Top 100 Lễ hội và sự kiện nổi bật của Việt Nam 2022 ( P.99): Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu (Bình Dương) - Cầu mong mưa thuận gió hoà, nhà nhà hạnh phúc

11-10-2022

(Ky luc – top) Hằng năm, vào dịp rằm tháng giêng, tại Bình Dương có lễ hội chùa Bà Thiên Hậu, đây được xem là ngày hội lớn của bà con dân tộc Hoa và dân tộc Kinh ở Nam Bộ.

 

Chùa Bà Thiên Hậu hay còn có tên gọi khác là chùa Bà Bình Dương hay miếu Bà Thiên Hậu. Theo các tư liệu, chùa được xây dựng từ những năm đầu thế kỷ XX ở Thủ Dầu Một (ngôi chùa do cộng đồng người Việt gốc Hoa xây dựng) với mục đích tôn kính, thờ phụng bà Thiên Hậu Thánh Mẫu, xuất phát từ tín ngưỡng của ngư dân gốc Hoa đối với vị nữ thần biển cả đã che chở họ trên đường lập nghiệp ở vùng đất phương Nam. Bà được dân gian huyền thoại hóa, xem như là thần tài lộc, phù hộ cho mọi công việc làm ăn buôn bán. 

 

Chùa Bà Thiên Hậu, tọa lạc tại số 4 đường Nguyễn Du, phường Phú Cường, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương. Ảnh: Internet

 

Mặc dù chỉ đơn thuần là một sinh họat tín ngưỡng mang tính chất dân gian, nhưng qua hàng trăm năm nay, tín ngưỡng này đã trở thành một lễ hội có quy mô lớn ở Đông Nam Bộ vào dịp rằm tháng Giêng, với những nghi lễ văn hóa mang đậm bản sắc đặc trưng của vùng đất Bình Dương. 

 

Ảnh: Internet

 

Hàng năm, lượng khách hành hương về dâng lễ chùa Bà Thiên Hậu rất đông, với mong muốn cầu tài lộc, cầu sức khỏe, bình an và sự may mắn kéo dài từ mùng 1 Tết Nguyên đán cho đến tận Rằm tháng Giêng. Chính vì thế, các công tác chuẩn bị cho lễ hội thường được thực hiện rất sớm để đảm bảo chu đáo nhất phục vụ khách thập phương.

 

Lễ hội thu hút hàng trăm ngàn lượt khách trong tỉnh và các tỉnh thành lân cận - Ảnh: dulichbinhduong 

 

Trước Tết Nguyên đán, khuôn viên chùa Bà Thiên Hậu sẽ được trang hoàng bằng cờ và các loại đèn lồng đặc trưng, kéo dài từ cửa tam quan vào đến bên trong điện thờ. Trong đó có 12 chiếc lồng đèn lớn, tượng trưng cho 12 tháng trong năm, treo thành một hàng dài rực rỡ ngay trước chánh điện. Cả tuần - trước thời điểm diễn ra lễ hội sẽ diễn ra các nghi lễ cúng tiến, dâng lễ vật.

 

Bà Thiên Hậu đại diện cho niềm tin và tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa tại Bình Dương nói riêng và Việt Nam nói chung. Ảnh: Ineternet

 

Theo thông lệ thường nên, ngày 14 tháng Giêng là lúc lễ hội được chính thức tổ chức, lễ vật dâng lên Bà Thiên Hậu sẽ bao gồm lợn quay, gà, ngỗng cùng trái cây, bánh, hoa. Sau lời khấn khai mạc sẽ đến phần đọc văn tế. Sau khi đọc xong bài văn tế, Ban quản trị lễ hội sẽ tổ chức bốc thăm để chọn ra một người “cầm ấn” bước lên trước ngai thờ Bà, đóng một tấm giấy đỏ có viết dòng chữ “Khai ấn đại kết” và “Hợp cảnh bình an” để dán lên điện thờ. Tiếp theo là tục "Thỉnh Lộc Bà" bằng những cây nhang lớn và đèn lồng phất giấy. Tục lệ này mang ý nghĩa là mở ra sự hanh thông, thuận lợi và tươi sáng cho năm mới.

 

Đọc văn tế trong lễ vía Bà. Ảnh: https:blog.mytour.vn

 

Ngoài các nghi thứ tế lễ, sẽ có ngày chánh vía Bà. Vào ngày vía, từ 4 giờ sáng tất cả các điện thờ sẽ được thắp đèn và đốt nến thắp sáng. Du khách và người dân địa phương sẽ mang lễ vật đến vía Bà.

 

Ảnh: Internet

Phần đặc sắc nhất trong lễ hội chùa Bà Thiên Hậu, không thể không nhắc đến là nghi thức rước kiệu Bà. Trước khi thực hiện rước kiệu Bà sẽ là lễ “đấu giá tháng đăng” của Thánh Mẫu hết sức đặc sắc -  9 chiếc lồng đèn được chọn làm vật phẩm đấu giá, đây được xem như vật đem đến may mắn cho chủ sở hữu nó. Vì vậy, rất nhiều người muốn mua về cho công ty hoặc gia đình để cầu tài lộc và bình an. Số tiền đấu gia thu được, Ban tổ chức sẽ sử dụng làm từ thiện… điều này càng làm tăng thêm ý nghĩa nhân văn và tinh thần bác ái trong ngày lễ vía Bà Thiên Hậu. 

 

Ban tổ chức Lễ đấu giá Thánh Đăng trao lồng đèn, cho đơn vị đấu giá thành công. Ảnh: Báo Bình Dương

 

Sau khi kết thúc phiên đấu giá, sẽ đến rước kiệu Bà đi đầu là 4 con Hẩu (linh vật của người Hoa, còn được gọi là sư tử rồng vàng - chúa của loài thú) cùng hàng chục thanh niên mang cờ hiệu, thanh long đao, theo sau là các đội múa lân, những đoàn xe hoa và hàng trăm thiếu nữ thắt nơ, trên vai gánh hoa vải đủ màu sắc rực rỡ, từng nhóm người hóa trang thành các nhân vật truyền thuyết, tiếp đến là các đội kèn, sáo, trống... Kiệu Bà đi giữa, trước kiệu đặt 2 án hương tỏa khói nghi ngút, tiếp đó sẽ có người dân địa phương và du khách diễu hành theo sau. Qua đó, thắt chặt tình đoàn kết gắn bó giữa các dân tộ, giữa các vùng miền.

Ảnh: Internet

 

Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu, thật sự đã trở thành nét văn hóa không thể thiếu vào dịp đầu xuân thu hút mọi người từ khắp nơi đổ về cùng thưởng thức nét văn hoá dân gian và cùng nhau hái lộc đầu năm, cùng chúc cho nhau “mưa thuận gió hoà, nhà nhà hạnh phúc.

 

Tại TP.HCM có Chùa Bà Thiên Hậu (đường Nguyễn Trãi, phường 11, Quận 5) và cũng thờ Thiên Hậu. Ngày 28 Tết, nhà chùa tiến hành lễ cúng Bà Thiên Hậu và Lễ khai ấn, cầu mong Bà phò trợ cho "Hộ quốc an dân" và "Hợp cảnh bình an". Tuy nhiên, khác với ở Bình Dương, lễ hội Chùa Bà Thiên Hậu tại TP.HCM tổ chức chính hội vào ngày 23 tháng 3 âm lịch với Lễ tắm Bà và Lễ rước Bà.


Anh Thư (Tổng hợp, ảnh: Internet)