Việc khen chê tác phẩm này có, và diễn ra từ thế kỷ XIX... Dù qua bao nhiêu thăng trầm của đất nước và dân tộc, kể cả trong chiến tranh… Truyện Kiều vẫn tồn tại và trở thành “Áng văn chương bất hủ của Việt Nam”. Tác phẩm là một câu chuyện tình buồn thảm lại vượt qua vòng lễ giáo phong kiến - qua bao nhiêu khen chê đến mức cực đoan từ những lập trường đạo đức, luân lý và chính trị khác nhau, Truyện Kiều ít khi vắng bóng trên văn đàn nước nhà dưới nhiều biểu hiện hết sức đa dạng. Cùng với thời gian, Truyện Kiều ngày càng trong sáng: “Gương trong chẳng chút bụi trần”…

Truyện Kiều đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam – Vietkings xác lập nhiều Kỷ lục Việt Nam và Liên minh Tổ chức Kỷ lục Thế giới – Worldkings công nhận Kỷ lục Thế giới của tác phẩm văn học bất hủ này. Nhà Kiều học Phạm Đan Quế đồng thời cũng là Kỷ lục gia sở hữu nhiều kỷ lục về lĩnh vực “Người nghiên cứu và viết Sách về Truyện Kiều nhiều nhất”.

Nhà Kiều học Phạm Đan Quế

Từ năm 1991 đến nay, ông đã xuất bản trên 20 tác phẩm viết về Truyện Kiều, trong đó có Truyện Kiều đọc ngược (2002) dựa trên cơ sở “16 bộ vần trong Truyện Kiều” - và gần đây nhất là cuốn Truyện Kiều đọc ngược “của cổ nhân” (2017). Sách Truyện Kiều đọc ngược “của cổ nhân” do Nhà xuất bản Văn hóa – Văn nghệ ấn hành có kích thước: 16 x 24cm, dày trên 300 trang.

Truyện Kiều đọc ngược “của Cổ nhân”, với chữ của Cổ nhân trong ngoặc kép để nhấn mạnh rằng đây không phải là văn bản sưu tầm từ thư tịch cổ, mà là cuốn sách do ông Phạm Đan Quế biên soạn, nhưng có thể do người xưa  đã nghĩ ra và thực hiện.

Ngay sau khi quyển Truyện Kiều đọc ngược ra đời năm 2002, ông đã nhận thấy rằng từ xưa, cách đây hàng trăm năm cổ nhân ta có thể biết cách đọc ngược Truyện Kiều bằng cách hoán vị 4 chữ cuối của câu bát rồi đọc mỗi khổ thơ lục bát thành bát lục:

Đây là mười câu cuối của Truyện Kiều :

3245. Có đâu thiên vị người nào,          

Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai.          

 3247. Có tài mà cậy chi tài,                  

Chữ tài liền với chữ tai một vần.

 3249. Đã mang lấy nghiệp vào thân,    

Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa.

 3251. Thiện căn ở tại lòng ta,               

Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.

 3253. Lời quê chắp nhặt dông dài,       

Mua vui cũng được một vài trống canh.

Đọc ngược từ cuối trở lên bằng cách hoán vị 4 chữ cuối của mỗi câu bát còn câu lục giữ nguyên (thành thơ bát lục) như sau:

Mua vui cũng được trống canh một vài

3253. Lời quê chắp nhặt dông dài

Chữ tâm kia với chữ tài bằng ba

3251. Thiện căn ở tại lòng ta

Cũng đừng trách lẫn trời xa, trời gần

3249. Đã mang lấy nghiệp vào thân

Chữ tài liền với một vần chữ tai

3247. Có tài mà cậy chi tài

Chữ tài chữ mệnh cả hai dồi dào

3245. Có đâu thiên vị người nào…

……

…. Cứ như vậy tiếp tục trở về đầu truyện mà 15 câu đầu của Truyện Kiều  sẽ được đọc ngược thành:

…. 0015. Đầu lòng hai ả tố nga,                   

Vương Quan là chữ, nho gia nối dòng.

0013. Một trai con thứ rốt lòng,    

Gia tư nghĩ cũng bậc trung thường thường.

0011. Có nhà viên ngoại họ Vương,       

Bốn phương phẳng lặng, vững vàng hai kinh.

0009. Rằng: Năm Gia Tĩnh, triều Minh,

Phong tình cổ lục sử xanh còn truyền.

0007. Cảo thơm lần giở trước đèn,

Trời xanh quen thói đánh ghen má hồng.

0005. Lạ gì bỉ sắc tư phong,          

Những điều trông thấy mà lòng đớn đau.

0003. Trải qua một cuộc bể dâu,   

Chữ tài chữ mệnh ghét nhau khéo là.

0001. Trăm năm trong cõi người ta,

 Như vậy bằng cách này, các cụ ta ngày xưa đã có thể đọc ngược từ cuối trở lên đầu mà không cần giở sách - chứ không phải sau này người đời mới phát hiện.

Truyện Kiều đọc ngược “của cổ nhân” mới phát hành so với cuốn Truyện Kiều đọc ngược xuất bản năm 2002 của ông Phạm Đan Quế có những điểm giống và khác nhau dưới đây:

1/ Cả hai cuốn đều có đủ 3.254 câu như Truyện Kiều và giữ nguyên các chữ của Nguyễn Du.
2/ Cuốn trước giữ nguyên khổ thơ nhưng thay đổi thứ tự các câu thơ theo quy cách của việc tập Kiều. Cuốn sau chỉ giữ nguyên câu lục, còn câu bát thì hoán vị 4 chữ cuối câu mà vẫn giữ nguyên thứ tự của từng câu.
3/ Với tập Kiều như cuốn trước thì có vô số bản Truyện Kiều đọc ngược kiểu này nhưng với cuốn mới phát hành thì chỉ có một cuốn duy nhất mà thôi.
4/ Cuốn trước sắp xếp khó hơn và không thể thuộc được cả cuốn, còn cuốn này thì quy tắc rất đơn giản nên dễ nhớ, dễ thuộc và chắc chắn với cuốn này sẽ có nhiều người có thể đọc ngược rất nhiều đoạn Kiều, thậm chí đọc ngược cả cuốn Truyện Kiều…
                                                                                                                

Hy vọng rằng sau khi quyển sách này ra đời sẽ có nhiều bạn trẻ có thể đọc ngược Truyện Kiều ở bất cứ đoạn nào, thậm chí có thể đọc ngược toàn truyện như người xưa. Rõ ràng đây là một phương pháp đọc ngược thật đơn giản và rất dễ nhớ, dễ thuộc mà cổ nhân vì yêu mến Truyện Kiều đã nghĩ ra. Quả là một sáng tạo, thú vị không ngờ!