TOP những món ăn truyền thống ngày Tết cổ truyền của người Việt: Dưa hành - Món ăn đồng hành cùng ngày Tết dân tộc

17-02-2024

(VietKings) Dưa hành là món ăn bình dị dân dã và rất quen thuộc của người dân Việt Nam. Nhất là vào những ngày Tết, chúng ta sẽ nhớ đến 2 câu thơ “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ – Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”.

Trong mâm cỗ đầu năm, những món ngon như: Xôi gấc, thịt gà, thịt nấu đông, giò chả… là không thiếu. Thường xuyên dùng những món ấy, khiến mọi người dễ có cảm giác ngấy và chán. Chính vì thế, đĩa dưa hành xuất hiện trong mâm cỗ người Việt không chỉ thể hiện văn hóa truyền thống của nước nông nghiệp, ý nghĩa của mâm cỗ Tết cổ truyền mà theo y học nó còn là gia vị giúp người ăn tiêu hóa tốt và thấy ngon miệng hơn sau khi dùng những món giàu chất đạm.

 

Thành ngữ Việt Nam có câu "Đói giỗ cha, no ba ngày Tết". Mâm cơm Tết của người Việt rất cầu kỳ với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tươm tất ngụ ý cho một năm mới sung túc no đủ, từ những món cao lương mỹ vị cho đến những món ăn đời thường như dưa hành muối.

 

 

Trên mâm cỗ, đĩa dưa hành thật khiêm tốn trong góc mâm, có lẽ cũng vì là món ăn rẻ tiền, nhưng nó lại cầu kỳ và được chờ đợi nhất. Dưa hành không cần ăn nhiều, chỉ cần điểm xuyết nhưng nhờ nó mà người thưởng thức thấy ngon miệng trong suốt những ngày Tết. Cũng có khi khách đến bất chợt, chủ nhà chẳng kịp dọn gì, chỉ có vài món đơn sơ cùng chiếc bánh chưng xanh, đĩa dưa hành. Lúc này, dưa hành vừa là một thứ gia vị đồng thời là một món ăn chính. Vị chua và mặn của nó lan tỏa vào vị giác khiến thực khách cũng phải gật gù.

 

Dưa hành là món ăn đơn giản từ công đoạn chế biến lên men đến cách thưởng thức. Chính vì thế món ăn này được xem là món ăn dân dã, gắn liền với ẩm thực Bắc bộ. Dưa hành muối là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ Tết của người Việt.

 

Hành muối phổ biến ở miền Bắc, còn người miền Nam ăn kiệu, kiệu ngâm dấm đường, gọi là dưa củ kiệu. Dưa hành muối hay củ kiệu từ bao đời nay là món ăn gắn liền với mỗi người Việt Nam, cả trong những ngày bình thường. Tuy nhiên, người miền Bắc chỉ muối dưa hành vào những ngày đông, khi hành củ mới được thu hoạch từ vụ hoa màu, để cho đến dịp Tết là vừa chín tới, đủ chua và khi ăn không có vị hăng.

 

Việc muối dưa hành không phải ai cũng có thể muối được dưa hành ngon. Củ hành muối phải chín mà không ủng nước, có màu trắng ngà, giòn không hăng, chua nhưng không gắt. Khi chọn hành để muối người ta thường chọn những củ hành nhỏ, không nên chọn củ hành to sẽ khó muối và khó ăn kèm với những món khác.
 

Vị chua giòn thơm của dưa hành cùng miếng thịt mỡ béo ngậy đã đủ đánh thức vị giác, đánh thức không khí Tết đang về trên khắp mọi miền đất nước. Điều đó đã trở thành thói quen trong văn hóa Tết người Việt. Đôi khi những người đi xa thèm một chút dư âm ngày Tết, tìm về cố hương chỉ để được ăn bánh chưng với món dưa hành chua chua, mằn mặn. Chỉ thế đã đủ để cảm nhận hương vị quê nhà. Chỉ thế thôi đã thấy đậm đà tình quê hương, đơn sơ mà bền chặt, gắn bó.

 

Dưa hành đi kèm với bánh chưng, giò chả sẽ tạo cho người ăn có cảm giác dễ dàng thưởng thức hơn. Sự kết hợp này đã được người xưa đúc kết cả trong câu đối "Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ/ Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh", ý nói đó là những thứ luôn đi kèm với nhau, cùng “góp mặt” trong những ngày Tết.

 

Cuộc sống luôn vận động và biến đổi không ngừng nhưng chắc chắn rằng, Việt Nam còn Tết thì còn bánh chưng và nhất định dưa hành sẽ là món ăn đồng hành cùng ngày Tết dân tộc. Vị chua giòn thơm của dưa hành cùng miếng thịt mỡ béo ngậy đã đủ đánh thức vị giác, đánh thức không khí Tết đang về trên khắp mọi miền đất nước. 


Nga Võ - VietKings (tổng hợp & biên tập, nguồn hình: Internet)