Top 100 Lễ hội và sự kiện nổi bật của Việt Nam 2022 ( P.16): Lễ hội Hoa Lư (Ninh Bình) – nét văn hóa độc đáo nơi cố đô

20-08-2022

(ky luc –top) Lễ hội Hoa Lư (còn được gọi là hội Trường Yên hay hội Cờ Lau) là một trong những hoạt động văn hóa cộng đồng nhằm giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn, tri ân công lao to lớn của vua Đinh Tiên Hoàng, vua Lê Đại Hành và các bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước. Lễ hội Hoa Lư được tổ chức từ mùng 6 đến mùng 8 tháng 3 âm lịch ngay tại cố đô Hoa Lư ở Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

 

Là một lễ hội truyền thống được truyền qua nhiều thế hệ - Lễ hội Hoa Lư phản ánh đậm nét, sinh động về cuộc đời, thân thế và sự nghiệp của đức vua Đinh Tiên Hoàng và lịch sử Việt Nam qua ba triều đại Đinh, Lê, Lý. Vì vậy, lễ hội Hoa Lư  lại rất ý nghĩa vì mang trong mình những nét văn hóa quý báu của dòng chảy thời gian, chắt lọc lại mọi tinh túy trong các nghi lễ, đặc biệt là trong phần lễ (gồm có: Lễ mở cửa đền; Lễ rước nước; Lễ dâng hương; Lễ rước lửa; Lễ mộc dục; Lễ tiến phẩm; Lễ rước kiệu; Lễ hội hoa đăng). 

 

 

Lễ mở cửa đền

Lễ mở cửa đền được diễn ra ở 2 đền: Đền vua Đinh Tiên Hoàng và đền vua Lê Đại Hành. Lễ mở cửa đền sẽ được diễn ra trước 1 ngày lễ hội, vào ngày này du khách thập phương được ra vào lễ hội tự do mà không phải xuất trình vé vào cng như ngày thường.

Lễ rước nước

Lễ rước nước – nghi lễ mở đầu cho ngày khai hội (sáng sớm ngày mùng 8 tháng 3, âm lịch). Lễ rước nước sẽ bắt đầu từ khoảng 5 – 6 giờ sáng, đoàn người sẽ khởi hành từ đền vua Đinh Tiên Hoàng, đến bên sông Hoàng Long thì dừng lại lấy nước vào chén đem về đền.

 

 

Trước ngày khai hội, ở sông Hoàng Long sẽ đặt một cây tre lớn, trên ngọn có treo một dải phướn màu vàng, có lời ghi chú (nội dung ghi chú đại lược là “Thần dân, con cháu trăm hộ luôn nhớ ơn rồng vàng ở sông này đã cứu giúp vị Hoàng Đế nhà Đinh…”). Đoàn rước đi theo thứ tự, hết sức trang nghiêm, thành kính. Và phần độc đáo, đặc sắc nhất của lễ rước là màn múa rồng trên sông Hoàng Long của các đoàn thuyền.

Lễ rước lửa

Ngọn lửa thiêng được rước từ đền thờ Đinh Bộ Lĩnh ở xã Gia Phương, huyện Gia Viễn. Đoàn rước đuốc tiến hành dâng hương, cúng tế trời đất và tiến hành các nghi lễ xin lửa rồi diễu hành trên đường vua Đinh tiến về Đền Vua Đinh Tiên Hoàng, tại xã Trường Yên, huyện Hoa Lư để thắp sáng, truyền lửa thiêng trong thời kỳ diễn ra lễ hội.

Lễ mộc dục

Nghi lễ tắm tượng, được tiến hành vào giờ tý của ngày khai hội. Trước khi làm lễ, thủ từ phải làm lễ cáo xin phép vua cho được thực hiện nghi lễ mộc dục và làm lễ gia quan.

Lễ tiến phẩm

Lễ tiến phẩm, hay lễ dâng đồ cúng ở Lễ hội Trường Yên được thực hiện lồng ghép cùng lễ tế của các đoàn. Ngoài ra còn có phần thi mâm ngũ quả tiến vua chọn ra những mâm ngũ quả xuất sắc tiến dâng trong các đền.

 

 

Lễ rước kiệu

Lễ rước kiệu được tổ chức từ các di tích thời Đinh - Tiền Lê trong vùng về tới cố đô Hoa Lư để tham dự lễ hội Trường Yên. Tùy theo cự ly xa hay gần mà đoàn rước kiệu đi bộ hoặc rước xe hoa rồi diễu hành hướng về cố đô Hoa Lư. Đây là nghi lễ có tính chất kết nối tâm linh giữa các di tích thời Đinh - Lê với nhau và với trung tâm cố đô Hoa Lư.

 

 

Lễ hoa hội hoa đăng

Là lễ hội thắp đèn được trang trí bằng những chiếc đèn hoa. Lễ hội Hoa đăng nhằm mục đích tôn vinh những giá trị tinh thần, giá trị tâm linh và văn hóa của người cố đô vào những ngày lễ lớn. thể hiện lòng hiếu kính hướng về cửu huyền thất tổ, tình yêu nước, sự tri ân hướng về các thế hệ cha ông đã hy sinh xương máu để bảo vệ chủ quyền non sông. Nghi lễ thường kết thúc vào 23h - tối cùng ngày.

 

 

Khai hội

Sau khi các phần nghi lễ được hoàn tất, màn khai hội sẽ bắt đầu bằng lời giới thiệu đại biểu tham dự lễ hội, đọc diễn văn khai mạc, phát biểu của các vị lãnh đạo Trung ương và địa phương, cùng màn trống hội Hoa Lư, tái hiện lại lịch sử diễn ra tại kinh đô Hoa Lư … đan xe các trò chơi dân gian tiêu biểu như: Cờ lau tập trận, xếp chữ Thái Bình, đua thuyền, cờ người, xếp chữ…

 

 

Để có được lễ hội Hoa Lư như hiện nay là cả một quá trình, mà trong đó có sự hòa quyện cả những yếu tố lịch sử và cả những truyền thuyết dân gian, là lễ hội vô cùng ý nghĩa đối với người dân Việt Nam vì mang trong mình những kết tinh của dòng chảy văn hóa, thời gian sau hàng ngàn năm dựng nước.


Anh Thư (Tổng hợp, ảnh: Internet)