(VIỆN KỶ LỤC CHÂU MỸ - AMRI) Độc đáo lễ đón năm mới Wiñoy Tripantu của tộc người Mapuche tại Chile

13-02-2024

(kyluc.vn - worldkings.org) Wiñoy Tripantu là lễ kỷ niệm Mapuche đánh dấu sự trở lại của mặt trời, thường được gọi là Năm mới Mapuche. Ngày này xảy ra vào ngày Hạ chí, ngày ngắn nhất trong năm ở quê hương Mapuche ở Nam bán cầu. Đôi khi, thuật ngữ We Tripantu được sử dụng thay thế cho Wiñoy Tripantu, nhưng một số người nói ngôn ngữ Mapuche sử dụng We Tripantu cho Năm mới theo lịch Gregorian (ngày 1 tháng 1) và dành Wiñoy Tripantu cho lễ kỷ niệm ngày hạ chí.

Ngay từ thuở sơ khai, người Mapuche đã rất am hiểu về chiêm tinh học và thiên văn h���c. Điều này giúp họ hiểu được khái niệm hoàn chỉnh về những thay đổi vị trí của mặt trời và các ngôi sao khác; từ đó dẫn đến những biến thể được tạo ra trong tự nhiên và con người. Họ nắm bắt được ngôn ngữ của Trái đất, các giai đoạn tiến hóa của nó cũng như thời điểm bắt đầu và kết thúc mỗi năm một cách chính xác. 

 

 

Ngày 21/6 là ngày ngắn nhất và đêm dài nhất trong năm đối với những người sống ở Nam bán cầu, cũng là thời điểm đầu mùa đông.  Điểm hạ chí tương ứng chỉ ra khoảng cách lớn nhất giữa Trái đất và Mặt trời.

Đối với người Mapuche, điều này trùng với thời điểm cuối vụ thu hoạch và bắt đầu thời kỳ gieo hạt.  Theo quan điểm của họ về vũ trụ, mặt trời là tiền thân của sự sống. Họ tin rằng mặt trời được sinh ra khi mùa đông tới, tươi trẻ vào mùa xuân, đến giai đoạn trưởng thành vào mùa hè và cuối cùng trở nên già nua vào mùa thu, khi cây cối rụng lá và động vật thay lông.

 

 

Lễ kỷ niệm Tripantu có thể bắt đầu vào ngày đông chí vào ngày 21 tháng 6 nhưng thực sự các nghi thức bắt đầu vào tối ngày 23 tháng 6, nơi các thành viên trong gia đình và cộng đồng mở rộng tụ tập quanh đống lửa hoặc bếp lò để ăn, uống và kể những câu chuyện truyền thống. Âm nhạc dân gian được chơi suốt đêm bằng các nhạc cụ Mapuche như kèn tructruca, sáo pifilca và trống Cultrún.

Khi những con chim đầu tiên bắt đầu cất tiếng hót vào khoảng bình minh ngày 24, mọi người đi xuống các con sông và suối gần đó để gột rửa và tẩy sạch mọi thứ tiêu cực mà họ đã nhặt được trong suốt cả năm; bệnh tật, những ý nghĩ xấu xa, những linh hồn xấu xa... tất cả đều bị dòng sông cuốn trôi,

 

 

Thức ăn cũng là một phần quan trọng của lễWe Tripantu. Các loại thịt - bao gồm thịt gà, thịt lợn, thịt cừu, thịt bò và thậm chí cả ngựa - được nướng trên lửa để chuẩn bị các món ngon truyền thống.

Những người Mapuche sẽ uống muday, một loại đồ uống có cồn làm từ ngô hoặc lúa mì lên men và ăn catutos (bột chiên hoặc luộc nhúng mật ong), sopaipillas (bánh bí ngô chiên giòn) và một loại bánh mì không men đặc nướng bằng than hồng. 

Theo Liên minh Kỷ lục Thế giới (worldkings.org)


Thanh Huyền - VietKings (biên tập và nguồn ảnh: internet)