[TOP XUÂN 2023] TOP các lễ hội mùa xuân trên đất Việt (P.5): Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu (Bình Dương) – Linh thiêng lễ rước Thánh Mẫu

15-01-2023

(kyluc-top) – Với quan niệm đầu xuôi đuôi lọt, thời khắc đầu tiên của mỗi năm sẽ đánh dấu và mở đầu cho mọi việc trong năm, chính vì vậy ngày rằm tháng giêng thường niên được xem như ngày lễ quan trọng của người Việt. Cũng t��i thời điểm này, Bình Dương diễn ra lễ hội chùa Bà Thiên Hậu, bên cạnh cầu nguyện thần linh ban phúc lành đầu Xuân, người dân đến đây còn tham gia nhiều hoạt động ngày hội vô cùng náo nhiệt.

Tuy không nhiều lễ hội như những nơi khác, nhưng Bình Dương có nét văn hóa lễ hội rất đặc trưng như lễ hội chùa ông Bổn, lễ hội Kỳ Yên tại các đình thần, lễ hội đua thuyền truyền thống... nhưng tiêu biểu nhất là lễ hội chùa Bà hằng năm vào ngày rằm tháng Giêng Âm lịch tại miếu Bà Thiên Hậu “Thiên Hậu Cung” mà người dân thường gọi là Chùa Bà, một cơ sở tín ngưỡng dân gian quan trọng của đồng bào người Việt gốc Hoa trên đất Thủ Dầu Một, Bình Dương. Chùa Bà hiện nay tọa lạc tại số 04 đường Nguyễn Du, thành phố Thủ Dầu Một và tại P. Phú Chánh, TX. Tân Uyên (khu thành phố mới Bình Dương). Chùa do 4 ban người Hoa tạo lập để thờ vị nữ thần hiệu là Thiên Hậu Thánh Mẫu.

 

 

Lễ hội Chùa Bà Thiên Hậu được tổ chức với nhiều lễ nghi và tục lệ độc đáo theo tín ngưỡng của người Hoa. Ngày 14 tháng Giêng âm lịch là lúc lễ hội chính thức được tổ chức. Lễ vật dâng lên Bà Thiên Hậu sẽ bao gồm lợn quay, gà, ngỗng cùng trái cây, bánh, hoa. Sau lời khấn khai mạc sẽ đến một bản văn viết bằng tiếng Quảng Đông để ca tụng những công đức và đóng góp của Bà Thiên Hậu, cùng sự biết ơn chân thành và sâu sắc của các thế hệ sau dành cho Bà.

Sau khi đọc xong bài văn tế, Ban quản trị lễ hội sẽ tổ chức bốc thăm để chọn ra một người “cầm ấn” bước lên trước ngai thờ Bà, đóng một tấm giấy đỏ có viết dòng chữ “Khai ấn đại kết” và “Hợp cảnh bình an” để dán lên điện thờ. Tiếp theo là tục "Thỉnh Lộc Bà" bằng những cây nhang lớn và đèn lồng phất giấy. Tục lệ này mang ý nghĩa là mở ra sự hanh thông, thuận lợi và tươi sáng cho năm mới.

 

 

Ngày thứ 2 của lễ hội sẽ là ngày chánh vía Bà. Từ 4h sáng tất cả các điện thờ đã được thắp đèn và đốt nến thắp sáng choang, mùi trầm hương thơm ngào ngạt. Đây cũng là ngày đông du khách thập phương đổ về để cúng Bà nhất. Lễ vật thì tùy điều kiện của từng người, chỉ cần có đầy đủ nhang đèn, giấy tiền vàng bạc là được. Khách thập phương đổ về đây với lòng thành kính, gửi gắm những ước vọng cho bản thân, cho gia đình, cầu tình duyên, con cái, cầu sức khỏe, tài lộc v.v.

Tuy nhiên, phần đặc sắc nhất trong Lễ hội Chùa Bà Thiên Hậu phải kể đến nghi thức rước kiệu Bà đi qua các tuyến phố chính của thành phố Thủ Dầu Một vào ngày rằm tháng Giêng. Theo phong tục của người Hoa, đi đầu đoàn rước sẽ là 4 con Hẩu, mang tạo hình sư tử rồng vàng - chúa tể của muông thú. Theo sau là hàng chục thanh niên cầm cờ hiệu, thanh long đao, tiếp đến là các đội múa lân, rồi tới những đoàn xe gắn hoa rực rỡ, rồi hàng dài các cô thiếu nữ thắt nơ gánh đầy vô số giỏ hoa vải nhiều màu sắc, theo sau là các đội kèn, sáo, trống huyên náo của một góc phố. Kiệu Bà sẽ đi ở giữa, phía trước kiệu đặt 2 án hương nghi ngút khói. Phía sau kiệu Bà là hàng ngàn du khách thập phương đang diễu hành theo sau. Đoàn rước đi đến đâu là lại kéo thêm rất nhiều người dân địa phương cùng tham gia, cứ thế đoàn người càng ngày càng đông, kéo dài cả vài kilomet. 

 

 

Ngoài ra, lễ hội chùa Bà Thiên Hậu còn có tục lệ đấu giá Thánh Đăng của Thánh Mẫu hết sức đặc sắc, 9 chiếc lồng đèn được chọn làm vật phẩm đấu giá, đồng thời được xem như vật đem đến may mắn cho chủ sở hữu nó. Vì vậy, rất nhiều người muốn mua về cho công ty hoặc gia đình để cầu tài lộc và bình an, có người trả hơn 2 tỷ đồng chỉ để nhận được một chiếc Thánh Đăng. Ban tổ chức cho biết sẽ trích 70% số tiền bán được làm từ thiện, xây nhà tình thương cho người già neo đơn và mổ mắt miễn phí,... Điều này càng làm tăng thêm ý nghĩa nhân văn và tinh thần bác ái trong ngày lễ vía Bà Thiên Hậu. Dựa trên tinh thần đó, nhiều hoạt động tương tự đã diễn ra cùng thời điểm như phát cơm, trà đá, nước suối, sửa xe,...hoàn toàn miễn phí. 

Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu từ lâu đã trở thành một nét văn hóa đặc sắc, là lễ hội đầu xuân của mọi người, mọi nhà. Mọi người đến đây để cùng nhau hái lộc đầu năm, cùng chúc cho nhau "mưa thuận gió hoà, nhà nhà hạnh phúc", qua đó, thắt chặt tình đoàn kết gắn bó giữa các dân tộc, giữa các vùng miền.

 


Diệu Phi – VietKings (tổng hợp và biên tập)