[VIETKINGS-TOP XUÂN 2024] TOP làng nghề truyền thống rộn rã đón xuân (P.4): Làng cá chép đỏ Thủy Trầm (Phú Thọ) – Nhộn nhịp cho ngày tiễn Táo quân về trời

02-02-2024

(kyluc.vn-topplus.vn) Bắt đầu hình thành từ những năm 1960, đến nay nghề ươm nuôi cá chép đỏ ở làng Thủy Trần đã trở thành nghề chính của hơn 90 hộ dân tại làng Thủy Trầm. Mỗi dịp 23 tháng Chạp hàng năm, nơi đây cung cấp ra thị trường hàng tấn cá chép đỏ phục vụ nhu cầu của người dân.

Trong văn hóa truyền thống của người Việt, ngày 23 tháng Chạp hằng năm là ngày Tết ông Công, ông Táo. Vào ngày này, người dân thường mua cá chép đỏ để tiễn ông Táo về trời. Nắm bắt được thị hiếu tiêu dùng, người dân làng Thủy Trầm, xã Tuy Lộc, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, đã phát triển nghề nuôi cá chép đỏ và xây dựng thương hiệu cá chép đỏ Thủy Trầm nổi tiếng khắp cả nước.

 

 

Vào những năm 60 của thế kỷ XX, người dân xã Tuy Lộc ra sông Hồng chọn các giống cá tự nhiên như cá trôi, trắm, măng, nhồng, chép, mè... về thả vào ao ương nuôi. Khi cá trong ao lớn lên thấy có lẫn loài cá lạ, tuy thuộc giống cá chép nhưng toàn thân có màu đỏ đẹp, người dân giữ lại nuôi làm cảnh. Sau đó, người dân trong vùng thấy cá chép đỏ đẹp nên dùng để thay cá chép ta cúng ông Công ông Táo dịp Tết 23 tháng Chạp. Nghề nuôi cá chép đỏ dần nổi tiếng từ đóTrước đây, nguồn cá giống chỉ trông chờ ngoài tự nhiên, cứ đến mùa mưa, dân làng lại ra dọc bờ sông Hồng vớt bột cá. Ở tự nhiên, chỉ sau những cơn mưa rào cá mới vào bờ vật đẻ. Nắm được đặc tính này, người dân Thủy Trầm đã xây bể, lắp máy bơm, “thay trời làm mưa,” tiêm thuốc kích thích thúc cá đẻ. Sau khi cá đẻ và cho trứng bám vào rễ bèo, người ta phải vớt trứng lên ngay, tránh việc cá bố mẹ ăn mất.

 

 

Sau khi ương trứng nở, ở giai đoạn cá bột, người dân phải nấu cháo loãng cho cá ăn. Khi cá lớn bằng cái tăm, lúc này gọi là cá hương, thì thức ăn và cách chăm sóc lại khác đi một chút và khi cá lớn vài phân sẽ trở thành cá giống.Theo một hộ dân nuôi nhiều chép đỏ ở làng Thủy Trầm, cá chép đỏ muốn được vừa ý, lúc xuất phải đạt tiêu chuẩn khoảng 40 con/kg. Muốn có cá tốt, khâu đầu tiên là phải chọn được cá bố mẹ. Cá mẹ đầu phải mình thon, cân đối, vây đuôi vàng, không rách, vẩy phải đều, đặc biệt khi lộ dưới ánh nắng phải óng ánh. Khi lật ngửa cá lên phía dưới bụng phải hơi có rãnh lõm ở giữa, hai bên hơi lồi, khi lấy tay vuốn nhẹ xuống dưới thì trứng cá phải phòi ra. Còn cá bố thì phải khỏe, chắc...

 

 

Thông thường cá giống sẽ được nuôi từ tháng Sáu, chăm sóc đến khi cá thu hoạch có kích cỡ khoảng 3 ngón tay là vừa đẹp. Cá ở đây có kích cỡ vừa phải, khỏe, màu đỏ tươi hoặc vàng, vây nhọn, vẩy ánh đẹp, có râu hai bên nên được thị trường khắp nơi ưa chuộng.

 

 

Theo những cụ cao niên trong làng, người dân Thủy Trầm nuôi cá chép trước hết để phục vụ và làm đẹp cho đời sống tâm linh của chính làng mình. Vì vậy, mỗi độ giáp ngày 23 tháng Chạp, chợ phiên Thủy Trầm, xã Tuy Lộc lại đỏ rực màu cá. Cá được đựng trong những chiếc chậu nhôm trắng hay trong túi nylon, người mua có thể ngắm nghía và nếu vừa lòng sẽ tự tay bắt cá mang về.

 

 

Về thăm làng Thủy Trầm, xã Tuy Lộc vào những ngày này mới thấy hết không khí vui tươi, nhộn nhịp trong lao động. Từng đoàn xe tải xếp hàng chờ lấy cá, người lao động hân hoan chuẩn bị thu hoạch thành quả sau một năm làm việc vất vả. Nhờ nuôi cá chép đỏ, đời sống của nhân dân Thủy Trầm ngày càng phát triển. Cũng nhờ nghề nuôi cá chép đỏ, thôn Thủy Trầm tích cực góp phần vào xây dựng nông thôn thôn mới ở địa phương.


Diệu Phi – VietKings (tổng hợp và biên tập; ảnh Internet)