Theo những người cao niên tại địa phương, nghề làm bánh nhãn có từ khoảng cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 (tức khoảng năm 1880 1900), thời kỳ thực dân Pháp đã bắt đầu đô hộ nước ta. Khi ấy, đây là một món bánh thủ công được làm trong dịp lễ, Tết, cưới hỏi hoặc để dâng cúng tổ tiên. Tên gọi “bánh nhãn” là cách gọi dân gian do hình dáng viên bánh tròn trịa, vàng ươm sau khi chiên giống quả nhãn chín, cái tên mang vẻ dân dã, dễ nhớ.

Bánh nhãn ra đời là sự kết tinh những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao của Hải Hậu: nếp hương ngon, trứng gà tươi, đường phèn. Bánh nhãn ngon hay không ngon phụ thuộc vào việc lựa chọn nguyên liệu và sự điêu luyện, cẩn thận của tay nghề người sản xuất. Làm bánh nhãn không thể làm ẩu, xay bột nếp phải xay mịn thì bánh mới đẹp, nếu xay bột to hoặc trộn với bột khác thì bánh sẽ không phồng mà còn nứt, cháy, khó lành.

Khi nhào bột làm bánh phải nhào bằng trứng gà đánh nhuyễn, tuyệt đối không dùng nước lã để luyện bột. Nếu quá trình làm bánh pha chế thêm nước lã, bánh cho vào mỡ rán sẽ bị nổ và làm hỏng mẻ bánh. Vo bánh phải đều tay mười cái như một thì bánh mới đẹp. Khi rán phải cho bánh ngập mỡ, mỡ nóng còn sờ tay vào được mới cho bánh vào rán, lửa phải liu điu, đều lửa thì bánh mới chín đều, khô ruột bên trong và vàng vỏ bên ngoài.

Khi bánh đã chín, vớt ra để khô, nguội rồi mới hoán đường. Dùng một ít nước hòa tan đường, cho lên bếp đun đến lúc nào nước đường sánh lại (thấy có sợi đường) thì cho bánh vào đảo đều, nhanh tay, bánh ngon hay không còn phụ thuộc vào các thao tác của người làm bánh có đúng hay không. Bánh đã hoán đường để nguội bảo quản nơi khô, kín, tránh gió và nắng soi.

Nhâm nhi với một chén trà xanh, mọi người không thể quên hương vị thơm giòn của bánh nhãn béo ngậy quyện cùng vị mát ngọt của trà.

Đây là thức quà quê không thể thiếu trong mỗi chuyến đi của những người con xa xứ, tạo nét riêng cho nền ẩm thực địa​ phương để mỗi lần nhắc đến bánh nhãn, mọi người luôn nhớ về vùng đất ven châu thổ sông Hồng này. Mỗi viên bánh chứa đựng hương vị của đất trời, sự tỉ mẩn, khéo léo của người dân cần cù, mong muốn gìn giữ nghề truyền thống của quê hương.