[VIETKINGS-BESTPLUS đề cử] TOP Tinh hoa gia vị Việt 2023 (P.108): Quế Yên Lập (Phú Thọ) – Gia vị của nhiều món ngon

01-11-2023

(VIETKINGS – BESTPLUS) Phú Thọ được đánh giá có khí hậu thổ nhưỡng rất phù hợp với phát triển cây quế. Cây quế được coi là 1 trong bốn vị thuốc quý của y học cổ truyền. Và là gia vị trong nấu ăn, xử lý nấm mốc trong gia đình.

 

Quế Yên Lập trồng vào mùa xuân cùng với trồng rừng, trên diện tích đồi, nương và xung quanh nhà, ngoài vườn đều được bà con tận dụng. Quế như của để dành, trồng quế như trồng niềm vui sinh sôi lúc mùa xuân về, khi gia đình, dòng họ có công to việc lớn, dựng vợ gả chồng, cặp gia đình trẻ được bố mẹ cho ở riêng, khi đứa trẻ cất tiếng khóc chào đời. Quế Yên Lập phủ xanh đất trống đồi núi trọc, giữ đất chống rửa trôi, xói mòn, quế bảo vệ môi trường sinh thái, quế giữ nguồn sinh thuỷ, điều tiết khí hậu bảo vệ mùa màng.

 

Điều kiện đất đai, thổ nhưỡng phù hợp, khí hậu vùng núi cao ở Yên Lập tạo điều kiện rất tốt để cây quế phát triển.
 

Quế trồng càng lâu càng có giá trị kinh tế lớn. Lớp vỏ chắt lọc tinh dầu từ đất mang lại hương vị đậm đà quế Yên Lập có giá trị cao trên thương trường, sử dụng nhiều trong sinh hoạt, đời sống, y - dược học, ẩm thực. Gỗ quế được sử dụng trong xây dựng nhà, cửa, đóng đồ dùng bàn, ghế, giường, tủ không thua kém gì các loại gỗ quý với thớ mịn, bền, vân đẹp, rất được ưa chuộng. Gần đây cây quế được sản xuất thành phẩm gỗ bóc, gỗ công nghiệp, bột gỗ, than củi.
 

Cây quế gắn bó với người dân Yên Lập (Phú Thọ) nói riêng, người dân miền núi nói chung thật là khăng khít từ lúc chào đời đến khi nhắm mắt xuôi tay về cõi vĩnh hằng.

 

Cây quế thuộc loại cây thân gỗ, chiều cao khoảng 10 - 20m. Lá quế thường mọc so le với nhau, cuống ngắn, dễ gãy, đầu hơi nhọn và tù. Trong đó, có 3 gân theo đường hình cung, mặt trên của lá có màu xanh sẫm, bóng. Hoa quế thường mọc theo chùm, màu trắng, mọc ở nách hoặc ngọn, cành, nở nhiều vào tháng 6 - tháng 8. Quả có màu nâu tím, hình quả trứng, nhẵn bóng có từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau.


 

Trước đây quế dùng chủ yếu là vỏ, gỗ, còn cành, lá thường được dùng làm củi và phân bón gốc khi hoai mục. Từ khi một số người dân mở lò chưng cất tinh dầu quế từ cành nhỏ và lá quế các sản phẩm bỏ đi sau khi thu hoạch thì cây quế như được thổi vào một luồng sinh khí mới.

 

Trong đời sống hàng ngày của người dân, quế Yên Lập có nhiều ứng dụng như trong ẩm thực như làm gia vị, chăm sóc sức khỏe như và thẩm mỹ như túi thơm thảo mộc, xông nhà, làm miếng lót giày... Vỏ cây quế dùng làm gia vị, đặc biệt là để làm bột quế, một loại gia vị phổ biến được sử dụng trong nấu ăn và làm bánh.
 

Cây quế có mùi thơm và hương vị độc đáo, được coi là một loại gia vị góp phần làm tăng thêm mùi hương của món ăn.
 

Cây quế - cây vàng cây bạc ở mỗi gia đình tại Yên Lập, cây xóa đói giảm nghèo giải quyết việc làm tại chỗ, cây giữ nguồn sinh thủy, bảo vệ môi trường, bổ sung nét đẹp văn hóa giữ gìn thuần phong mỹ tục đã và đang cháy hết mình tới đây không chỉ làm cho vùng quê Yên Lập mà các huyện miền núi trong tỉnh ngày càng giàu có văn minh.


Nga Võ (tổng hợp & biên tập, nguồn hình: Internet) - VietKings