chiêu đãi, tiếp kiến và nghi lễ tôn giáo của hoàng gia. Thiết kế mở của sân cho phép Hoàng đế có thể tổ chức những cuộc tụ họp lớn và tạo điều kiện giao tiếp giữa các phần khác nhau của cung điện.

Sphinx in Diocletian's Palace - Split - Croatia | Adam Jones | Flickr

Đền thờ Sao Mộc

Đền thờ Sao Mộc là một phần quan trọng của Cung điện Diocletian, nằm ở phía đông của Sân Peristyle. Đền được xây dựng theo kiểu thiết kế của các ngôi đền La Mã truyền thống với một cella hình chữ nhật (buồng bên trong) cùng các cột dọc ở phía trước. Mặt tiền của đền được trang trí bằng các yếu tố trang trí đặc trưng như các đường diềm và các tác phẩm điêu khắc phù điêu. Các cột hỗ trợ một khung đỡ với trán tường ở trên cùng, tạo ra một ấn tượng thị giác đặc biệt.

Sweden, Stockholm, Church Tower, history, sky free image | Peakpx

Nhìn chung, kiến trúc của Cung điện Diocletian thể hiện sự giàu có, quyền lực và sự tinh tế văn hóa của Đế chế La Mã, đồng thời còn phản ánh ảnh hưởng lâu dài của nó đối với các phong cách kiến trúc tiếp theo trong khu vực. Ngày nay, cung điện đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, là minh chứng cho sự khéo léo và tinh tế của các nhà xây dựng La Mã cổ đại.

Theo Liên minh Kỷ lục Thế Giới (WorldKings.org)

Do Viện Kỷ lục Châu Âu (EURI) đề cử

https://euri.world/euri-records/europe-records-institute-euri-top-europes-architectural-masterpieces-p-47-diocletians-palace-croatia-one-of-the-most-impressive-examples-of-roman-imperial-archite/


Hoài Phương - Kyluc.vn (Nguồn: Liên Minh Kỷ Lục Thế Giới (worldkings.org) (Nguồn ảnh: Internet)