Top 100 Lễ hội và sự kiện nổi bật của Việt Nam 2022 ( P.92): Lễ hội Lăng Ông Trà Ôn (Vĩnh Long) - Đặc sắc, đa dạng các loại hình nghệ thuật dân gian

06-10-2022

(ky luc – top) Lễ hội Lăng Ông, mang ý nghĩa cầu phước vào những ngày xuân và quan Thống chế Điều bát Nguyễn Văn Tồn trở thành vị phúc thần của bà con ba dân tộc: Kinh, Hoa, Khmer. Trong ngày lễ thường có hàng ngàn lượt người đến tham dự lễ hội.

 

Nhân vật thờ phụng

Lễ hội Lăng Ông Trà Ôn tưởng nhớ cụ Nguyễn Văn Tồn – là người Khmer thuộc làng Nguyệt Lãng, huyện Vĩnh Bình (nay là xã Bình Phú, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh). Ông theo phò chúa Nguyễn và có công lớn khai khẩn vùng đất Trà Ôn, Cầu Kè; tạo mối đoàn kết giữa các dân tộc Kinh, Hoa, Khmer; ngăn chặn sự xâm lấn của ngoại xâm. Ông còn tham gia hỗ trợ cụ Thoại Ngọc Hầu đào kênh Vĩnh Tế. Ông còn được xem như như một vị phúc thần che chở cho nhân dân trong vùng tránh được thiên tai dịch bệnh.

 

Lăng Tiền quân Thống chế Điều bát .Ảnh: Hoàng Phương - Báo Thanh Niên

 

Khi ông mất được truy tặng là “Tiền quân Thống chế Điều bát” - Hiện nay lăng và mộ phần của ông cùng phu nhân được an vị tại địa phận giồng Thanh Bạch, ấp Mỹ Hòa, xã Thiện Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long (trong Lăng Ông còn thờ các nhân vật khác như: Phó soái Nguyễn An, Nguyễn Trung Trực, Trương Công Định và Lê Văn Duyệt).

 

Hai cổng chính vào Lăng Tiền quân Thống chế Điều bát . Ảnh: Hoàng Phương - Báo Thanh Niên

 

Lễ hội Lăng Ông Trà Ôn

Đã thành thông lệ từ xưa đến nay, để tưởng nhớ cụ Nguyễn Văn Tồn, cộng đồng người Kinh – Hoa – Khmer cùng nhau tổ chức lễ hội Lăng Ông Trà Ôn vào dịp đầu xuân trong khu di tích Lăng Ông Tiền quân Thống chế Điều Bát thuộc ấp Giồng Thanh Bạch, xã Thiện Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long ( lễ hội vốn có nguồn gốc từ lễ giỗ cụ Nguyễn Văn Tồn vào ngày mùng 4 tháng Giêng năm Canh Thìn – 1820).

 

Ảnh: Báo Mới

 

Lễ hội có đầy đủ các nghi thức truyền thống như: Túc yết, Chánh tế, lễ Tế Tiền hiền và Hậu hiền, Xây chầu đại bội, trình diễn nhạc lễ 3 dân tộc Kinh, Hoa, Khmer: Người Kinh tổ chức hát bội, người Hoa tổ chức múa lân, nhạc Tùa Lầu Cấu, còn bà con người Khmer trình diễn nhạc ngũ âm và múa hát theo truyền thống tộc người.

 

Nghi thức lễ Chánh tế do lễ sinh đình Long Thanh, TP. Vĩnh Long thực hiện. Ảnh: Hiệp hội Du lịch ĐBSCL

 

Tuy lễ hội diễn ra chính trong 2 ngày: mùng 3 và mùng 4 tháng Giêng nhưng thực chất người dân vùng Trà Ôn đã vào hội từ ngày 30 tháng Chạp. 

Vào ngày 30 tháng Chạp, mở đầu cho các nghi thức của lễ giỗ ông là tục trồng cây nêu, làm các loại bánh như bánh tét, bánh ít, … và trái cây dâng cúng. Các vị hương lão cúng trời đất và Ông Tiền quân Thống chế Điều Bát rồi dựng cây nêu trước lăng - Người dân nơi đây cho rằng cây nêu dùng để chỉ đường Ông về ăn Tết và chuẩn bị cho ngày giỗ.

 

Ảnh: Internet

 

Đến ngày mùng 3 Tết, dàn nhạc ngũ âm của người Khmer đến từ chùa Xoài (xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long) tấu lên những âm thanh rộn rã tại Lăng Ông. Kế tiếp là lễ tụng kinh cầu an của các vị sư người Khmer. Sau đó là biểu diễn múa lân để cầu an lành, thịnh vượng; rồi các điệu múa dân gian như rô-băm, múa sa-dăm hay hát dù-kê...

 

Múa sa-dăm trong lễ hội Lăng Ông Trà Ôn. Ảnh: Huỳnh Lê Duy - Báo Cần Thơ

 

Vào giờ Thân sẽ là lễ Túc yết, cúng tế các vị Tiền hiền - Hậu hiền với nghi thức dâng hương, cúng lễ vật. Sau nghi lễ là trình diễn các vở tuồng lịch sử.

Sang ngày mùng 4 sẽ vừa diễn ra lễ giỗ cụ Nguyễn Văn Tồn, vừa cầu quốc thái dân an, mùa màng tốt tươi. Sau đó là nghi thức ẩm phước được tiến hành sau tuần trà. Nhân dân vào lễ bái cầu nguyện những điều tốt lành cho gia đình, bản thân.

 

Người dân thành kính dâng hương trước điện thờ cụ Nguyễn Văn Tồn, cầu nguyện những điều tốt lành đến với gia đình. Ảnh: Báo Vĩnh Long

 

Tiếp sau là lễ Xây chầu đại bội. Trống chầu được khiêng đặt dưới sân khấu, dân làng cử ra người cầm chầu, đào, kép của đoàn hát được mời tham gia diễn các lễ như: Lễ Khai thiên tịnh địa; lễ Xang nhật nguyệt; lễ Tam tài; chúc tụng Phúc - Lộc - Thọ; lễ Tứ thiên vương; lễ Ðứng cái; lễ Gia quan - Tấn phước; lễ Bát tiên hiến thọ.

 

Người được cử ra để đánh trống chầu được gọi là Chánh tế Ca công. Ảnh: Internet
 

Song song đó, các đội nhạc lễ của người Kinh, người Hoa, người Khmer tiếp tục trình diễn những âm điệu đặc sắc, trình diễn hát bội của các CLB ở địa phương. Lễ hội Lăng Ông Trà Ôn còn có giao lưu đờn ca tài tử, hội thi ẩm thực, thi đấu bóng chuyền, các trò chơi dân gian...

 

Ảnh: Internet


Lễ hội Lăng Ông Trà Ôn không chỉ là sự tổng hòa, thống nhất trong đa dạng về loại hình nghệ thuật dân gian, mà còn mang những nét độc đáo riêng biệt của từng dân tộc Kinh, Hoa, Khmer sinh sống tại vùng đất Trà Ôn. Lễ hội thể hiện lòng tri ân sâu sắc của nhân dân các dân tộc. Đồng thời thông qua lễ hội khơi dậy tinh thần đoàn kết, tình yêu thương gắn bó của dân tộc Kinh, Hoa, Khmer trong cộng đồng để cùng nhau xây dựng quê hương, đất nước giàu đẹp. 

 


Anh Thư - Kyluc.vn (Tổng hợp, ảnh: Internet)