[VIETKINGS-BESTPLUS đề cử] TOP Tinh hoa gia vị Việt 2023 (P.157): Nghệ Gio An (Quảng Trị) – Vàng rực củ nghệ ở miền tây Gio Linh

26-11-2023

(VIETKINGS – BESTPLUS) Từ lâu, nghệ đã là một loại gia vị quen thuộc trong các món ăn của người Việt. Đối với người nông dân xã Gio An, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị thì cây nghệ vàng chẳng khác gì một "mỏ vàng" lớn.

 

Với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu phù hợp, cây nghệ vàng Gio An sinh trưởng tốt và cho chất lượng cao. Giống nghệ được người dân nơi đây trồng là cây nghệ vàng bản địa có tính thích nghi và chịu hạn cao. 

 

Nghệ Gio An củ to tròn, chắc, ruột vàng tươi là đặc biệt là mùi thơm nhẹ nhàng. 
 

Cây nghệ được trồng từ tháng 6 đến hết tháng 7 âm lịch. Tuy nhiên, vì để tăng năng suất, sản lượng nên người dân địa phương đã trồng sớm hơn lịch thời vụ truyền thống 1 tháng. Cứ đến đầu tháng 5 âm lịch là nông dân đã ra ruộng cày đất trồng nghệ. Từ tháng 3 đến tháng 6 năm sau là thời gian người dân tập trung thu hoạch nghệ củ.

 

Đặc tính của nghệ là củ giống có thời gian ngủ nghỉ trong đất khá dài, thường sau một tháng mầm non mới mọc lên khỏi mặt đất, sau khoảng 8 tháng thì cho thu hoạch.


Nghệ Gio An được chế biến và xuất bán dưới dạng gia vị (5%) hoặc tinh bột nghệ (95%). Tinh bột nghệ là sản phẩm được chiết suất từ củ nghệ tươi, giữ hàm lượng curcumin trong nghệ ở mức cao nhất, loại bỏ hoàn toàn các chất xơ cùng tạp chất mà con người không hấp thụ được. Để làm được tinh bột nghệ nguyên chất, củ nghệ tươi sau khi được xay nhuyễn thành hỗn hợp mịn sẽ được vắt liên tục để thu nước cốt nghệ. Phần nước cốt này được để lắng, lọc với nước nhiều lần để thu phần tinh bột phía dưới đáy, sấy khô để có được tinh bột nghệ nguyên chất. Sau quy trình chế biến, tinh chất cuối cùng có trong củ nghệ đã được loại bỏ các chất xơ, chất bã cũng như nhựa nghệ, dầu nghệ, chỉ để lại tinh bột và curcumin (chất quý có trong củ nghệ).

 

Tinh bột nghệ là phần cốt yếu của củ nghệ tươi, vẫn giữ được những công dụng tốt của nghệ.


Nghệ Gio An được sử dụng trong nền ẩm thực của người Quảng Trị và có nhiều công dụng trong cuộc sống như chữa bệnh và làm đẹp. Tinh bột nghệ chứa nhiều dinh dưỡng tốt cho sức khỏe và còn là gia vị phổ biến trong chế biến món ăn giúp món ăn có màu vàng bắt mắt. 

 

Nghệ Gio An và tinh bột nghệ có thể ứng dụng trong ẩm thực hằng ngày.

 

Cây nghệ ngoài tác dụng làm gia vị còn là vị thuốc dân gian và có mặt trong nhiều bài thuốc Đông y thông dụng. 


Nga Võ (tổng hợp & biên tập, nguồn hình: Internet) - VietKings