Top 100 Lễ hội và sự kiện nổi bật của Việt Nam 2022 ( P.80): Lễ hội tôn vinh cây chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng (Yên Bái) - Hòa mình vào không gian chè tổ thôn Bản Mới

29-09-2022

(ky luc – top) Lễ hội tôn vinh cây chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng (Yên Bái) là hoạt động được tổ chức hàng năm nhằm tôn vinh vùng chè Shan tuyết - giống chè đặc sản của địa phương. Đồng thời, giới thiệu, quảng bá, nâng tầm giá trị thương hiệu chè Suối Giàng trên thị trường nội địa và quốc tế.

 

Chè Suối Giàng


Cây chè vốn là nguồn sống, là nét văn hóa đặc trưng gắn liên với đồng bào người Mông và chè Shan tuyết ở Suối Giàng (mọc tản mát, tự nhiên trong rừng, trên độ cao 1.400m so với mặt nước biển) từ lâu đã được giới sành chè (trà) bình phẩm là tuyệt hảo, bởi người sành chè (trà) đều thừa nhận, hương vị chè Shan tuyết từ Suối Giàng rất độc đáo, không lẫn với bất kỳ loại chè nào.

 

Thu hoạch chè ở Suối Giàng. Ảnh: thainguyen.gov.vn

 

Hiện nay Suối Giàng có khoảng 293 hecta chè Shan tuyết cổ thụ trên 200 năm tuổi. Năm 2016, quần thể 400 cây chè cổ thụ ở các thôn Giàng A, Giàng B, Pang Cáng, Bản Mới của xã Suối Giàng được Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là “Cây di sản Việt Nam”.

 

Chè Shan tuyết Suối Giàng từ lâu đã được giới sành chè (trà) bình phẩm là tuyệt hảo. Ảnh: Internet

 

Đây không chỉ là sự tôn vinh giá trị độc đáo của chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng, mà còn hứa hẹn một tiềm năng, mở ra một hướng đi mới cho người dân địa phương. Khi từ lâu, cây chè Shan tuyết giúp người dân ổn định cuộc sống, xóa đói, giảm nghèo, vừa là niềm tự hào, vừa là nguồn thu nhập chính của các hộ gia đình.

 

Suối Giàng là một xã vùng cao thuộc tỉnh Yên Bái với địa hình và khí hậu đặc trưng. Chè San tuyết mọc tản mát, tự nhiên trong rừng, trên độ cao 1.400m so với mặt nước biển. Ảnh: Internet

Để tri ân trời đất ban tặng cho cây chè Shan tuyết, người Mông - Suối Giàng có một lễ cúng độc đáo, đó là lễ cúng cây chè tổ vào dịp đầu xuân trở thành hoạt động văn hóa lễ hội tiêu biểu ở xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.

 

Lễ hội tôn vinh cây chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giang 

Lễ hội tôn vinh cây chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng được tổ chức hàng năm vào giữa thu hoặc đầu xuân theo nghi lễ truyền thống của người Mông Suối Giàng để cảm tạ trời đất, cảm tạ cây chè Shan Tuyết.

Ngay từ sáng sớm của ngày lễ hội, tại gốc cây chè cổ thụ ở Bản Mới, người dân tập trung quanh cây chè tổ, cùng nhau dựng một bàn thờ bằng cây tre, trúc, có dán giấy bản, bốn tờ giấy dó màu đỏ có tua giấy ở bốn góc. Lễ cúng được bày lên bàn thờ, gồm: Hương, rượu, cơm nếp; bên dưới dưới bàn thờ có một con gà trống đen còn sống. Chủ lễ cúng là già làng hoặc vị cao niên uy tín, đức độ, hiểu biết, thuộc các bài cúng.

 

Người dân rước lễ đến nơi có cây chè tổ. Ảnh: Báo Yên Bái

 

Trước khi làm lễ, chủ lễ phải tắm nước lá thơm, mặc quần áo truyền thống. Vào lễ cúng, chủ lễ thắp hương, khấn vái trời đất, tổ tiên, thần linh và cây chè tổ rồi cầm con gà trống đen, hướng về phía mặt trời, đọc lời khấn. Khấn xong, chủ lễ cắt tiết con gà, lấy tiết bôi lên tờ giấy bản dán ở chính bàn thờ và dán lên đó một túm lông cổ gà. Con gà sau đó được mổ, luộc chín, bày lên bàn thờ, lúc này lễ cúng chính thức được bắt đầu.

 

Ảnh: Báo Yên Bái


Chủ lễ đứng trước bàn thờ đọc lời cúng, người các bản xếp hàng phía sau. Khi chủ lễ gọi tên trời đất, tổ tiên, thần linh và cây chè tổ thì những người phía sau cùng quỳ xuống lạy tạ. Ngưng lời khấn cúng, chủ lễ rót rượu ra chén, đổ xuống gốc chè sao chư thấm đượm, sau đó rượu được rót mời mọi người uống “lộc trời”. Kết thúc lễ cúng, chủ lễ cho hóa vàng những tua giấy treo ở bốn góc bàn thờ.

 

Chủ tế thực hiện nghi lễ. Ảnh: Báo Yên Bái


Sau lễ cúng cây chè tổ là lễ hội với các trò chơi dân gian độc đáo như: Múa khèn, ném pao, đánh quay, đẩy gậy, thi giã bánh giày… Nhiều năm trở lại đây, tại lễ hội đại biểu và du khách thập phương đã được hòa mình vào những nét đẹp truyền thống của dân tộc Mông Suối Giàng như trình diễn hái chè, sao chè bằng phương pháp truyền thống của người dân trong xã và thưởng thức chè Shan tuyết cùng các hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm chè Shan tuyết.

 

Ảnh: Internet


Lễ hội cây chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng không chỉ là sự tri ân, cảm tạ trời đất, cây chè đã giúp người dân Suối Giàng có một cuộc sống ấm no, hạnh phúc và cầu mong một năm mới mưa thuận, gió hòa, chè ra nhiều búp… mà còn để giới thiệu, quảng bá, nâng tầm giá trị thương hiệu chè Suối Giàng trên thị trường nội địa và quốc tế tạo môi trường hấp dẫn, thu hút đầu tư vào lĩnh vực du lịch, đẩy nhanh quá trình xây dựng khu du lịch sinh thái Suối Giàng… Qua đó, giáo dục thế hệ trẻ nhớ về cội nguồn, nâng cao ý thức trong việc bảo tồn, giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ và phát triển giống chè quý Suối Giàng.

 

Ảnh: Báo Yên Bái

 

Năm 2022 - Lễ hội cây chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng được diễn ra vào ngày 23/9 trong khuôn khổ các hoạt động Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh “Nghệ thuật Xòe Thái” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và khai mạc Lễ hội Văn hóa - Du lịch Mường Lò, khám phá Danh thắng quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải năm 2022.

 


Anh Thư (Tổng hợp, ảnh: Internet)