[VIETKINGS-BESTPLUS đề cử] TOP 100 Tinh hoa gia vị Việt 2023 (P.84): Mật ong hoa ngũ gia bì (Lạng Sơn) – Vị đắng nhẹ của loại mật độc đáo

20-10-2023

(VIETKINGS – BESTPLUS) Không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao hơn các loại mật ong bình thường, mật ong hoa ngũ gia bì còn là 1 vị thuốc quý vì được lấy từ mật hoa cây ngũ gia bì – một loại cây dược liệu quý hiếm thuộc họ nhân sâm mọc ở các cánh rừng Lạng Sơn chỉ ra hoa vào mùa đông, tạo thành loại mật độc đáo có vị đắng nhẹ.


Vân Thủy là một xã miền núi thuộc huyện Chi Lăng (Lạng Sơn), trong vùng có nhiều cánh rừng nên khí hậu rất trong lành. Đặc biệt, rừng ở Vân Thủy mọc nhiều cây ngũ gia bì. Cây ngũ gia bì (hay cây chân chim, xuyên gia bì, thích gia bì …) có tên khoa học là Schefflera heptaphylla.  Loại cây theo dân gian có tác dụng như một loại thuốc, giúp làm giảm các cơn ho, phòng ngừa bệnh ung thư, giúp giảm huyết áp…, đặc biệt mật ong làm từ hoa loại cây này rất quý. 

 

Mật ong ngũ gia bì phân bố chủ yếu tại xã Vân Thủy, huyện Chi Lăng. 

 

Cây ngũ gia bì có một điểm hết sức đặc biệt , khác biệt hẳn với những loài cây khác ở nước ta đó là nở hoa vào mùa đông. Trong cái lạnh của miền Bắc những ngày tháng 12, những chùm hoa trắng li ti dần khoe sắc trên những cây chân chim cổ thụ cao gần chục mét, mọc rải rác ven bờ suối hoặc trong khe suối đã quyến rũ từng đàn ong mật. Đây cũng là tiền đề để cho ra đời những giọt mật quý - là kết quả của sự hội tụ những tinh hoa núi rừng.

 

Cây chỉ ra hoa một mùa, vào cuối năm. Lúc này, thời tiết lạnh và khô hanh, cả rừng chỉ có loại cây này nở hoa nên mật ong hoa ngũ gia bì càng có giá trị.

 

Mật ong ngũ gia bì có màu ngà vàng nhạt chứ không đậm màu như các loại mật ong khác, có vị ngọt thanh mát pha chút đắng nhẹ về sau, dễ chịu. Do được hấp thu những tinh hoa từ cây ngũ gia bì trên sườn núi lạnh nên mật ong hoa ngũ gia bì vượt trội hơn mật ong bình thường về công dụng. 

 

Giá trị mật ong ở đây cao ngoài sự đặc biệt của nguồn hoa, còn do khác biệt ở thời gian thu hoạch. Giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau, ong nơi khác thường "ngủ đông" lại chính là cao điểm ong Vân Thủy cho mật.

 

 

 

Không chỉ thế, mật ong còn là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, có mặt trong nhiều món ăn để làm tăng màu sắc, mùi vị hấp dẫn. Mật ong hoa ngũ gia bì có thể sử dụng trong món salad trái cây để tận dụng tối đa lượng đường có trong các loại quả và đây chính là một món tráng miệng tuyệt vời cho những ngày nóng bức. 

 

Ngoài tác dụng bổ phế nhuận tràng thông tiện giải độc, do giá trị dinh dưỡng cao và hương vị thơm ngon nên mật ong thường được dùng làm gia vị trong chế biến thức ăn, bánh kẹo...; Làm tá dược trong y học, đặc biệt là trong các dạng thuốc hoàn, thuốc nước của Y học cổ truyền. 

 

Đặc biệt, mật ong hoa ngũ gia bì còn có tác dụng ngăn ngừa lão hóa, là một "thần dược" giúp làm chậm sự lão hóa của cơ thể. Ngoài ra, mật ong ngũ gia bì còn có tác dụng làm long đờm, cầm ho, giảm hen suyễn, hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp cùng các bệnh về dạ dày… hiệu quả. Nó không chỉ giúp điều hòa các rối loạn nội tiết, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể mà còn hỗ trợ thúc đẩy quá trình lưu thông máu và cân bằng huyết áp. Do chỉ lấy phấn của cây ngũ gia bì (loại cây dược liệu ra hoa trong mùa đông) nên bên cạnh giá trị dinh dưỡng như các loại mật ong thông thường, mật ong ngũ gia bì còn có tác dụng đặc biệt trong việc trị ho ở trẻ nhỏ và tác dụng tích cực với bệnh đau dạ dày.


Nga Võ (tổng hợp & biên tập, nguồn hình: Internet) - VietKings