Top 100 Lễ hội và sự kiện nổi bật của Việt Nam 2022 ( P.12): Trẩy hội chùa Thầy – thưởng ngoạn cảnh trí thiên nhiên xứ Đoài

18-08-2022

(ky luc –top) Được lập từ thời nhà Đinh (968 - 980), ngay chân núi Thầy trên thế đất rồng của xứ Đoài xưa (nay thuộc làng Hoàng Xá, xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, ngoại thành Hà Nội); Chùa Thầy là ngôi chùa thuộc hàng cổ kính ở Việt Nam. Hội chùa Thầy, hàng năm diễn ra từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Ba âm lịch, thu hút tăng ni phật tử cùng du khách từ khắp nơi đến tham quan, trẩy hội.

Vài nét khái quát về chùa Thầy

Với lối kiến trúc độc đáo song hành cùng nghệ thuật chạm khắc và hệ thống tượng pháp tiêu biểu – Chùa Thầy hay còn gọi là Thiên Phúc Tự, nằm tựa đầu vào núi Phật Tích.  Nơi đây không chỉ là danh lam thắng cảnh nổi tiếng, được công nhận là di tích Quốc gia đặc biệt năm 2014, mà còn là “Địa chỉ đỏ” trong các cuộc kháng chiến. 

 

 

Chùa Thầy là một quần thể di tích và danh thắng với nhiều điểm tham quan. Ba tòa Tiền đường - Điện Phật - Điện Thánh được xếp hình chữ Tam nhìn từ ngoài vào tạo nên sự đồ sộ với rất nhiều cột kèo, trụ... Chùa Thầy còn có sự liên kết chặt chẽ với quần thể hang động tạo nên sự phong phú về loại hình trong các dịp lễ hội. 

 

 

Lễ hội chùa Thầy kéo dài từ mùng 5/3 – mùng 7/3 âm lịch hàng năm với hai phần Lễ và Hội. 

Phần lễ:

Lễ Mộc dục: Nghi lễ đầu tiên và quan trọng nhất trong hội chùa Thầy là lễ Mộc dục hay còn gọi là lễ tắm tượng, diễn ra vào sáng ngày khai hội. Thực hiện nghi thức này là sư trụ trì trong chùa cùng với 12 vị bô lão trong làng, cùng chuẩn bị nước thơm tắm tượng và khăn mới. Buổi lễ được diễn ra trong không khí trang nghiêm chỉnh tề dưới sự chứng kiến của khách thập phương và dân làng. Nước tắm tượng được vẩy khắp nơi cho người khang vật thịnh. Chiếc khăn sẽ được chia cho trẻ em để tránh tà khí.

 

 

Lễ phụng nghênh bài vị và cúng An vị: Đây là nghi thức tiếp nối phần lễ là lễ rước bài vị Đức Thánh Từ Đạo từ tòa điện Thánh xuống tòa chùa Trung để đức Thánh. Nghi lễ bắt đầu bằng bài đọc kinh trong làng hương khói nghi ngút. Sau khi đọc bài kinh xin phép thì nhà sư và các bô lão tiến hành tắm tượng thành. Tượng được tiến hành rau rửa cẩn thận, kỹ lưỡng bằng nước thơm và thay áo mới. 

 

 

Lễ tế và lễ rước(ngày lễ chính của hội): Ngày này 4 thông trong làng ra yết kiến chùa Thầy, đi đầu đám rước là các vải cầm phướn, cụ công đi hộ lệ và sau cùng là cờ ngũ phương, chấp kích, chiêng, trống. Kiệu của 4 làng sẽ tụ họp đông đủ trước sân chùa để làm lễ cúng bắt đầu từ chùa Thầy ra gò Thiêng. Đây là phần lễ được người dân coi là quan trọng và cốt yếu nhất. Vì vậy, rước kiệu cũng trở nên sang trọng và cầu kì hơn. Các thôn rước lễ vào quán để nhà sư để sư trụ trì trông coi và làm lễ Thánh. Lúc này áo vàng của Thánh sẽ được thay bằng áo cà sa nhà Phật.

Đám rước đi đến địa phận làng nào thì làng đó sẽ làm lễ để đó kiệu thánh để chúc mừng và cầu mong được Thánh che chở, ban phước cho nhân dân trong làng.

 

 

Phần Hội

Phần hội được diễn ra song song với phần nghi thức, và sẽ là một thiếu sót nếu đã đến với lễ hội chùa Thầy mà không xem hội múa rối khi chùa Thầy là nơi thờ tự Thiền sư Từ Đạo Hạnh - ông tổ của nghệ thuật múa rối nước.

Múa rối nước: Các tiết mục múa rối được các nghệ nhân trình diễn khéo léo với sự kết hợp nhịp nhàng giữa tiếng nhạc cùng những lời hát tại nhà Thủy Đình. Trong ngày hội, nhà Thủy Đình sẽ được trang hoàng rực rỡ với những tấm vải in hình trang trí long, ly, quy, phụng. Tạo nên súc hút riêng cho những con rối trước những vị khán giả.

 

Múa rối nước

 

Ngoài múa rối nước, vào ngày Hội – lễ hội chùa Thầy còn có những hoạt động vui chơi nổi bật khác như: Bịt mắt đập niêu, kéo co, hát dân ca… Đồng thời, người đến tham dự lễ hội còn có dịp để đắm chìm vào không gian thiên nhiên của xứ Đoài và quần thể di tích – thắng cảnh chùa Thầy, với những vẻ đẹp đơn sơ, mộc mạc.

 

 

Có thể nói, lễ hội chùa Thầy là một trong những lễ hội được kết hợp khéo léo, sinh động của 3 tôn giáo Phật, Đạo, Nho và tín ngưỡng dân gian. Điều này góp phần làm cho lễ hội trở thành một trong những lễ hội đặc sắc nhất nước ta, hội tụ được tinh hoa văn hóa của các tôn giáo dân tộc Việt. 


Anh Thư (Tổng hợp, ảnh: Internet)

 

Bảo tàng Kỷ lục Việt Nam mobile
Pepsi
Tổ chức Kỷ lục Châu Á
Viện Top Thế giới
Tổ chức Kỷ lục Đông Dương
Tổ chức Kỷ lục Hoa Kỳ